Πέντε ευρωπαϊκές χώρες αναλαμβάνουν κοινή πρωτοβουλία προκειμένου να απεξαρτηθούν από τις ΗΠΑ
Να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη για ισχυρότερη αμυντική αυτάρκεια και στη διατήρηση της διατλαντικής συνεργασίας προσπαθεί η Ευρώπη. Σε αυτό το πλαίσιο οι μεγαλύτερες ευρωπαϊκές αμυντικές δυνάμεις ετοιμάζονται να ανακοινώσουν σχέδιο επενδύσεων σε στρατιωτικά drones επιδιώκοντας να ενισχύσουν τη βιομηχανική τους βάση και να αντλήσουν διδάγματα από τον πόλεμο στην Ουκρανία, σε μια περίοδο αυξανόμενων ανησυχιών για τη μελλοντική στάση των Ηνωμένων Πολιτειών απέναντι στη συλλογική άμυνα της ηπείρου.
Οι πέντε χώρες με τις υψηλότερες αμυντικές δαπάνες στην Ευρώπη -Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Πολωνία και Βρετανία- προετοιμάζονται να παρουσιάσουν κοινή πρωτοβουλία για την ανάπτυξη αυτόνομων drones, σύμφωνα με έγγραφο που περιήλθε σε γνώση του Reuters και επιβεβαιώθηκε από πολωνική αμυντική πηγή. Στόχος είναι η επιτάχυνση της παραγωγής και η ενίσχυση της τεχνολογικής συνεργασίας σε έναν τομέα που αναδεικνύεται κρίσιμος για τις σύγχρονες στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Η πρωτοβουλία αναμένεται να συζητηθεί στο πλαίσιο της συνάντησης της Ευρωπαϊκής Ομάδας των Πέντε Υπουργών Αμυνας στην Κρακοβία, σε μια συγκυρία όπου οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αυξάνουν τις αμυντικές δαπάνες και επαναξιολογούν τις στρατηγικές προτεραιότητές τους. Η εμπειρία του πολέμου στην Ουκρανία έχει αναδείξει τον καθοριστικό ρόλο των αυτόνομων αναχαιτιστικών drones ως οικονομικότερη και αποτελεσματική εναλλακτική λύση έναντι των παραδοσιακών πυραύλων αντιαεροπορικής άμυνας.
Αύξηση της παραγωγής
Σύμφωνα με το προσχέδιο κειμένου, οι υπουργοί υποστηρίζουν «πραγματική αύξηση της παραγωγικής ικανότητας της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανικής βάσης» και χαιρετίζουν τη δέσμευση της Ευρωπαϊκής Ενωσης για μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία στα κράτη-μέλη όσον αφορά τις αμυντικές δαπάνες, καθώς και τη δημιουργία νέων δανειακών εργαλείων. Οι πέντε χώρες δεσμεύονται επίσης να ενισχύσουν τη συνεργασία τους στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ και της Ε.Ε. για την αντιμετώπιση υβριδικών απειλών από τη Ρωσία, ενώ επαναβεβαιώνουν τη συνέχιση της στρατιωτικής και πολιτικής υποστήριξης προς την Ουκρανία, καθώς και των ειρηνευτικών προσπαθειών.
Ωστόσο, η ευρωπαϊκή προσπάθεια για μεγαλύτερη αμυντική αυτονομία προκαλεί αντιδράσεις στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Οπως αναφέρει σε δημοσίευμά του το Politico, η αμερικανική κυβέρνηση έχει προειδοποιήσει ότι ενδεχόμενες πολιτικές που θα ευνοούν την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία σε βάρος αμερικανικών εταιριών θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αντίποινα.
Το υπουργείο Αμυνας των ΗΠΑ φέρεται ότι εξέφρασε έντονη αντίθεση σε οποιαδήποτε προσπάθεια περιορισμού της πρόσβασης των αμερικανικών εταιριών στην ευρωπαϊκή αγορά όπλων, κατά τη διάρκεια διαβούλευσης της Κομισιόν για τους κανόνες προμηθειών. Σύμφωνα με το σχετικό σημείωμα, η Ουάσινγκτον θεωρεί ότι «προστατευτικές και αποκλειστικές πολιτικές» που αποκλείουν αμερικανικές εταιρίες αποτελούν λανθασμένη κατεύθυνση, ιδιαίτερα όταν ευρωπαϊκές εταιρίες εξακολουθούν να έχουν σημαντική πρόσβαση στην αγορά των ΗΠΑ.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί στην αμερικανική πλευρά η πιθανότητα εισαγωγής ρήτρας «Αγοράστε ευρωπαϊκά» στη μελλοντική νομοθεσία της Ε.Ε. για τις αμυντικές προμήθειες. Το Πεντάγωνο προειδοποίησε ότι μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να οδηγήσει σε περιορισμό της πρόσβασης ευρωπαϊκών εταιριών στην αμερικανική αγορά, κλιμακώνοντας τις εμπορικές εντάσεις στον αμυντικό τομέα.
Ενώ η κυβέρνηση Τραμπ έχει επανειλημμένα καλέσει τους Ευρωπαίους συμμάχους να αναλάβουν μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης για την άμυνα της ηπείρου, ταυτόχρονα εκφράζει επιφυλάξεις όταν η ενίσχυση αυτή ενδέχεται να περιορίσει τις ευκαιρίες για την αμερικανική αμυντική βιομηχανία. Τα τελευταία χρόνια η Κομισιόν επιδιώκει να αυξήσει το ποσοστό των ευρωπαϊκών οπλικών συστημάτων στις συμβάσεις προμηθειών, σε μια προσπάθεια ενίσχυσης της στρατηγικής αυτονομίας. Σήμερα, σχεδόν τα δύο τρίτα των εισαγόμενων όπλων στην Ε.Ε. προέρχονται από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
