Πώς ο εξαφανισμένος άντρας της μεταμόρφωσε τη Μαριάμ Ρατζαβί σε «βασίλισσα της επανάστασης» και σήμερα θεωρείται το «πρόσωπο της αλλαγής» καθεστώτος στο Ιράν
Κάθε φορά που σε μια ιδιαίτερου ενδιαφέροντος χώρα σκάνε αναταραχές και εξεγέρσεις, αυθόρμητες ή λιγότερο αυθόρμητες, στα δυτικά ΜΜΕ εμφανίζονται παράλληλα διάφορα πρόσωπα ως εναλλακτικές για την επόμενη μέρα.
- Από τον Βασίλη Γαλούπη
Τώρα που προέκυψε το χάος στο Ιράν, άρχισαν να κυκλοφορούν άρθρα για τη Μαριάμ Ρατζαβί, η οποία είναι αντιπολιτευόμενη ακτιβίστρια και πλασάρεται ως «το πρόσωπο της αλλαγής» καθεστώτος στη χώρα.
Με τα δικά της λόγια η Ρατζαβί είναι «εκλεγμένη πρόεδρος του Εθνικού Συμβουλίου Αντίστασης του Ιράν (NCRI)) για τη μεταβατική περίοδο κατά την οποία η κυριαρχία θα μεταβιβαστεί στον λαό του Ιράν». Διαθέτει, μάλιστα, και ένα «σχέδιο 10 σημείων για το μέλλον του Ιράν» που προβλέπει, μεταξύ άλλων, «μια δημοκρατία βασισμένη στον διαχωρισμό θρησκείας και κράτους, την ισότητα των φύλων, την κατάργηση της θανατικής ποινής και ένα μη πυρηνικό Ιράν».
Πάντως, η Ρατζαβί, που περιμένει να γίνει η «προσωρινή πρόεδρος του Ιράν», ζει εκτός Ιράν, κυρίως στη Γαλλία, κάνοντας lobbying για αλλαγή καθεστώτος στην Τεχεράνη.
Πριν από περίπου δύο μήνες, στις 20 Νοεμβρίου, η Ρατζαβί οργάνωσε ένα συνέδριο στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ως η πρόεδρος του δημοκρατικού συνασπισμού της αντιπολίτευσης, με θέμα την αλλαγή καθεστώτος και τη μεταβίβαση της εξουσίας. Ομως, η Ρατζαβί δεν ήταν πάντα το χαϊδεμένο παιδί της Δύσης. Αντίθετα.
Για πάνω από 30 χρόνια η Ρατζαβί και η οργάνωσή της, οι Μουτζαχεντίν του Λαού, λειτουργούσαν στο περιθώριο, με χρηματοδότηση από τον Σαντάμ Χουσεΐν και με τη Δύση να την αντιμετωπίζει σαν σκοταδιστική σέχτα. Το 1997, μάλιστα, οι ΗΠΑ συμπεριέλαβαν την ομάδα της Ρατζαβί στον κατάλογο ξένων τρομοκρατικών οργανώσεων του υπουργείου Εξωτερικών.
Οι Μουτζαχεντίν του Λαού άρχισαν σαν μια ομάδα φονιάδων και μετατράπηκαν σε ολόκληρο στρατό κάτω από την καθοδήγηση της Μαριάμ Ρατζαβί και του άντρα της, Μασούντ. Ο Μασούντ Ρατζαβί «εξαφανίστηκε» λίγο πριν από την εισβολή στο Ιράκ το 2003, αφήνοντας τη σύζυγό του στην ηγεσία των Μουτζαχεντίν του Λαού. Ουδείς γνωρίζει τι απέγινε, αν και θεωρείται πως ζούσε σε άγνωστη τοποθεσία υπό την προστασία των ΗΠΑ και τελικά πέθανε το 2020 λόγω προβλημάτων υγείας.
Ηταν ο Μασούντ που μεταμόρφωσε τη Μαριάμ Ρατζαβί σε «βασίλισσα της επανάστασης». Μαζί έφτιαξαν μια οργάνωση με δομή και χαρακτηριστικά σχεδόν παραθρησκευτικής οργάνωσης. Αρχικά άλλαξαν όλη τη δομή διοίκησης των Μουτζαχεντίν του Λαού, αντικαθιστώντας τους άνδρες με γυναίκες -«συνταγματική επανάσταση» το αποκαλούσαν-, με αποτέλεσμα να φτιάξουν τον μοναδικό στρατό του κόσμου, με σώμα διοικητών που αποτελούνταν κυρίως από γυναίκες.
Σε παλιότερο ρεπορτάζ τους, το 2003, οι «New York Times» περιέγραφαν την εικόνα στο στρατόπεδο της Ρατζαβί, στο Ασραφ του Ιράκ: «Νεαρές γυναίκες κομάντος ντυμένες στρατιωτικά τρέχουν με τα καλάσνικοφ στα χέρια φωνάζοντας: «Ρατζαβί Ρατζαβί, Ιράν, Ιράν, Μαριάμ, Μαριάμ». Τα κορίτσια-πολεμιστές της Μαριάμ Ρατζαβί «μεγαλώνουν σε σχολεία μουτζαχεντίν στο Ασραφ, χωρίς επαφή με τους γονείς τους. Πρωί και βράδυ, τα παιδιά, ξεκινώντας από την ηλικία των 1 και 2 ετών, έπρεπε να στέκονται μπροστά σε μια αφίσα της Μαριάμ και του Μασούντ (του άντρα της) να τους χαιρετάνε και να τους επαινούν» έγραφαν οι «New York Times».
