Ο ρόλος ενός ιεράρχη εκεί, στις εσχατιές της χώρας μας, είναι σύνθετος. Πνευματική, θρησκευτική πλευρά και υπεράσπιση των εθνικών μας συμφερόντων επιβάλλεται να είναι αλληλένδετες. Σε αυτή τη δύσκολη αποστολή ανταποκρίνεται πλήρως ο μητροπολίτης Αλεξανδρουπόλεως, Τραϊανουπόλεως και Σαμοθράκης κ. Ανθιμος, γνωρίζοντας άριστα τα ιδιαίτερα ζητήματα της ακριτικής περιοχής όπου και γεννήθηκε και διατηρώντας καθημερινή επαφή με τους κατοίκους της.
Ο 50χρονος ιεράρχης μάς δέχτηκε στο Ανθίμειο εκκλησιαστικό πολιτιστικό κέντρο Αλεξανδρούπολης και παραχώρησε στη «δημοκρατία» βαρυσήμαντη συνέντευξη, μιλώντας ανοιχτά για τα ζέοντα θέματα (πολιτική τουρκικού προξενείου, ανεργία, δημογραφικό κ.ά.). Ταυτόχρονα έκρουσε των κώδωνα του κινδύνου για τη Θράκη, τονίζοντας ότι «αν “γείρει” ανισομερώς πολιτιστικά ή εθνικά ή αναπτυξιακά, τότε όχι μόνο η χώρα μας, αλλά και όλη η Ευρώπη θα μπει σε πρωτόγνωρες, σκληρές περιπέτειες».
ΕΡ.: Σεβασμιότατε, είστε ποιμενάρχης σε μια ακριτική, εξαιρετικά ευαίσθητη περιοχή. Τι σημαίνει αυτό και ποιος είναι ο ρόλος της Εκκλησίας;
ΑΠ.: Ο ρόλος του κλήρου σ’ αυτήν την ακριτική περιοχή της χώρας μας δεν μπορεί παρά να είναι διευρυμένος. Προηγείται, φυσικά, η ευθύνη μας για την πνευματική πρόοδο των χριστιανών μας. Γι’ αυτό οι κληρικοί προσπαθούμε, με πλούσια λατρευτική ζωή και ιδιαίτερα με κήρυγμα και εξομολόγηση, να ενισχύουμε το φρόνημα και να παρηγορούμε τις αδυναμίες των πιστών μας. Επειτα, ανάλογα με το πόσο οι οικονομικές μας δυνατότητες το επιτρέπουν, προσπαθούμε να ανταποκριθούμε σε τακτικά και έκτακτα βιοποριστικά προβλήματα των συνανθρώπων μας. Καταλαβαίνετε ότι αυτή η δράση μας δεν περιορίζεται στον χριστιανικό πληθυσμό μόνο.
ΕΡ.: Εδώ καλούνται να συνυπάρξουν ορθόδοξοι και μουσουλμάνοι. Σε ποιο επίπεδο βρίσκεται σήμερα αυτή η σχέση;
ΑΠ.: Βρίσκεται σε πολύ καλύτερο επίπεδο από ό,τι στο παρελθόν. Ομως χρειάζεται να γίνουν κι άλλα βήματα κι από τις δύο πλευρές. Η μεν κοινωνία να μην ανέχεται διακρίσεις σε βάρος της μειονότητος, η δε μειονότητα να μην αποδέχεται την εκμετάλλευση, από οπουδήποτε κι αν προέρχεται. Αυτή η σχέση, όπως την είπατε, είναι δημοκρατική κατάκτηση. Χρειάζεται αγώνα, επαγρύπνηση της Πολιτείας και άνοδο του μορφωτικού επιπέδου της μειονότητος. Οταν επιτευχθούν κι αυτά τα θεσμικά ελλείμματα, τότε και η τοπική κοινωνία θα ολοκληρώσει την, ούτως ή άλλως, υποδειγματική συνεργασία της.
