Το 1821 βρίσκει την Ευρώπη βυθισμένη σε μια εύθραυστη λήθη. Μετά τον αιματηρό επίλογο των Ναπολεόντειων Πολέμων, οι αυτοκρατορίες της εποχής επιχειρούν μια απεγνωσμένη παλινόρθωση, προσπαθώντας να «στεγανοποιήσουν» την ήπειρο από το μικρόβιο της ανατροπής.
Όταν οι Έλληνες υψώνουν το λάβαρο της Επανάστασης, δεν στρέφονται μόνο κατά της οθωμανικής δεσποτείας· εισέρχονται ακάλεστοι στο κέντρο μιας παγκόσμιας σκηνής που έχει ορκιστεί να μην επιτρέψει καμία νέα ρωγμή στο καθεστώς της απόλυτης μοναρχίας.
Η Ευρώπη εκείνης της περιόδου είναι μια ήπειρος που τρέμει τη σκιά της. Το Συνέδριο της Βιέννης το 1815, υπό την αρχιτεκτονική κηδεμονία του Μέττερνιχ, δεν υπήρξε μια απλή διπλωματική σύναξη, αλλά ένας μηχανισμός «κατάψυξης» της ιστορικής εξέλιξης. Η Ιερά Συμμαχία λειτουργεί ως ένας διεθνής χωροφύλακας, έτοιμος να καταπνίξει κάθε φιλελεύθερο σκίρτημα από την Ισπανία έως την Ιταλία. Σε αυτό το ασφυκτικό περιβάλλον, ο ελληνικός Αγώνας αντιμετωπίζεται αρχικά με παγερή καχυποψία, ως μια επικίνδυνη εστία αποσταθεροποίησης που απειλεί να πυροδοτήσει αλυσιδωτές εκρήξεις σε όλο το οικοδόμημα της Ευρώπης.
Την ίδια στιγμή, η Οθωμανική Αυτοκρατορία, αν και φέρει εμφανή τα σημάδια της παρακμής, παραμένει ένας υπολογίσιμος παίκτης που η Δύση διστάζει να διαμελίσει, φοβούμενη το κενό ισχύος. Η ελληνική εξέγερση όμως διαθέτει ένα μοναδικό «γενετικό κώδικα»: συνδέεται οργανικά με τις ριζοσπαστικές ιδέες του Διαφωτισμού και υποστηρίζεται από ένα ισχυρό δίκτυο της διασποράς. Αυτή η διεθνής διάσταση την καθιστά κάτι παραπάνω από μια τοπική στάση· την καθιστά το πρώτο μεγάλο στοίχημα του αναδυόμενου εθνικισμού σε έναν κόσμο που αλλάζει ραγδαία, από τις αποικίες της Λατινικής Αμερικής έως την επεκτεινόμενη Βρετανική Αυτοκρατορία.
Η επιβίωση της Ελληνικής Επανάστασης οφείλεται στην εντυπωσιακή μεταστροφή της διεθνούς κοινής γνώμης. Το φιλελληνικό ρεύμα, μπολιασμένο με τον ρομαντισμό και την λατρεία για την κλασική αρχαιότητα, ασκεί αφόρητη πίεση στις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. Σταδιακά, ο ιδεαλισμός δίνει τη θέση του στον κυνικό αλλά αναγκαίο στρατηγικό υπολογισμό. Η Ρωσία, η Βρετανία και η Γαλλία αντιλαμβάνονται ότι η «ελληνική υπόθεση» είναι το κλειδί για τον έλεγχο της Μεσογείου.
Η Ναυμαχία του Ναβαρίνου το 1827 αποτελεί την απόλυτη ιστορική δικαίωση αυτής της μετάβασης. Εκεί, η γεωπολιτική σκοπιμότητα συναντά την ιστορική νομοτέλεια, μετατρέποντας μια «παράνομη» εξέγερση σε επίσημη κρατική οντότητα. Η Ελληνική Επανάσταση τελικά δεν υπήρξε απλώς ένα εθνικό κατόρθωμα, αλλά το πρώτο ηχηρό σήμα ότι η εποχή των αυτοκρατοριών έπνεε τα λοίσθια και ο αιώνας των εθνικών κρατών είχε ήδη ανατείλει, αλλάζοντας τον χάρτη του κόσμου για πάντα.
