Η κούρσα για τη διαδοχή της Κριστίν Λαγκάρντ στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, που ολοκληρώνει τη θητεία της το 2027, έχει ήδη ξεκινήσει. Για πρώτη φορά δύο μεγάλες χώρες που δεν έχουν ποτέ καταλάβει την κορυφαία θέση –η Ισπανία και η Γερμανία– εμφανίζονται αποφασισμένες να διεκδικήσουν την προεδρία.
Το αναμενόμενο μεγάλο reshuffle στην ΕΚΤ τα επόμενα δύο χρόνια (αντικατάσταση αντιπροέδρου το 2026, αλλαγή προέδρου, επικεφαλής οικονομολόγου και διευθυντή αγορών το 2027) έχει ανοίξει ένα παράθυρο ισχύος για κυβερνήσεις που θέλουν να τοποθετήσουν δικούς τους ανθρώπους σε νευραλγικές θέσεις.
Η Ισπανία παίζει για το “μεγάλο έπαθλο”
Η Μαδρίτη τηρεί σιγή για τη διαδοχή του αντιπροέδρου της ΕΚΤ Λουίς ντε Γκίντος, ο οποίος αποχωρεί τον Ιούνιο. Η επιλογή αυτή έχει τροφοδοτήσει φήμες ότι η Ισπανία δεν ενδιαφέρεται απλώς για μία από τις έξι θέσεις του Executive Board, αλλά για την προεδρία.
Ο ισχυρότερος υποψήφιός της είναι ο Πάμπλο Ερνάντεζ ντε Κος, πρώην διοικητής της Τράπεζας της Ισπανίας και σήμερα γενικός διευθυντής της BIS. Έχει το διεθνές κύρος, τη στήριξη Draghi και δύο θητείες ως επικεφαλής της Basel Committee για να στηρίξει μια σοβαρή υποψηφιότητα.
Στις Βρυξέλλες υπάρχει ανησυχία ότι η αναβάθμιση του ντε Κος στην ΕΚΤ μπορεί να κοστίσει στην Ευρώπη την ηγεσία της BIS. Με δεδομένη την αυξανόμενη επιρροή των ΗΠΑ και την τάση του Προέδρου Τραμπ να πιέζει για περιορισμό της ευρωπαϊκής παρουσίας σε διεθνείς οργανισμούς (ΔΝΤ, BCBS, FSB), κανείς δεν θεωρεί δεδομένο ότι η Ευρώπη θα κρατήσει αυτή τη «θέση κύρους».
Το Βερολίνο, που ποτέ δεν έχει κατακτήσει την κορυφαία θέση της ΕΚΤ, βρίσκεται στο ισχυρότερο σημείο διεκδίκησης εδώ και δεκαετίες. Μετά από τη χειρότερη κρίση πληθωρισμού στη μεταπολεμική Ευρώπη, το περιβάλλον φαίνεται πιο φιλικό για έναν πιο «σκληρό» πρόεδρο.
Ο φυσικός υποψήφιος είναι ο Γιόαχιμ Νάγκελ, πρόεδρος της Bundesbank. Πιο πραγματιστής από τους προκατόχους Βέμπερ και Βάιντμαν, είναι πιθανότερο να γίνει αποδεκτός από τα κράτη-μέλη. Ωστόσο ο Νάγκελ έχει συγκρουστεί αρκετές φορές με τον καγκελάριο Μερτς, ειδικά για το ζήτημα της έκδοσης κοινόχρεου ευρωπαϊκού χρέους για την άμυνα.
Το παρασκήνιο μέσα στη Γερμανία
Το Βερολίνο φέρεται να εξετάζει κι άλλους «παίκτες»:
Γεργκ Κούκιες, πρώην υπουργός Οικονομικών του Σολτς, με ισχυρό τεχνοκρατικό προφίλ και θητεία στη Goldman Sachs
Ίζαμπελ Σνάμπελ, σημερινή επικεφαλής αγορών της ΕΚΤ, που ενδιαφέρεται για την προεδρία, αλλά χρειάζεται ειδική νομική φόρμουλα για δεύτερη θητεία στο ΔΣ
Υποψήφια «έκπληξη» γερμανικής καταγωγής, για την οποία –όπως υπαινίχθηκε ο διοικητής της Τράπεζας της Γαλλίας Βιλερουά– υπάρχει παρασκηνιακή κινητικότητα
Παρά το ενδιαφέρον για Σνάμπελ, πολλοί εκτιμούν ότι άλλες χώρες θα τη θεωρήσουν υπερβολικά «γεράκι» για να ενώσει το διοικητικό συμβούλιο της ΕΚΤ.
Στους διαδρόμους των Βρυξελλών ακούγεται έντονα και το όνομα του Κλάας Κνοτ, πρώην επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας της Ολλανδίας και πρώην πρόεδρος του Financial Stability Board. Διαθέτει τεχνική επάρκεια, ευρωπαϊκές συμμαχίες και καλή σχέση με τη Λαγκάρντ.
Το εμπόδιο; Ο Κνοτ βρίσκεται εκτός «καθημερινής πολιτικής σκηνής». Θα χρειαστεί να κρατήσει υψηλή δημόσια παρουσία για να παραμείνει επίκαιρος μέχρι το 2027.
Ο ευρωπαϊκός συσχετισμός: Ποιος δίνει και ποιος παίρνει
Η διαδοχή της Λαγκάρντ δεν είναι ποτέ ένα απλό τραπέζι διαπραγματεύσεων. Εμπλέκονται:
η επόμενη Κομισιόν
πιθανές ανταλλαγές θέσεων (ΕΚΤ – Κομισιόν – BIS)
οι ισορροπίες Βορρά – Νότου
τα συμφέροντα Παρισιού, το οποίο θέλει να διατηρήσει ρόλο-κλειδί, αλλά δεν μπορεί να ξαναπάρει την προεδρία
Το 2027 αναμένεται να είναι μια χρονιά βαθύτατων θεσμικών αλλαγών στην ΕΕ, και η ηγεσία της ΕΚΤ είναι ίσως η πιο κρίσιμη καρέκλα.
