Πλήγμα για τη βιομηχανία και την άμυνα της ΕΕ – Η εξάρτηση από το Πεκίνο φτάνει στα όρια της κρίσης
Η απόφαση της Κίνας να περιορίσει περαιτέρω τις εξαγωγές σπάνιων γαιών και να απαγορεύσει πλήρως τη χρήση τους για στρατιωτικούς σκοπούς προκαλεί σοκ στην Ευρώπη, καθώς απειλεί να τινάξει στον αέρα κρίσιμες βιομηχανίες – από την άμυνα μέχρι την πράσινη τεχνολογία.
Η γερμανική εφημερίδα Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ) κάνει λόγο για «πλήγμα στρατηγικών διαστάσεων», τονίζοντας πως η Κίνα σφίγγει σκόπιμα τον κλοιό γύρω από την Ευρώπη, χρησιμοποιώντας τις πρώτες ύλες ως εργαλείο γεωπολιτικής πίεσης.
Χωρίς τις σπάνιες γαίες δεν υπάρχει «πράσινη μετάβαση»
Σύμφωνα με τη FAZ, η εξάρτηση της Ευρώπης από το Πεκίνο είναι σχεδόν απόλυτη:
το 60% της παγκόσμιας παραγωγής σπανίων γαιών προέρχεται από την Κίνα (περίπου 44 εκατομμύρια τόνοι), ενώ Βιετνάμ και Βραζιλία ακολουθούν με 22 εκατομμύρια τόνους η καθεμία.
Οι σπάνιες γαίες είναι απαραίτητες για την παραγωγή:
φωτοβολταϊκών συστημάτων,
μικροτσίπ και ημιαγωγών,
ηλεκτρικών αυτοκινήτων,
smartphones,
ιατρικής τεχνολογίας και οπλικών συστημάτων.
«Χωρίς αυτές, δεν θα υπάρξει ενεργειακή μετάβαση ούτε τεχνολογική πρόοδος», τονίζει ο αρθρογράφος Sven Astheimer της FAZ, προσθέτοντας πως η κατάσταση είναι «πιο σοβαρή από ποτέ».
Πλήγμα στην αμυντική βιομηχανία της Ευρώπης
Η Κίνα θα απαγορεύσει πλήρως από τον Δεκέμβριο την εξαγωγή σπάνιων γαιών που χρησιμοποιούνται σε στρατιωτικά προγράμματα.
Το μέτρο αυτό πλήττει καίρια:
τη γερμανική και τη γαλλική αμυντική βιομηχανία,
τις εταιρείες τεχνολογίας όπλων και πυραυλικών συστημάτων,
αλλά και την παραγωγή μηχανημάτων υψηλής ακρίβειας σε όλη την ΕΕ.
Παρά τις διαβεβαιώσεις του Πεκίνου ότι στόχος είναι να «συμβάλει στην παγκόσμια ειρήνη», οι αναλυτές θεωρούν την κίνηση αντίποινα στον εμπορικό πόλεμο με τις ΗΠΑ, που έχουν αποκλείσει την Κίνα από προηγμένους ημιαγωγούς.
Οι εταιρείες αγοράζουν πανικόβλητες – Ο φόβος για πάγωμα της παραγωγής
Οι ευρωπαϊκές εταιρείες, σύμφωνα με τη FAZ, έχουν αρχίσει να αγοράζουν μαζικά τα εναπομείναντα αποθέματα σπανίων γαιών. Όμως αυτά δεν θα διαρκέσουν πολύ.
Αν οι εξαγωγές περιοριστούν τον Νοέμβριο, η παραγωγή πολλών βιομηχανικών προϊόντων θα σταματήσει, προειδοποιεί η εφημερίδα.
Παράλληλα, ειδικοί θεωρούν πιθανό να υπάρξει προσωρινή συμφωνία με το Πεκίνο, καθώς και η Κίνα δεν επιθυμεί να επιτρέψει στους ανταγωνιστές της να αναπτύξουν ανεξάρτητες αλυσίδες προμήθειας – κάτι που θα μείωνε τη δική της ισχύ.
«Ευρώπη σε ομηρία» – Οι ΗΠΑ, η Κίνα και η νέα μάχη για τις πρώτες ύλες
Στο παρασκήνιο βρίσκεται ο συνεχιζόμενος εμπορικός πόλεμος ΗΠΑ – Κίνας.
Η Ουάσιγκτον έχει μπλοκάρει την πρόσβαση της Κίνας σε τεχνολογίες αιχμής, ενώ το Πεκίνο απαντά με περιορισμούς σε στρατηγικές πρώτες ύλες.
Η Ευρώπη, παγιδευμένη ανάμεσα στις δύο υπερδυνάμεις, βλέπει την ενεργειακή της αυτονομία να υπονομεύεται.
Η εξάρτηση από την Κίνα σε κρίσιμα βαρέα μέταλλα φτάνει σχεδόν στο 100%, ενώ οι εναλλακτικές εξορύξεις στις ΗΠΑ, τη Μαλαισία ή την Εσθονία καλύπτουν μόνο τα λεγόμενα «ελαφρά στοιχεία».
Η FAZ εκτιμά ότι η απελευθέρωση από την κινεζική εξάρτηση θα απαιτήσει τουλάχιστον 2 έως 5 χρόνια και θα χρειαστεί στενή συνεργασία με χώρες όπως η Αυστραλία, ο Καναδάς και η Βραζιλία.
Αυτό συνεπάγεται τεράστιες επενδύσεις και άνοιγμα νέων ορυχείων, αλλά θεωρείται αναγκαίο βήμα για να αποφευχθεί η απώλεια ολόκληρων βιομηχανικών κλάδων.
Εμπορική πίεση και στον ευρωπαϊκό βορρά
Παράλληλα, η Κίνα πλημμυρίζει την Ευρώπη με φθηνά προϊόντα, ασκώντας επιπλέον οικονομική πίεση.
Η Γερμανία έχει ξαναγίνει ο κυριότερος εμπορικός εταίρος του Πεκίνου, με 163,4 δισ. ευρώ εμπορικές συναλλαγές φέτος – ξεπερνώντας τις ΗΠΑ.
Η Handelsblatt επισημαίνει ότι η Κίνα εξάγει μπαταρίες, μηχανήματα, μεταλλικά προϊόντα και χημικά ενδιάμεσα σε τιμές που απειλούν τη βιωσιμότητα της ευρωπαϊκής παραγωγής.
Η πολιτική δασμών του Ντόναλντ Τραμπ έχει ωθήσει το Πεκίνο να στραφεί μαζικά προς την ευρωπαϊκή αγορά, αξιοποιώντας κρατικές επιδοτήσεις και πλεονάζουσα παραγωγή.
Το μήνυμα του Πεκίνου είναι σαφές
Η Κίνα δεν περιορίζεται πια στην παραγωγή φθηνών προϊόντων – ελέγχει πλέον τις πρώτες ύλες πάνω στις οποίες στηρίζεται η δυτική τεχνολογία.
Η απόφαση για τις σπάνιες γαίες αποτελεί προειδοποιητικό πυροβολισμό προς την Ευρώπη: όποιος δεν προσαρμόσει την οικονομική του στρατηγική, κινδυνεύει να μείνει χωρίς καύσιμα για την ανάπτυξη του μέλλοντος.
