Σοβαρή κρίση ψυχικής υγείας αντιμετωπίζει ο ισραηλινός στρατός, καθώς ο πόλεμος παρατείνεται και το ανθρώπινο κόστος βαθαίνει, με απότομη αύξηση των περιστατικών μετατραυματικής διαταραχής άγχους και των απόπειρων αυτοκτονίας μεταξύ στρατιωτών και εφέδρων.
Σύμφωνα με στοιχεία του ισραηλινού υπουργείου Άμυνας και παρόχων υγείας, τα περιστατικά μετατραυματικής διαταραχής άγχους μεταξύ στρατιωτικών έχουν αυξηθεί σχεδόν κατά 40% από το 2023, ενώ οι προβλέψεις κάνουν λόγο για εκρηκτική άνοδο έως και 180% μέχρι το 2028. Από τους περισσότερους από 22.000 στρατιωτικούς που λαμβάνουν θεραπεία για τραύματα πολέμου, έξι στους δέκα πάσχουν από μετατραυματικό στρες.
Η ψυχολογική πίεση αποδίδεται τόσο στην ένταση και τη διάρκεια των συγκρούσεων σε Γάζα και Λίβανο όσο και στην εμπλοκή μεγάλου αριθμού εφέδρων σε μέτωπα που χαρακτηρίζονται από σφοδρότητα πρωτοφανή για τα δεδομένα της χώρας. Πολλοί στρατιώτες συνεχίζουν να ζουν σε καθεστώς διαρκούς επιφυλακής ακόμη και μετά την επιστροφή τους στην καθημερινότητα.
Ειδικοί μιλούν για διπλή πηγή τραύματος. Από τη μία, τον μόνιμο φόβο του θανάτου και τις εμπειρίες από τις επιθέσεις και τις μάχες. Από την άλλη, τη λεγόμενη «ηθική βλάβη», το βάρος δηλαδή που αφήνουν αποφάσεις που ελήφθησαν σε κλάσματα δευτερολέπτου και οδήγησαν στον θάνατο αμάχων. Όπως επισημαίνεται, η συνειδητοποίηση ότι έχουν σκοτωθεί κατά λάθος γυναίκες και παιδιά αποτελεί για πολλούς στρατιώτες ένα ψυχολογικό φορτίο σχεδόν αδύνατο να διαχειριστούν.
Την ίδια στιγμή, οι δομές ψυχικής υγείας στο Ισραήλ εμφανίζονται υπερφορτωμένες. Η διαδικασία αναγνώρισης ενός στρατιώτη ως πάσχοντος από μετατραυματική διαταραχή άγχους είναι χρονοβόρα και, σύμφωνα με ειδικούς, λειτουργεί αποτρεπτικά για όσους χρειάζονται άμεση βοήθεια. Κοινοβουλευτική έκθεση κατέγραψε ότι μέσα σε ενάμιση χρόνο, από τις αρχές του 2024 έως τα μέσα του 2025, 279 στρατιώτες επιχείρησαν να αυτοκτονήσουν, με τους μάχιμους να αποτελούν τη συντριπτική πλειονότητα των περιστατικών.
Παράλληλα, Παλαιστίνιοι ειδικοί προειδοποιούν ότι στη Γάζα διαμορφώνεται ένα «ηφαίστειο ψυχικού τραύματος», με χιλιάδες ανθρώπους και κυρίως παιδιά να εμφανίζουν σοβαρά συμπτώματα, από νυχτερινούς τρόμους έως αδυναμία συγκέντρωσης, σε έναν πληθυσμό που ζει χωρίς στοιχειώδη ασφάλεια, στέγη και πρόσβαση σε υγειονομική περίθαλψη.
Με τις ισραηλινές δυνάμεις να παραμένουν αναπτυγμένες σε Γάζα και νότιο Λίβανο και τις εντάσεις με το Ιράν να κλιμακώνονται, ειδικοί εκτιμούν ότι η ψυχική φθορά των στρατιωτών θα συνεχίσει να αυξάνεται, προσθέτοντας μια αθέατη αλλά κρίσιμη διάσταση στον πόλεμο που μαίνεται εδώ και πάνω από δύο χρόνια.
