Σαρωτικές αλλαγές σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη με στόχο τον περιορισμό της παραβατικότητας και την ενίσχυση των ελέγχων
Ακριβότερη γίνεται η μετακίνηση χωρίς εισιτήριο στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, καθώς το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών προωθεί νέα ρύθμιση που αυξάνει σημαντικά τα πρόστιμα και αλλάζει το πλαίσιο των ελέγχων. Το μέτρο, σύμφωνα με πληροφορίες, περιλαμβάνεται σε ερανιστικό νομοσχέδιο που αναμένεται να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση τις επόμενες ημέρες.
Με βάση τη ρύθμιση, το πρόστιμο για μετακίνηση χωρίς κανονικό εισιτήριο 90 λεπτών ανεβαίνει στα 100 ευρώ, ενώ για το μειωμένο εισιτήριο ορίζεται στα 50 ευρώ. Πρόκειται για αυξήσεις που φτάνουν περίπου το 39% και το 67% αντίστοιχα, σε σχέση με το ισχύον καθεστώς, όπου το πρόστιμο αντιστοιχεί σε 60 φορές την αξία του κομίστρου και διαμορφώνεται σήμερα στα 72 ευρώ για το κανονικό και στα 30 ευρώ για το μειωμένο.
Σύνδεση προστίμου με μηνιαία κάρτα
Στο ίδιο πλαίσιο προβλέπεται μηχανισμός μείωσης του προστίμου, εφόσον ο παραβάτης προμηθευτεί κάρτα απεριορίστων διαδρομών διάρκειας τουλάχιστον 30 ημερών μέσα σε συγκεκριμένη προθεσμία. Σε αυτή την περίπτωση, το πρόστιμο μειώνεται στο μισό. Έτσι, για παράδειγμα, όποιος συλληφθεί χωρίς κανονικό εισιτήριο και αγοράσει μηνιαία κάρτα, θα πληρώσει 50 ευρώ πρόστιμο συν το κόστος της κάρτας, που ανέρχεται στα 27 ευρώ. Για τους δικαιούχους μειωμένου κομίστρου, τα αντίστοιχα ποσά διαμορφώνονται σε 25 και 13,5 ευρώ.
Αν το πρόστιμο δεν εξοφληθεί εμπρόθεσμα και βεβαιωθεί στη φορολογική διοίκηση, προβλέπεται τριπλασιασμός του ποσού, με το ήμισυ των εσόδων να αποδίδεται στον αρμόδιο συγκοινωνιακό φορέα. Σημειώνεται ότι σήμερα ισχύει έκπτωση 50% αν το πρόστιμο πληρωθεί άμεσα ή εντός δέκα ημερών, ενώ παρέχεται και δικαίωμα ένστασης εντός 60 ημερών.
«Παράθυρο» για ιδιώτες ελεγκτές
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η πρόβλεψη για τη δυνατότητα εμπλοκής ιδιωτών στον έλεγχο κομίστρου. Η νέα ρύθμιση δίνει στον αρμόδιο φορέα τη δυνατότητα να αναθέτει τους ελέγχους όχι μόνο στις συγκοινωνιακές εταιρείες αλλά και σε ειδικώς εξουσιοδοτημένους τρίτους. Μέχρι σήμερα, οι έλεγχοι γίνονταν κυρίως από εργαζομένους των ίδιων των εταιρειών ή από προσωπικό τρίτων φορέων με ειδική εξουσιοδότηση, ενώ στην Αθήνα αξιοποιούνται και εργαζόμενοι που προσλαμβάνονται μέσω προγραμμάτων της ΔΥΠΑ.
Ψηφιακή πλατφόρμα και εντατικοποίηση ελέγχων
Το νομοσχέδιο προβλέπει επίσης τη δημιουργία ενιαίας ψηφιακής εφαρμογής, διασυνδεδεμένης με το gov.gr, για τη βελτίωση της διαχείρισης των προστίμων. Η πλατφόρμα θα συγκεντρώνει όλα τα σχετικά στοιχεία, από τη βεβαίωση μέχρι τις ενστάσεις και τις εισπράξεις, με στόχο μεγαλύτερη διαφάνεια και αποτελεσματικότητα.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι έλεγχοι έχουν ήδη εντατικοποιηθεί. Το 2024 πραγματοποιήθηκαν πάνω από 5,7 εκατ. έλεγχοι και επιβλήθηκαν περισσότερα από 150.000 πρόστιμα, έναντι περίπου 3,7 εκατ. ελέγχων και 95.000 προστίμων το 2023. Παράλληλα, αυξήθηκαν οι επικυρώσεις εισιτηρίων και οι πωλήσεις καρτών, γεγονός που αποδίδεται εν μέρει στην ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών.
Σε αυτό το περιβάλλον, προωθείται και μελέτη για τον εκσυγχρονισμό του συστήματος ελέγχου κομίστρου, με βάση ευρωπαϊκά πρότυπα και δείκτες απόδοσης. Στο τραπέζι βρίσκεται και η πιλοτική εφαρμογή συστήματος υπολογιστικής όρασης σε σταθμούς του μετρό, που θα καταγράφει ανώνυμα περιστατικά εισιτηριοδιαφυγής, όπως άλματα στις πύλες ή διέλευση χωρίς επικύρωση, με στόχο την ακριβή αποτύπωση της έκτασης του φαινομένου.
Η συνολική στρατηγική της πολιτείας δείχνει να κινείται προς αυστηρότερο πλαίσιο κυρώσεων, περισσότερους ελέγχους και αξιοποίηση της τεχνολογίας, σε μια προσπάθεια να περιοριστεί ένα διαχρονικό πρόβλημα για τη βιωσιμότητα των αστικών συγκοινωνιών.
