Μετά τις προειδοποιήσεις Ευρωπαίων αξιωματούχων ότι η ήπειρος ίσως βίωσε «το τελευταίο ειρηνικό καλοκαίρι», η Κομισιόν παρουσίασε ένα από τα πιο επιθετικά σχέδια ενίσχυσης της στρατιωτικής ετοιμότητας της ΕΕ: τη δημιουργία μιας «στρατιωτικής Ζώνης Σένγκεν».
Πρόκειται για ένα πλαίσιο που θα επιτρέπει την άμεση, χωρίς γραφειοκρατικά εμπόδια, μετακίνηση στρατευμάτων και βαρέος εξοπλισμού εντός της Ένωσης μέσα σε μόλις 72 ώρες.
Το νέο σύστημα, το Ευρωπαϊκό Σύστημα Ενισχυμένης Αντίδρασης Στρατιωτικής Κινητικότητας, θα ενεργοποιείται με απόφαση του Συμβουλίου της ΕΕ και φιλοδοξεί να λύσει ένα χρόνιο πρόβλημα: ότι η Ευρώπη, ακόμη και υπό απειλή, χρειάζεται μήνες για να μεταφέρει στρατιωτικές δυνάμεις από τη Δύση στην Ανατολή.
Τι προβλέπει το σχέδιο της Κομισιόν
Η πρόταση, όπως την περιγράφει το Euronews, περιλαμβάνει μια σειρά από βαθιές αλλαγές:
Εθνικοί συντονιστές
Κάθε κράτος μέλος θα ορίσει έναν ενιαίο συντονιστή για όλες τις στρατιωτικές μεταφορές. Αυτός θα διαχειρίζεται άδειες, ειδοποιήσεις και ζητήματα κρίσεων, επιταχύνοντας δραματικά τις διαδικασίες.
Άρση κανονιστικών εμποδίων
• Καθιέρωση κοινών ευρωπαϊκών κανόνων για τις στρατιωτικές μετακινήσεις
• Μέγιστος χρόνος τριών ημερών για την επεξεργασία αιτημάτων
• Απλουστευμένες τελωνειακές διαδικασίες και λιγότερα εμπόδια στα σύνορα
Πλαίσιο έκτακτης ανάγκης (EMERS)
Θα δίνει προτεραιότητα στις διέλευσεις στρατιωτικών δυνάμεων της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, σε περιόδους κρίσης.
Ανθεκτικές υποδομές
Αναβάθμιση οδικών αξόνων, σιδηροδρομικών γραμμών, αεροδρομίων, λιμανιών, γεφυρών και σηράγγων ώστε να αντέχουν βάρος και όγκο στρατιωτικού υλικού. Παράλληλα, η ΕΕ δημιουργεί εργαλειοθήκη για να ενισχύσει:
• κυβερνοασφάλεια
• ενεργειακή ανθεκτικότητα
• προστασία κρίσιμων υποδομών
Κοινές δυνατότητες και ψηφιακό σύστημα
Σχεδιάζεται Ομάδα Αλληλεγγύης για να μοιράζονται τα κράτη μέσα και πόρους, καθώς και ένα πιθανό Ψηφιακό Σύστημα Πληροφοριών για την παρακολούθηση στρατιωτικών μετακινήσεων.
Ο Ευρωπαίος Επίτροπος για μεταφορές και τουρισμό, Απόστολος Τζιτζικώστας, υπογράμμισε ότι σήμερα η μεταφορά στρατιωτικού υλικού από τη Δυτική στην Ανατολική Ευρώπη μπορεί να πάρει μήνες. Στόχος είναι αυτό να γίνεται σε λίγες ημέρες: «Τα logistics κάνουν τη διαφορά ανάμεσα στη νίκη και την ήττα σε έναν πόλεμο», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Το τεράστιο χρηματοδοτικό κενό
Για την πλήρη υλοποίηση της «στρατιωτικής Σένγκεν» απαιτούνται περίπου 100 δισεκατομμύρια ευρώ.
Μέχρι σήμερα η ΕΕ έχει εξασφαλίσει μόλις 1,7 δισ. ευρώ έως το 2027, ποσό που ο επίτροπος χαρακτήρισε «σταγόνα στον ωκεανό». Η πρόταση για τον προϋπολογισμό 2028–2034 περιλαμβάνει περίπου 18 δισ. ευρώ, δηλαδή δεκαπλάσια αύξηση, αλλά και πάλι πολύ μακριά από τις πραγματικές ανάγκες.