ΕΡ.: Οι πολίτες των δύο πλευρών μπορεί να μην έχουν ιδιαίτερα προβλήματα μεταξύ τους. Ωστόσο, λέγεται ότι κάποιοι κύκλοι, όπως το τουρκικό προξενείο, για να εξυπηρετήσουν συμφέροντά τους, εκμεταλλεύονται τη μειονότητα…
ΑΠ.: Δεν χρειάζεται ιδιαίτερη προσπάθεια για να διαπιστωθεί το γεγονός αυτό. Το προξενείο κάνει πολιτικές κινήσεις και δεν περιορίζεται στις προξενικές αρμοδιότητές του. Ασκεί τρομοκρατική τακτική στις μουσουλμανικές κοινότητες. Επιπλέον, τα πολιτικά «μνημόσυνα» του Σαδίκ (όταν ξέρουμε ότι η ισλαμική θρησκεία δεν προβλέπει μνημόσυνα), οι πολυάνθρωπες και πολύκροτες επισκέψεις πολιτικών της γείτονος (αποκαλώντας τους μουσουλμάνους «Τούρκους» και την Τουρκία «μητέρα Πατρίδα») καθώς και η ανοχή του δικαστικού νόμου, της Σαρίας (σκάνδαλο και μομφή για τη δικαστική εξουσία της ευρωπαϊκής χώρας μας), αποτελούν διαπιστωμένες τακτικές εκμετάλλευσης της μειονότητος, κάτω από την εγκληματική αδιαφορία του κράτους μας.
ΕΡ.: Το όλο κλίμα σήμερα δικαιολογεί ανησυχία στο ποίμνιό σας;
ΑΠ.: Το πρόβλημα της πατρίδος μας είναι ένα, μόνο ένα. Το δημογραφικό! Από αυτό απορρέει και η ξενοφοβία και η οικονομική κρίση και η ανεργία. Η Θράκη είναι η κλεψύδρα, το θερμόμετρο, η πυξίδα της ελληνικής πορείας. Η Αθήνα (μην αντέχοντας την πραγματικότητα και με μακροχρόνια μυωπική ασθένεια) δεν μπορεί ακόμα να δει αυτή την καταστροφική πορεία. Στη Θράκη, όμως, φαίνεται ξεκάθαρα. Το βλέπουμε, το φωνάζουμε. Αν δεν ληφθούν δραστικά μέτρα (τα οποία έχουμε προτείνει), η ανησυχία του θρακικού χριστιανικού κόσμου θα φέρει αγανάκτηση, ρευστότητα, μετεωρισμό στην περιοχή και κατ’ επέκταση (μην έχετε αμφιβολία) σε όλη τη χώρα.
ΕΡ.: Εχετε προσωπικά εκφράσει την αγωνία σας για ένα νέο μεταναστευτικό ρεύμα ορθοδόξων. Πώς μπορεί αυτό να αποτραπεί;
ΑΠ.: Η από ετών βιούμενη ανεργία στον τόπο μας μαστίζει τον πληθυσμό, τόσο τον μουσουλμανικό όσο και τον χριστιανικό. Ομως οι μουσουλμάνοι αντλούν από τον πρωτογενή πλούτο της χώρας (γεωργία – κτηνοτροφία). Σε αντίθεση με τους αστικοποιημένους χριστιανούς, τους οποίους η ανεργία ωθεί να μεταναστεύσουν σε Αθήνα – Θεσσαλονίκη, αλλά και στο εξωτερικό. Οι παραγωγικοί συλλογισμοί… δικοί σας.
ΕΡ.: Οι αποφάσεις λαμβάνονται στην πρωτεύουσα από ανθρώπους που συχνά αγνοούν τις ιδιαιτερότητες της Περιφέρειά σας. Τι θα συνιστούσατε στην κεντρική διοίκηση;
ΑΠ.: Οταν μας επισκέπτονται πολιτικοί και υπηρεσιακοί παράγοντες της πρωτευούσης, τους ενημερώνουμε για τα δεδομένα, τους προτείνουμε τις απόψεις μας και ζητάμε τις θεσμικές παρεμβάσεις τους. Οταν μας απαντούν ότι παρόμοια προβλήματα αντιμετωπίζει, για παράδειγμα, και η Ευρυτανία, τότε καταλαβαίνουμε πόσο άσχετοι και ανίδεοι είναι της ιδιαιτερότητος της περιοχής μας.
Κύριε Κυριακόπουλε, σας επαναλαμβάνω πιο ξεκάθαρα. Η Θράκη πρέπει να παραμείνει μοντέλο ευρωπαϊκής πολιτιστικής συνύπαρξης. Αν «γείρει» ανισομερώς πολιτιστικά ή εθνικά ή αναπτυξιακά, τότε όχι μόνο η χώρα μας, αλλά και όλη η Ευρώπη θα μπει σε πρωτόγνωρες σκληρές περιπέτειες. Ο παραμικρός, έστω και ανεπαίσθητος, σεισμός στο πνευματικό υπόβαθρο της Θράκης θα δημιουργήσει τσουνάμι σε ολόκληρη την πολιτιστικά σεισμογενή Ευρώπη.
Δημήτρης Κυριακόπουλος
