Αλλαγή για τις διαθήκες
Ψηφιακή δημοσίευση διαθηκών και νέες ρυθμίσεις στα κληρονομικά δικαιώματα φέρνουν μεγάλες αλλαγές, ενισχύοντας τη βούληση του διαθέτη και προσαρμόζοντας το δίκαιο στις σύγχρονες ανάγκες. Πλέον, όσοι έχουν σύμφωνο ελεύθερης συμβίωσης απολαμβάνουν τα ίδια δικαιώματα με τον επιζώντα σύζυγο.
Επιπλέον, ο επιζών σύντροφος, χωρίς σύμφωνο, κληρονομεί πλήρως αν δεν υπάρχουν άλλοι συγγενείς, εφόσον ζούσαν μαζί τουλάχιστον τρία χρόνια. Πρέπει να υποβάλει αίτηση εντός τεσσάρων μηνών από το θάνατο και δικαιούται χρήση της κοινής κατοικίας για έναν χρόνο.
Η δημοσίευση διαθηκών, που παλιά έφτανε τους τρεις μήνες, ολοκληρώνεται πλέον αυθημερόν ή την επόμενη ημέρα.
Διαθήκες online σε 24 ώρες μέσω diathikes.gr
Το Γενικό Μητρώο Διαθηκών, σε λειτουργία από 1η Νοεμβρίου 2025 (υπό Υπουργείο Δικαιοσύνης και Συντονιστική Επιτροπή Συμβολαιογραφικών Συλλόγων), επιταχύνει τις διαδικασίες. Με τον ν. 5221/2025 (ΦΕΚ Α’ 133/28.7.2025), όλες οι διαθήκες (ιδιόγραφες, μυστικές, δημόσιες) δημοσιεύονται στην πλατφόρμα diathikes.gr, που διαχειρίζεται ο Συμβολαιογραφικός Σύλλογος Εφετείων Αθηνών – Πειραιώς – Αιγαίου και Δωδεκανήσου.
Ισχύει για θανάτους μετά τις 1/11/2025. Με άρθρο 114 του ν. 5264/2025 (ΦΕΚ Α’ 239/19-12-2025), επιτρέπεται δημοσίευση και για προγενέστερους θανάτους από συμβολαιογράφο, ακόμα και αν υπήρχε αποσυρμένη αίτηση από Πρωτοδικείο. Από 1/11/2025 έως 14/4/2026 καταχωρήθηκαν 30.011 αδημοσίευτες διαθήκες, με 8.426 αιτήσεις δημοσίευσης (3.683 δημόσιες, 1.440 ιδιόγραφες, 3.085 ιδιόγραφες από τρίτο, 154 από τρίτο δημοσιευμένες από ελληνικό δικαστήριο, 64 μυστικές).
Δικαιολογητικά και στατιστικά επιτάχυνσης
Η δημοσίευση γίνεται άμεσα με ληξιαρχική πράξη θανάτου στον συμβολαιογράφο. Υποβλήθηκαν 47.450 αιτήσεις, με 44.128 για πιστοποιητικό δημοσίευσης/μη, 2.192 για πρακτικό, 103 για κήρυξη κυρίας ιδιόγραφης, 1.027 αναζητήσεις. Διεκπεραιώθηκαν 34.617, με μέσο χρόνο 10 ημερών (συμπεριλαμβανομένων συμπληρώσεων). Παλιά, στο Πρωτοδικείο Αθηνών έπαιρνε έως τρεις μήνες , τώρα το σύστημα διευκολύνει πολίτες και συμβολαιογράφους.