Μέχρι η Αμερική να εισβάλει στο Ιράκ, τον Μάρτιο του 2003, η Ρατζαβί και η οργάνωσή της προστατεύονταν από τον Σαντάμ Χουσεΐν, που τους έδινε και τα όπλα. Οταν έπεσε ο Σαντάμ, η Ρατζαβί διέθετε έναν στρατό 5.000 μουτζαχεντίν μαχητών, οι περισσότερες γυναίκες και φανατικά πιστές στη Ρατζαβί. «Πούλησε» στους Αμερικανούς την προοπτική να χρησιμοποιηθούν οι μαχήτριές της κατά των κληρικών ηγετών του Ιράν στην Τεχεράνη, αλλά οι μουτζαχεντίν της ήταν ακόμα στον κατάλογο των τρομοκρατικών οργανώσεων του Στέιτ Ντιπάρτμεντ.
Τον Ιούνιο 2003 η Γαλλία συνέλαβε τη Ρατζαβί με την κατηγορία ότι σχεδίαζε να μεταφέρει τη στρατιωτική της βάση στη Γαλλία και να εξαπολύει τρομοκρατικές επιθέσεις σε ιρανικούς στόχους στην Ευρώπη. Μέλη του αμερικανικού Κογκρέσου τότε έστειλαν επιστολή διαμαρτυρίας στον Γάλλο πρόεδρο Ζακ Σιράκ, διαμαρτυρόμενοι για τη σύλληψη Ρατζαβί. Οι ΗΠΑ είχαν ήδη αποφασίσει ότι θα εξυπηρετούσε η Ρατζαβί να αφαιρεθεί από τον κατάλογο των τρομοκρατών και να «ανακυκλωθεί» για μελλοντική χρήση εναντίον του Ιράν. Τελικά ΗΠΑ και Ευρωπαϊκή Ενωση αφαίρεσαν τη ΜΕΚ από τη λίστα των τρομοκρατικών οργανώσεων το 2012.
Η Ρατζαβί, την οποία στο παρελθόν μεγάλα διεθνή ΜΜΕ κατηγορούσαν για «δικτατορικές μεθόδους, πλύση εγκεφάλου των γυναικών-μουτζαχεντίν της, φυλακίσεις ή ακόμα και σκοτωμούς όσων διαφωνούσαν», παρουσιάζεται σήμερα ως το πρόσωπο της δημοκρατικής αντιπολίτευσης στο Ιράν. Μέσα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τον Νοέμβριο η Ρατζαβί ενημέρωνε τους ευρωβουλευτές ότι τα απαραίτητα στοιχεία για τη δημοκρατική αλλαγή στο Ιράν είναι ο εξοργισμένος λαός, οι μονάδες αντίστασης με τις θαρραλέες γυναίκες στην επίθεση και η οργάνωση των μουτζαχεντίν της, η ίδια που για ΗΠΑ – Ε.Ε. αποτελούσε τρομοκρατική οργάνωση μέχρι το 2012.
Το 2004 στην Ευρωβουλή η Ρατζαβί αυτολανσαρίστηκε ως η «τρίτη λύση» στο Ιράν για τη Δύση: «Ούτε κατευνασμός ούτε πόλεμος, αλλά αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν από τον λαό και την οργανωμένη αντίσταση». Μοιάζει με αυτό που συμβαίνει τώρα στη χώρα.
ΜΑΡΙΑΜ ΡΑΤΖΑΒΙ
Ηγέτιδα οργάνωσης Μουτζαχεντίν του Λαού και του Εθνικού Συμβουλίου της Αντίστασης του Ιράν
ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ
Γεννήθηκε το 1953 στην Τεχεράνη. Σπούδασε μεταλλουργία στο Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Sharif στο Ιράν. Το 1979 μπήκε στις τάξεις της οργάνωσης Μουτζαχεντίν του Λαού (MEK ) και το 1982 μετατέθηκε στο πολιτικό αρχηγείο των Μουτζαχεντίν στη Γαλλία. Το 1985, αφότου πήρε διαζύγιο από τον πρώτο της σύζυγο, παντρεύτηκε τον Μασούντ Ρατζαβί στο Παρίσι και έγινε συνηγέτης της οργάνωσης MEK. Αρχικά μαζί με τον άντρα της και μόνη της μετά την «εξαφάνισή» του, διοικούσε τη ΜΕΚ με απολυταρχικό έλεγχο και τυφλή πειθαρχία. Το 1993 το «Εθνικό Συμβούλιο της Αντίστασης του Ιράν» (NCRI) την εξέλεξε ως «προσωρινή πρόεδρο του Ιράν» σε περίπτωση που το NCRI αναλάμβανε κάποτε την εξουσία στο Ιράν. Το 2003 συνελήφθη από τη γαλλική αστυνομία ως ύποπτη για διασυνδέσεις με τρομοκρατία. Αργότερα οι κατηγορίες αποσύρθηκαν. Το 2011 η πρωθυπουργός της Βρετανίας Τερέζα Μέι τής απαγόρευσε να εισέλθει στη Βρετανία. Το 1997 η οργάνωσή της Μουτζαχεντίν του Λαού (MEK) μπήκε στον κατάλογο ξένων τρομοκρατικών οργανώσεων του Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Το 2012 αφαιρέθηκε από τον κατάλογο.
