Κρίσιμη για τη διατήρηση της αρμονίας στο εσωτερικό της ελληνοαμερικανικής κοινότητας και – ενδεχομένως- για το μέλλον του Αρχιεπισκόπου Αμερικής Δημητρίου είναι η 44η Κληρικολαϊκή Συνέλευση που αρχίζει σήμερα στη Βοστόνη με φόντο το τεράστιο ταμειακό έλλειμμα. Η ισχυρότερη, από πολλές απόψεις, επαρχία του Οικουμενικού Πατριαρχείου βρίσκεται εδώ και δύο χρόνια στη δίνη μιας πρωτοφανούς οικονομικής και διαχειριστικής κρίσης. Κορωνίδα των προβλημάτων ήταν το άδειασμα του ταμείου για την ανακατασκευή του Ναού του Αγίου Νικολάου, που θα είναι ο πυρήνας στο εθνικό προσκύνημα στο «σημείο μηδέν» στη Νέα Υόρκη, κάτι που προκάλεσε την προσοχή και τα ιδιαίτερα δηκτικά σχόλια του αμερικανικού Τύπου.
Πολλοί φοβούνται ότι η τωρινή Κληρικολαϊκή μπορεί να πάρει τις αρνητικές διαστάσεις της συνέλευσης του 1998, που οδήγησε στην κρίση και τελικά στην απομάκρυνση του τότε Αρχιεπισκόπου Σπυρίδωνα. Εξάλλου στο εσωτερικό της ελληνοαμερικανικής κοινότητας υπάρχει αρνητικό κλίμα για τον τρόπο που διαχειρίστηκε η Αρχιεπισκοπή Αμερικής τα οικονομικά της, και όλες οι μομφές αγγίζουν πλέον τον ίδιο τον Αρχιεπίσκοπο Δημήτριο.
Βαρύ τίμημα
Ο Προκαθήμενος της Αρχιεπισκοπής Αμερικής πηγαίνει βέβαια στην Κληρικολαϊκή Συνέλευση με ένα ισχυρό «όπλο», το τραπεζικό δάνειο ύψους 7.500.000 δολαρίων από την Alma Bank της Νέας Υόρκης του περιβόητου Ευστάθιου Βαλιώτη. Τη σύναψη του δανείου ανακοίνωσε η Αρχιεπισκοπή Αμερικής στις 29 Ιουνίου, επιβεβαιώνοντας αποκαλυπτικό δημοσίευμα της «κυριακάτικης δημοκρατίας». Πολλοί λένε ότι τελικά το τίμημα του δανείου είναι ιδιαίτερα επαχθές ηθικά και όχι οικονομικά για την Αρχιεπισκοπή Αμερικής, κυρίως για τις αντιλήψεις που έχει εκφράσει ο δανειστής για το Οικουμενικό Πατριαρχείο.
Ο Ευστάθιος Βαλιώτης στην πρόσφατη τελετή βράβευσής του από τη Θεολογική Σχολή του Τιμίου Σταυρού επιτέθηκε κατά του Οικουμενικού Πατριαρχείου και του Φαναρίου υποστηρίζοντας ότι η Αρχιεπισκοπή Αμερικής πρέπει να αυτονομηθεί. Παρών στην εκδήλωση ήταν και ο Αρχιεπίσκοπος Αμερικής Δημήτριος, ο οποίος σιώπησε και δεν απάντησε στις ανιστόρητες δηλώσεις του Ευσταθίου Βαλιώτη. Το επεισόδιο προκάλεσε ιδιαίτερη ενόχληση στο Φανάρι. Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει το ανοιχτό φόρουμ που θα οργανωθεί το μεσημέρι της Δευτέρας και στο οποίο για τρεις ώρες θα συζητηθεί το θέμα των οικονομικών της Αρχιεπισκοπής Αμερικής. Τις εργασίες θα παρακολουθήσουν ως εκπρόσωποι του Φαναρίου οι μητροπολίτες Δέρκων Απόστολος και Σηλυβρίας Μάξιμος.
Η κατάληξη της Κληρικολαϊκής και κυρίως οι απαντήσεις και η επιχειρηματολογία που θα ξεδιπλώσει ο Αρχιεπίσκοπος Δημήτριος θα είναι καταλυτικές για τον ίδιο, καθώς το κλίμα στο Φανάρι είναι ιδιαίτερα βαρύ, πολύ περισσότερο τώρα που η Αρχιεπισκοπή Αμερικής δανείστηκε τα χρήματα από τον Ευστάθιο Βαλιώτη.
