Η Τουρκία επιδιώκει να καλύψει το χαμένο έδαφος απέναντι σε Ελλάδα και Ισραήλ – Κινήσεις Ερντογάν για Eurofighter, F-16 και F-35
Η Τουρκία, ανήσυχη για τη φθίνουσα ισορροπία δυνάμεων στην περιοχή, επιταχύνει τις προσπάθειές της να ενισχύσει την Πολεμική της Αεροπορία. Σύμφωνα με το Reuters, η Άγκυρα έχει ήδη προτείνει σε ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και στις Ηνωμένες Πολιτείες ταχεία προμήθεια σύγχρονων μαχητικών, επιδιώκοντας να ανακτήσει το στρατιωτικό πλεονέκτημα που χάνει τα τελευταία χρόνια.
Από το Eurofighter έως το F-35
Η τουρκική κυβέρνηση επιδιώκει την αγορά 40 Eurofighter Typhoon και παράλληλα F-16 και F-35 αμερικανικής κατασκευής, παρά τις κυρώσεις που εξακολουθούν να ισχύουν από την Ουάσιγκτον λόγω της αγοράς των ρωσικών S-400.
Η Άγκυρα προσπαθεί να εκμεταλλευτεί το θετικότερο κλίμα που επικρατεί στις σχέσεις της με τη Δύση, ενώ δεν κρύβει ότι φοβάται να μείνει πίσω απέναντι στο Ισραήλ και την Ελλάδα, δύο χώρες που διαθέτουν ήδη ή πρόκειται να αποκτήσουν F-35.
Ειδικά για τα Eurofighter, η Τουρκία βρίσκεται κοντά σε συμφωνία με τη Βρετανία, τη Γερμανία, την Ιταλία και την Ισπανία, με στόχο να παραλάβει 12 μεταχειρισμένα αεροσκάφη από το Κατάρ και το Ομάν, προτού προχωρήσει στην αγορά 28 καινούργιων τα επόμενα χρόνια.
Ο Ερντογάν «τρέχει» να προλάβει
Ο πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχει βάλει το ζήτημα πολύ ψηλά στην ατζέντα. Αναμένεται να το συζητήσει με τους ηγέτες του Κατάρ και του Ομάν, ενώ στη συνέχεια θα υποδεχθεί τον Βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ και τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς για να οριστικοποιηθούν οι συμφωνίες.
Η βρετανική κυβέρνηση επιβεβαιώνει ότι υπάρχει ήδη μνημόνιο κατανόησης για την αγορά έως 40 αεροσκαφών, ύψους πολλών δισεκατομμυρίων λιρών, ενώ το Βερολίνο δηλώνει ότι στηρίζει τη συμφωνία και αναμένει την ολοκλήρωσή της μέσα στο έτος.
Το εμπόδιο των αμερικανικών κυρώσεων
Η Άγκυρα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρά εμπόδια στην απόκτηση των F-35, καθώς από το 2020 έχει αποκλειστεί από το πρόγραμμα εξαιτίας της αγοράς των ρωσικών πυραύλων S-400.
Παρά την πρόσφατη συνάντηση του Ερντογάν με τον Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο, δεν υπήρξε ουσιαστική πρόοδος. Παρ’ όλα αυτά, το τουρκικό καθεστώς ελπίζει ότι μέσω πολιτικών επαφών και «δημιουργικών λύσεων» μπορεί να επιτευχθεί μερική άρση των κυρώσεων (waiver), ώστε να ξανανοίξει ο δρόμος για την προμήθεια των αμερικανικών μαχητικών.
Τούρκοι αξιωματούχοι αναγνωρίζουν πως η κατοχή των S-400 είναι το βασικό εμπόδιο, ωστόσο επισημαίνουν ότι υπάρχει πολιτική βούληση και στις δύο πλευρές να λυθεί το ζήτημα. Όπως δήλωσε ο Χαρούν Αρμαγάν, αντιπρόεδρος εξωτερικών υποθέσεων του κυβερνώντος κόμματος ΑΚΡ, «η επίλυση του θέματος των CAATSA κυρώσεων είναι αναπόφευκτη – απομένει να αποφασίσει η Ουάσιγκτον αν θα το κάνει μέσω του προέδρου ή του Κογκρέσου».
Εγχώρια παραγωγή αλλά… ανεπαρκής
Παράλληλα, η Τουρκία διαφημίζει την πρόοδο του δικού της stealth μαχητικού KAAN, το οποίο όμως απέχει αρκετά χρόνια από το να αντικαταστήσει τα γερασμένα F-16, που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της τουρκικής αεροπορίας.
Το πρόγραμμα εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια ενίσχυσης των αμυντικών συστημάτων της χώρας, που περιλαμβάνει και το λεγόμενο «Steel Dome», μια τουρκική εκδοχή της ισραηλινής «Σιδηράς Θόλου».
Ο πρώην στρατηγός και βουλευτής της αντιπολίτευσης Γιανκί Μπαγτζιόγλου υπογράμμισε ότι το σύστημα αεράμυνας της χώρας «δεν βρίσκεται στο επιθυμητό επίπεδο», αποδίδοντας τις καθυστερήσεις σε «αποτυχίες στη διαχείριση των προγραμμάτων».
Πίεση λόγω Ελλάδας και Ισραήλ
Η κατάσταση γίνεται πιο πιεστική για την Άγκυρα καθώς η Ελλάδα αναμένει την παραλαβή των F-35 μέσα στα επόμενα τρία χρόνια, γεγονός που αλλάζει ριζικά τις ισορροπίες στο Αιγαίο.
Την ίδια στιγμή, το Ισραήλ, με εκατοντάδες αμερικανικά μαχητικά στη διάθεσή του, πραγματοποιεί επιχειρήσεις σε Ιράν, Συρία, Λίβανο και Κατάρ, προκαλώντας ανησυχία στην τουρκική ηγεσία, που βλέπει τα όρια της ισχύος της να δοκιμάζονται.
Η Άγκυρα επιχειρεί έτσι μια διπλή στρατηγική: να εξασφαλίσει άμεσα μεταχειρισμένα αεροσκάφη για κάλυψη αναγκών, ενώ παράλληλα επιδιώκει μακροπρόθεσμες συμφωνίες με τη Δύση, ελπίζοντας να παραμείνει στο τραπέζι των μεγάλων δυνάμεων της περιοχής.
