Eντονες ασάφειες, αοριστίες και πρακτικά κενά χαρακτηρίζουν την πρωτοβουλία της κυβέρνησης για την προστασία, διά της απαγόρευσης, των ανηλίκων από την υπερβολική έκθεση στα social media. Ο πρωθυπουργός- influencer, που δεν διστάζει κατά καιρούς να ανταλλάσσει φιλοφρονήσεις με διάφορες περσόνες του lifestyle, όπως η Ιωάννα Τούνη, προσπαθεί τώρα να πείσει ότι δείχνει μεγάλο ενδιαφέρον για τους κινδύνους που κρύβει η κατάχρηση του διαδικτύου από παιδιά και νέους.
Το σχέδιο νόμου που παρουσίασαν χθες οι υπουργοί Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης Δημήτρης Παπαστεργίου, Υγείας Αδωνις Γεωργιάδης και Επικρατείας Ακης Σκέρτσος σήμερα εισάγεται στη Βουλή και ψηφίζεται στις 22 Οκτωβρίου, με ορίζοντα εφαρμογής την 1η Ιανουαρίου 2027, χωρίς ωστόσο να έχουν αποσαφηνιστεί ουσιαστικές λεπτομέρειες. Μοιάζει, έτσι, περισσότερο με προεκλογικό επικοινωνιακό πυροτέχνημα παρά για μία πρωτοβουλία που έχει ως στόχο την προστασία των ανηλίκων.
Οι βασικές ρυθμίσεις
Oριο πρόσβασης στα 15 έτη. Απαγορεύεται η πρόσβαση στις υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης που καλύπτει η ρύθμιση για ανηλίκους που δεν έχουν συμπληρώσει το 15ο έτος της ηλικίας τους.
Ευθύνη των πλατφορμών. Οι πάροχοι υποχρεούνται να εφαρμόζουν κατάλληλες, αναλογικές και αξιόπιστες μεθόδους επαλήθευσης της ηλικίας.
Προστασία της ιδιωτικότητας. Το Gov.gr Wallet και το Kids Wallet αποτελούν ενδεικτικά εργαλεία επαλήθευσης μέσω «διακριτικών ηλικίας», με χρήση μόνο των απολύτως αναγκαίων προσωπικών δεδομένων. Δεν επιβάλλεται μία αποκλειστική τεχνολογική λύση.
Ευρωπαϊκή εποπτεία και κυρώσεις. Η εφαρμογή αξιοποιεί τους μηχανισμούς της Πράξης για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA), με συνεργασία των αρμόδιων ελληνικών Aρχών, της Aρχής της χώρας εγκατάστασης κάθε πλατφόρμας και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ανάλογα με τις αρμοδιότητές τους.
Το πρώτο και μεγαλύτερο «γκρίζο σημείο» αφορά τον μηχανισμό ταυτοποίησης της ηλικίας (age verification). Η κυβέρνηση έχει μεταφέρει πλήρως την ευθύνη ελέγχου στις ψηφιακές πλατφόρμες (Facebook, TikTok, Linkedin και Instagram).
Το δεύτερο μεγάλο κενό είναι η τεχνική παράκαμψη των περιορισμών. Είναι κοινός τόπος ότι αρκετοί έφηβοι διαθέτουν την ψηφιακή επάρκεια να παρακάμψουν γεωγραφικούς ή ηλικιακούς αποκλεισμούς χρησιμοποιώντας δίκτυα VPN, εμφανίζοντας ότι συνδέονται από άλλη χώρα. Το νομοσχέδιο δεν προβλέπει κανέναν τρόπο αντιμετώπισης αυτής της πρακτικής.
Επιπλέον, υπάρχει ασάφεια σχετικά με τον διαχωρισμό των εφαρμογών. Η ρύθμιση εξαιρεί τις πλατφόρμες ανταλλαγής μηνυμάτων (messaging apps). Oμως, εφαρμογές όπως το Viber, το WhatsApp ή το Discord λειτουργούν στην πράξη ως ιδιότυπα κοινωνικά δίκτυα, όπου διακινούνται βίντεο, σύνδεσμοι και ομαδικές συνομιλίες, αφήνοντας ακόμα ένα ανεξέλεγκτο πεδίο έκθεσης.
Τέλος, το σχέδιο πάσχει στο κομμάτι της αστυνόμευσης και της ευθύνης. Αν και έχει δηλωθεί ότι δεν θα διώκονται ποινικά οι γονείς, η καθημερινή τήρηση του μέτρου μετατοπίζεται αναγκαστικά στην οικογένεια, με τους γονείς να έχουν ουσιαστικά στα χέρια τους ως μοναδικό εργαλείο το «είναι παράνομο».
