Oι ομάδες παραγωγών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα Νatura Cretica είναι πλέον στο χείλος της οικονομικής καταστροφής, καθώς παραμένουν απλήρωτες για το 2024
Aλυτο παραμένει το μεγάλο πρόβλημα των ομάδων ελαιουργικών φορέων, δηλαδή των ομάδων παραγωγών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα Νatura Cretica και είναι πλέον στο χείλος της οικονομικής καταστροφής, καθώς παραμένουν απλήρωτες για το 2024. Εξαιτίας αυτής της κατάστασης, είναι στα πρόθυρα εγκατάλειψης του προγράμματος με τραγικές συνέπειες για όλους.
Ο Νικόλαος Μ. Σταυρακάκης, ομότιμος καθηγητής του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου και πρόεδρος της Διαχειριστικής Επιτροπής της Οργάνωσης Παραγωγών Natura Cretica, σε επιστολή στον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη αναφέρεται στα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι παραγωγοί:
«(…) Oι 68 Οργανώσεις Ελαιουργικών Φορέων (ΟΕΦ) ανά την επικράτεια, που λειτουργούν στο πλαίσιο των επιχειρησιακών προγραμμάτων του τομέα ελαιολάδου και επιτραπέζιας ελιάς, βρίσκονται σήμερα σε εξαιρετικά δυσμενή οικονομική θέση, λόγω της μη καταβολής των επιχορηγήσεων για το πρώτο έτος υλοποίησης (2024) των εγκεκριμένων προγραμμάτων εργασίας της περιόδου 2023-2027.
Η αιτία της κρίσης αυτής εντοπίζεται στην αναδρομική τροποποίηση της υπουργικής απόφασης 1506/206003/15-07-2024, η οποία δημοσιεύθηκε στις 20/08/2025 (ΥΑ 216188/8-8-2025, ΦΕΚ Β’ 4525). Με τη ρύθμιση αυτή εισήχθησαν νέες προϋποθέσεις επιλεξιμότητας και κυρώσεις με αναδρομική ισχύ, οι οποίες ανέτρεψαν την ισχύ των ήδη επιλεγμένων, εγκριθέντων και ελεγμένων προγραμμάτων, στερώντας από τις ΟΕΦ τη δυνατότητα εκκαθάρισης και πληρωμής των δαπανών του πρώτου έτους 2024».
Εξηγεί δε ότι «οι ΟΕΦ έχουν ήδη υλοποιήσει τις δράσεις τους στο ακέραιο, έχουν ελεγχθεί από τις αρμόδιες ΔΑΟΚ και έχουν χρηματοδοτήσει με ίδια κεφάλαια τις επενδύσεις που περιλαμβάνονται στα προγράμματά τους. Η μη καταβολή των επιχορηγήσεων μέχρι την καταληκτική ημερομηνία της 15ης Οκτωβρίου 2025 είχε ως αποτέλεσμα την απώλεια ευρωπαϊκής χρηματοδότησης ύψους περίπου 10,6 εκατ. ευρώ και την αδυναμία εξόφλησης δαπανών του 2ου έτους, η οποία πρέπει να ολοκληρωθεί μέχρι 31/12/2025».
Ο κ. Σταυρακάκης επισημαίνει ότι «υπό τις παρούσες συνθήκες, η μόνη ρεαλιστική λύση για την αποκατάσταση της ομαλότητας και τη διασφάλιση της συνέχειας των προγραμμάτων είναι η άμεση κάλυψη της δαπάνης μέσω εθνικών πόρων από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ), με διοικητική τακτοποίηση σε μεταγενέστερο στάδιο. Για το εν λόγω θέμα έχει ήδη τεθεί πλήθος ερωτημάτων στη Βουλή των Ελλήνων από βουλευτές όλων των πτερύγων και θεωρείται αναγκαίο να δοθεί άμεση λύση, προκειμένου να αποτραπεί η οικονομική κατάρρευση δεκάδων οργανώσεων παραγωγών, οι οποίες υπηρετούν με μεγάλο ζήλο και τεράστιες δυσκολίες τον ελαιοκομικό τομέα, λαμβανομένων υπόψη και των μεγάλων δυσκολιών των τελευταίων ετών λόγω της κλιματικής αλλαγής».
Ως πρώτο βήμα προτείνεται «να εγκριθεί, μέσω του ΠΔΕ, η καταβολή των οφειλόμενων ενισχύσεων για το πρώτο έτος υλοποίησης (2024), συνολικού ύψους περίπου 10,6 εκατομμυρίων ευρώ, με δυνατότητα προτεραιότητας εκταμίευσης εντός του τρέχοντος οικονομικού έτους, ώστε να μη βρεθούμε όλοι μπροστά σε μη αναστρέψιμες, ιδιαίτερα δυσάρεστες συνέπειες ξεκινώντας η επόμενη χρονιά, το 2026!
Η αποκατάσταση της χρηματορροής δεν αποτελεί απλώς οικονομική αναγκαιότητα, αλλά θεσμική υποχρέωση του κράτους απέναντι σε νόμιμα εγκεκριμένες και πολλάκις ελεγχθείσες επενδύσεις, που ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα του ελληνικού ελαιολάδου και τη βιωσιμότητα, με ποιοτικές μάλιστα διαστάσεις, του πρωτογενούς τομέα και της πολλαπλά δοκιμαζόμενης κοινωνίας της ελληνικής υπαίθρου».
Οι ελαιοπαραγωγοί καλούν την Πολιτεία να παρέμβει, ώστε να μην καταρρεύσει το συνεταιριστικό κίνημα: «Την εποχή της σχεδόν συνολικής κατάρρευσης του αγροτικού συνεταιριστικού κινήματος στη χώρα μας, με τις γνωστές ιστορίες ατασθαλιών, παρανομιών και άλογων ενεργειών, οι 68 Οργανώσεις Ελαιουργικών Φορέων (ΟΕΦ), που με μεγάλη δυσκολία και προσπάθεια μπόρεσαν, όπως προαναφέραμε, να ανταποκριθούν επιτυχώς στις απαιτήσεις και τις προδιαγραφές του συγκεκριμένου ευρωπαϊκού προγράμματος, αποτελούν σήμερα έναν φάρο ελπίδας στον πρωτογενή ελαιοκομικό τομέα. Η Πολιτεία, λοιπόν, οφείλει να καταβάλει κάθε προσπάθεια να στηρίξει αυτούς τους οργανισμούς με κάθε νόμιμο, πολιτικά αποδεκτό και δημιουργικό τρόπο».
Πηγή: Εφημερίδα Έλληνας Αγρότης
