Ακύρωση για ίδρυση ιδιωτικών Πανεπιστημίων από το ΣτΕ
Το Συμβούλιο της Επικρατείας, με την απόφασή του υπ’ αριθμ. 284/2026 της Ολομέλειας, έβαλε τέλος στις προσφυγές εννέα ιδιωτικών πανεπιστημίων του εξωτερικού και της Ένωσης Ιδιωτικών Πανεπιστημίων, απορρίπτοντας το αίτημά τους να ακυρωθεί η κοινή υπουργική απόφαση 7363/27.9.2024.
Το δικαστήριο έκρινε ότι οι υψηλές οικονομικές εγγυήσεις που απαιτούνται για την ίδρυση και λειτουργία παραρτημάτων ξένων ιδιωτικών ΑΕΙ στην Ελλάδα είναι νόμιμες και συμβατές με το ευρωπαϊκό δίκαιο.
Συγκεκριμένα η εγγυητική επιστολή ορίζεται στα 2.000.000 ευρώ για κάθε αίτηση. Αυξάνεται κατά 500.000 ευρώ για κάθε επιπλέον Σχολή πέρα από τις τρεις. Μειώνεται κατά 50% αν το παράρτημα εγκαθίσταται εκτός Αττικής, Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης και Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας (με εξαίρεση τα νησιά της Αττικής).
Παράλληλα το παράβολο ανέρχεται στα 600.000 ευρώ ανά αίτηση, δηλαδή προσαυξάνεται κατά 200.000 ευρώ για κάθε επιπλέον Σχολή πέρα από τις τρεις. Επίσης μειώνεται κατά 50% υπό τις ίδιες γεωγραφικές προϋποθέσεις.
Η Ολομέλεια, με πρόεδρο τον Μιχάλη Πικραμένο και εισηγήτρια την σύμβουλο Επικρατείας Κωνσταντίνα Κονιδιτσιώτου, τόνισε ότι τα κράτη-μέλη της ΕΕ έχουν τη δυνατότητα να ορίζουν το επίπεδο προστασίας που επιθυμούν στον τομέα των υπηρεσιών, αρκεί οι περιορισμοί να είναι σύμφωνοι με το ενωσιακό δίκαιο.
Σύμφωνα με το σκεπτικό, ο Έλληνας νομοθέτης επέλεξε συνειδητά ένα αυστηρό πλαίσιο για να εξασφαλίσει υψηλής ποιότητας ιδιωτική ανώτατη εκπαίδευση, σεβόμενος τη συνταγματική αρχή για παροχή ανώτατης εκπαίδευσης υψηλού επιπέδου και την ακαδημαϊκή ελευθερία.
Το δικαστήριο υπογράμμισε τον μη κερδοσκοπικό χαρακτήρα των παρόχων, τις αυστηρές προϋποθέσεις αδειοδότησης, τον συνεχή έλεγχο από ανεξάρτητη αρχή, τις υψηλές απαιτήσεις ακαδημαϊκής και οικονομικής βιωσιμότητας, καθώς και τον κοινωνικό προσανατολισμό του θεσμού. Στόχος είναι τα παραρτήματα να λειτουργούν σε επίπεδο εφάμιλλο των δημόσιων πανεπιστημίων.
Τελικά, η απόφαση καταλήγει ότι οι συγκεκριμένοι όροι εξυπηρετούν σκοπούς γενικού συμφέροντος, ιδίως την παροχή εκπαίδευσης υψηλών προδιαγραφών, και σέβονται την αρχή της αναλογικότητας. Επομένως, αποτελούν θεμιτούς περιορισμούς στην ελευθερία εγκατάστασης (άρθρο 49 ΣΛΕΕ), στην οδηγία 2006/123/ΕΚ για τις υπηρεσίες και στον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ.
Με λίγα λόγια, το ΣτΕ άναψε πράσινο φως στις οικονομικές εγγυήσεις, διατηρώντας αμετάβλητο το ισχύον πλαίσιο για την άδεια λειτουργίας παραρτημάτων ξένων ιδιωτικών πανεπιστημίων στη χώρα μας.
