Αυστηρή εποπτεία και μόνιμη λιτότητα μετά τον επώδυνο συμβιβασμόΡεπορτάζ
Μάριος Ροζάκος
Aυστηρή εποπτεία τουλάχιστον έως το 2022, πλήρης εφαρμογή επώδυνων μεταμνημονιακών δεσμεύσεων, όπως η περαιτέρω μείωση στις συντάξεις και στο αφορολόγητο όριο, και παράταση της λιτότητας έως το 2060, ώστε να διασφαλίζονται πρωτογενή πλεονάσματα ύψους 2,2% του ΑΕΠ, είναι τα ανταλλάγματα που έδωσε η κυβέρνηση στους δανειστές, για να λάβει μόνο περιορισμένη ελάφρυνση και διευκολύνσεις στην αποπληρωμή του χρέους ως το 2032.
Το τέρας του χρέους παραμένει αδάμαστο και απλώς μειώνονται προσωρινά οι χρηματοδοτικές υποχρεώσεις της χώρας μας για τα επόμενα 14 χρόνια, προκειμένου η Ελλάδα να επιστρέψει δοκιμαστικά στις αγορές με 4-5 εκδόσεις την προσεχή διετία, συμπεριλαμβανομένου ενός νέου 10ετούς ομολόγου.
Ο συμβιβασμός στον οποίο κατέληξε το Eurogroup περιορίζει μόνο βραχυπρόθεσμα την αβεβαιότητα, καθιστώντας διαχειρίσιμη την αποπληρωμή του χρέους ως το 2032, και περιλαμβάνει μια αόριστη πρόβλεψη για μελλοντικές πρόσθετες παρεμβάσεις στο χρέος, εφόσον χρειαστεί.
Τα αρνητικά σημεία της συμφωνίας, που επισκιάζουν τα θετικά, είναι:
1 Η αποπληρωμή του χρέους προϋποθέτει ότι η Ελλάδα θα παραμείνει δεμένη στη θηλιά της λιτότητας, ώστε να πετυχαίνει πρωτογενή πλεονάσματα 3,5% του ΑΕΠ ως το 2022 και 2,2% μεσοσταθμικά την περίοδο 2023-2060.
2 Από τα αδιάθετα κεφάλαια του δανείου του 3ου Μνημονίου, ύψους περίπου 27 δισ. ευρώ, μόνο 3,3 δισ. ευρώ ενσωματώθηκαν στην τελευταία δόση του δανείου και αναμένεται να χρησιμοποιηθούν για την πρόωρη αποπληρωμή μέρους των 11 δισ. ευρώ που απομένει να καταβάλει η χώρα μας στο ΔΝΤ για τα δάνειά του. Συνεπώς, το μεγαλύτερο μέρος του δανείου του Ταμείου, που έχει υπερδιπλάσιο επιτόκιο από τα ευρωπαϊκά δάνεια, θα παραμείνει ανεξόφλητο και θα βαραίνει το χρέος περίπου ως το 2023.
3 Τα κέρδη των ελληνικών ομολόγων που κατέχουν η ΕΚΤ και οι εθνικές κεντρικές τράπεζες της ευρωζώνης θα επιστραφούν σε δόσεις ως τον Ιούνιο του 2022, αλλά υπό την προϋπόθεση της πιστής τήρησης των μεταμνημονιακών δεσμεύσεων.
4 Ο πολυδιαφημισμένος «γαλλικός μηχανισμός» ελάφρυνσης του χρέους, σε συνάρτηση με την πορεία της οικονομίας, τελικά… έκανε φτερά κατ’ απαίτηση των Γερμανών, επιβεβαιώνοντας το σχετικό ρεπορτάζ της «δημοκρατίας» την περασμένη Κυριακή. Αντ’ αυτού, προβλέπεται νέα έκθεση βιωσιμότητας χρέους το 2032, για να φανεί αν χρειαστούν πρόσθετα μέτρα.
5 Το «μαξιλάρι» διαθεσίμων, ύψους 24,1 δισ. ευρώ, καλύπτει τις χρηματοδοτικές υποχρεώσεις για τους επόμενους 22 μήνες, αλλά αν χρησιμοποιηθεί ακόμα και ένα μικρό μέρος για αποπληρωμή χρέους τότε το κόστος δανεισμού της Ελλάδας από τις αγορές θα εκτιναχθεί.
«Ενστάσεις» για τη βιωσιμότητα από τον Ντράγκι και τη Λαγκάρντ
Κανένα περιθώριο πανηγυρισμών για τη συμφωνία ελάφρυνσης του ελληνικού χρέους, στην οποία κατέληξε το Eurogroup, δεν αφήνουν οι χθεσινές δηλώσεις του προέδρου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) Μάριο Ντράγκι και της επικεφαλής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ) Κριστίν Λαγκάρντ, καθώς δεν επισφραγίζουν τη βιωσιμότητα του χρέους, αλλά αντιθέτως βάζουν αστερίσκους. Μάλιστα, ο κ. Ντράγκι κράτησε ακόμα μεγαλύτερες αποστάσεις από τη συμφωνία σε σύγκριση με την κυρία Λαγκάρντ.
«Πιστεύουμε ότι η υιοθέτηση του πακέτου μέτρων για το χρέος που συμφωνήθηκε στο Eurogroup θα βελτιώσει τη βιωσιμότητά του μεσοπρόθεσμα. Είναι κλειδί για να παραμείνει η Ελλάδα στο μονοπάτι των μεταρρυθμίσεων και των ισχυρών δημοσιονομικών πολιτικών» δήλωσε ο επικεφαλής της ΕΚΤ και πρόσθεσε ότι χαιρετίζει την ετοιμότητα του Eurogroup να εξετάσει περαιτέρω μέτρα για το χρέος μακροπρόθεσμα, σε περίπτωση αρνητικών οικονομικών εξελίξεων.
Από την πλευρά του ΔΝΤ, η κυρία Λαγκάρντ ανέφερε ότι στο Ταμείο «είμαστε πολύ σίγουροι για τη μεσοπρόθεσμη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους, όμως σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα έχουμε επιφυλάξεις, γι’ αυτό επισημαίνουμε τη δέσμευση των Ευρωπαίων εταίρων για πρόσθετα μέτρα, αν χρειαστεί».
