Η Εθνεγερσία του 1821 ήταν το θαύμα των θαυμάτων της πολυχιλιετούς Ιστορίας του τρισένδοξου έθνους μας. Ανοιξε δρόμο να ακολουθήσουμε
Εχετε ποτέ φανταστεί πώς έζησε ένας άνθρωπος που γεννήθηκε στις 29 Μαΐου 1453 στην Κωνσταντινούπολη και κόντρα σε όλες τις αντιξοότητες της μοίρας και τη σκληρότητα των καιρών κατόρθωσε να παραμείνει σε ολόκληρο τον βίο του Ελληνας συνειδητός και πιστός χριστιανός;
- Από τον Παναγιώτη Λιάκο
Αυτή η βαριόμοιρη ζωή δεν ήταν του ενός αλλά εκατομμυρίων. Μυριάδες τα εκατομμύρια των συνειδητών Ελλήνων και πιστών χριστιανών που γεννήθηκαν και πέθαναν σε συνθήκες σκλαβιάς στον τρισβάρβαρο Τούρκο δυνάστη. Πολλές οι γενιές των υπόδουλων κι αναρίθμητα τα θύματα του αιμοσταγούς κατακτητή.
Και σημειώθηκαν δεκάδες, αν όχι εκατοντάδες, εξεγέρσεις, στάσεις κινήματα και επαναστάσεις των Ελλήνων, που επιδίωξαν να βοηθήσουν το έθνος μας να αποδράσει από τον οθωμανικό τάφο. Μόνο αν αναλογιστεί κάποιος τη σωρευμένη πίκρα, αγωνία, καταπίεση, απόγνωση και μαζί ελπίδα, αγωνιστικότητα και πίστη στον Χριστό και στο έθνος μπορεί να καταλάβει τι σημαίνει 1821. Αν υποχρεώσει τον νου του να ταξιδέψει στον χρόνο και τον τόπο και να προσπαθήσει να νιώσει τους Ελληνες των προηγουμένων αιώνων, θα αποκτήσει τη δυνατότητα να εκτιμήσει σωστά πόσο πολύτιμο είναι το αγαθό που μας προσέφεραν οι ημίθεοι της Εθνεγερσίας του 1821.
Πόσοι, άραγε, θυμούνται και μνημονεύουν την επαναστατική απόπειρα του 1479-1481 από τον Κροκόδειλο Κλαδά στη Μάνη, τον Θεόδωρο Μπούα στο Αργος, αλλά και από αντάρτικα σώματα στη Μακεδονία;. Πόσο λησμονημένη είναι η θυσία του μητροπολίτη Λάρισας Διονυσίου (που αποκλήθηκε Διονύσιος ο Φιλόσοφος), που οργάνωσε επανάσταση τον Σεπτέμβριο του 1611 εναντίον των Τούρκων στην ευρύτερη περιοχή της Θεσπρωτίας και των Ιωαννίνων; Οι Οθωμανοί, σύμφωνα με μια εκδοχή, τον έγδαραν ζωντανό και το δέρμα του το γέμισαν με άχυρα και, φορώντας του τα αρχιερατικά άμφια, το περιέφεραν στους δρόμους των Ιωαννίνων. Σύμφωνα με άλλη εκδοχή, τον σταύρωσαν «και αντί στεφάνου στην κεφαλή του έκαμαν τρύπες στις οποίες τοποθέτησαν φτερά»*.
Πόσοι έχουν διαβάσει για την εξέγερση του 1705 στη Νάουσα με μπροστάρη τον αγωνιστή Ζήση Καραδήμο και τους δύο γιους του, Βασίλη και Δημήτρη; Ο πατέρας σκοτώθηκε στη μάχη και οι γιοι κρεμάστηκαν από τους Οθωμανούς. Οι παραπάνω αναφέρονται ενδεικτικά. Στοιχειώδης μνεία στο σύνολο των απελευθερωτικών κινημάτων πριν από το 1821 θα απαιτούσε δεκάδες φύλλα της «δημοκρατίας».
Οι ιστορίες των ανθρώπων που ξεσηκώθηκαν εναντίον της οθωμανικής πανώλης είναι συνταρακτικές, λες και βγήκαν από την καλπάζουσα φαντασία αλλοπαρμένου συγγραφέα. Ξεχωριστοί Ελληνες, πιστοί χριστιανοί, αγρότες και μητροπολίτες, πένητες και πλούσιοι, ναυτικοί και στρατιωτικοί, διάσημοι και άσημοι, έπεσαν στον καλό αγώνα για την ελευθερία του Γένους μας.
Πολλές οι απόπειρες, μία η μεγάλη επιτυχία. Αυτή του 1821. Αξίζει να τη γιορτάζουμε κάθε 25η Μαρτίου τούτη τη γιορτή (και πρώτα τη 17η Μαρτίου, οπότε σήκωσε τα όπλα η ηρωική Μάνη) αλλά μαζί της να τιμούμε κι εκείνες που δεν τελεσφόρησαν γιατί άνοιξαν τον δρόμο της μεγάλης δικαίωσης και εκπλήρωσης του πόθου αιώνων και των αγώνων που βρίσκονται μπροστά μας. Γι’ αυτό, ας θυμηθούμε τον Κωστή Παλαμά, που προέτρεπε τους νέους στην αρχή του ελληνοϊταλικού πολέμου: «Αυτόν τον λόγο θα σας πω, δεν έχω άλλον κανένα, Μεθύστε με τ’ αθάνατο κρασί του Εικοσιένα»!
*Από άρθρο του ομότιμου καθηγητή του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γεώργιου Πλουμίδη στα «Νέα». Ηλεκτρονική διεύθυνση
Από τη στήλη «Περι πωλητικης» της «δημοκρατίας»