Απέχοντας μόλις 86 χιλιόμετρα από την Αθήνα, η Θήβα με τις γνήσιες παραδοσιακές αποκριάτικες εκδηλώσεις της αποτελεί μια πρώτης τάξεως επιλογή για την τελευταία Κυριακή της Αποκριάς και την Καθαρά Δευτέρα. Μάλιστα, ο επισκέπτης δεν είναι απλός θεατής, αλλά μπορεί να συμμετέχει ενεργά σε ένα παραδοσιακό έθιμο γλεντιού και ξεφαντώματος με ελληνικό χαρακτήρα! Και τα πατροπαράδοτα κεράσματα κατά τη διάρκεια των εκδηλώσεων είναι πλούσια, τόσο σε κρασί όσο και σε εδέσματα.
Η Αποκριά στη Θήβα, λοιπόν, είναι μια πρωτότυπη, αυθεντική, ελληνική επιλογή. Πρόκειται για εκδηλώσεις γνήσιες, άρρηκτα συνδεδεμένες με την παραδοσιακή διασκέδαση, που δίνουν στον επισκέπτη την ευκαιρία να ξεφαντώσει χωρίς να ξοδέψει χρήματα, πράγμα σημαντικό στις μέρες μας!
Ο Βλάχικος Γάμος είναι το κεντρικό έθιμο και αποτελεί σατιρική παραλλαγή τέλεσης ποιμενικού γάμου. Το μεσημέρι της τελευταίας Κυριακής της Αποκριάς οι Καπεταναίοι με τον Πανούση (υπηρέτη), το Φλάμπουρο και τα τοπικά όργανα, νταούλι και πίπιζα, φέρνουν βόλτα τα βλάχικα κονάκια και συναθροίζουν τα παλικάρια του «μπουλουκιού». Οι παρέες συγκεντρώνονται στον κεντρικό πεζόδρομο, στην οδό Επαμεινώνδα και την πλατεία της Θήβας, με χορούς, τραγούδια και ασταμάτητο γλέντι και ποτό έως αργά τη νύχτα.
Την Καθαρά Δευτέρα το πρωί… σκούζει ο «σκάρος» (εγερτήριο των Βλάχων, εωθινό). Κάθε «μπουλούκι» ανάβει τη φωτιά στην κεντρική πλατεία, στον πεζόδρομο της οδού Επαμεινώνδα, και ψήνεται στη θράκα η «προπύρα», η πίτα της νύφης. Γύρω από τη φωτιά τα παλικάρια χορεύουν τον πυρρίχιο χορό. Γλέντι και ποτό έως τις 12 το μεσημέρι, οπότε και οι παρέες συγκεντρώνονται στο γραφικό ξωκλήσι της «Αγιατριάδας» για φαγητό και για τις στερνές σκοτούρες της γαμήλιας «πομπής» και της τελετής του «γάμου».
Ολοι μαζί οι Βλάχοι στρώνουν κοινό τραπέζι με νηστίσιμα φαγητά, τα οποία μοιράζονται μαζί με τους επίσημους καλεσμένους και όλους τους επισκέπτες, και τσουγκρίζουν μαζί τους τα ποτήρια με την εκλεκτή ρετσίνα της Θήβας.
Στις 2 μετά το μεσημέρι ξεκινάει η γαμήλια πομπή, με το ζεύγος ανεβασμένο σε άμαξα, την οποία σέρνουν διαλεχτά άλογα. Τα «μπουλούκια» και οι επισκέπτες ακολουθούν χορεύοντας και όλοι εύχονται στο ζεύγος «βίον ανθόσπαρτον». Η πομπή θα καταλήξει στον πεζόδρομο του Επαμεινώνδα, όπου είναι τοποθετημένες οι καλύβες των συμπεθέρων. Εκεί θα γίνει το ξύρισμα του γαμπρού και ο φημισμένος σκωπτικός διάλογος των δύο συμπεθέρων για το… «ελάττωμα» της νύφης.
Κοινολογείται το μεγάλο μυστικό της νύφης και τελικά τα συμπεθεριά λύνουν τις διαφορές τους και συμφωνούν για τον γάμο των παιδιών τους. Το γλέντι κορυφώνεται και τα νταούλια των Βλάχων, με τα οποία θα χορεύουν, θα ακούγονται μέχρι το πρωί της Τρίτης.
Το αποκορύφωμα του εθίμου είναι ο χορός του «πεθαμένου», προχριστιανικό κατάλοιπο, πανάρχαιος χορός που συμβολίζει το τέλος του χειμώνα και τη γέννηση της άνοιξης με τη βλάστηση και τη γονιμότητα.
Αξιόλογες εκδηλώσεις υπάρχουν και περιφερειακά της Θήβας.
Στο Καπαρέλλι, την Κυριακή της Τυρινής το πρωί, τελούνται τα «Κιθαιρώνεια», με παραδοσιακούς χορούς και τραγούδια, γαϊτανάκι, άφθονο φαγητό και κρασί για τους ντόπιους και τους επισκέπτες.
Την ίδια μέρα, αλλά και την Καθαρά Δευτέρα, στην πλατεία των Βαγίων στήνεται το Γαϊτανάκι από τη νεολαία και τους μαθητές, ενώ ακολουθούν παραδοσιακοί χοροί και τραγούδια.
Στις Πλαταιές, το πρωί της Καθαρής Δευτέρας, γίνεται η Γιορτή της Φασολάδας, με ντόπιο κρασί και σαρακοστιανά εδέσματα, παραδοσιακή μουσική με τραγούδια και γαϊτανάκι.
Δημήτρης Κυριακόπουλος
