Σε μια πρωτοφανή κατάσταση αβεβαιότητας βρίσκονται χιλιάδες ναυτικοί στον Αραβικό Κόλπο, καθώς η κλιμάκωση της έντασης ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν έχει οδηγήσει σε ουσιαστικό μπλοκάρισμα της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (IMO), περίπου 20.000 ναυτικοί έχουν εγκλωβιστεί σε δεξαμενόπλοια που παραμένουν αγκυροβολημένα στην περιοχή, ενώ η διέλευση πλοίων έχει σχεδόν διακοπεί εξαιτίας της απειλής επιθέσεων.
Ο γενικός γραμματέας του IMO, Αρσένιο Ντομίνγκες, απηύθυνε έκκληση στη διεθνή διπλωματία να παρέμβει ώστε να εκτονωθεί η κρίση, τονίζοντας ότι ο οργανισμός επικεντρώνει τις προσπάθειές του στην ασφάλεια και την ευημερία των πληρωμάτων από τη στιγμή που ξέσπασε ο πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.
Σταματούν οι διελεύσεις στα Στενά του Ορμούζ
Ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός κάλεσε τα πλοία να διακόψουν προσωρινά τις διελεύσεις από τα Στενά του Ορμούζ έως ότου βελτιωθούν οι συνθήκες ασφαλείας.
Η συγκεκριμένη θαλάσσια οδός αποτελεί μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη, καθώς μέσω αυτής μεταφέρεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Υπό φυσιολογικές συνθήκες, περίπου 100 δεξαμενόπλοια περνούν καθημερινά από το σημείο. Ωστόσο, η ένταση στην περιοχή έχει προκαλέσει σχεδόν πλήρη διακοπή της κυκλοφορίας, καθώς η στρατιωτική δραστηριότητα αυξάνεται και το κόστος ασφάλισης των πλοίων έχει εκτοξευθεί ή ακόμη και αποσυρθεί.
Σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας ναυτιλιακών δεδομένων Lloyd’s List, περίπου 200 δεξαμενόπλοια που δεν υπόκεινται σε κυρώσεις έχουν εγκλωβιστεί στο στενό, μαζί με εκατοντάδες άλλα πλοία.
«Είμαστε ανίσχυροι, απλώς περιμένουμε»
Ο Guardian επικοινώνησε με μέλος πληρώματος ενός από τα δεξαμενόπλοια που παραμένουν ακινητοποιημένα στον Κόλπο.
Ο ναυτικός περιέγραψε την αγωνία που βιώνουν τα πληρώματα, καθώς παρακολουθούν από τα πλοία τους τις εκρήξεις στον ουρανό. «Όταν [ο Ντόναλντ] Τραμπ είπε ότι το Ιράν είχε 10 ημέρες για να καταλήξει σε συμφωνία, αλλιώς θα συνέβαιναν άσχημα πράγματα, έκανα τους υπολογισμούς και σκέφτηκα ότι μπορεί να κολλήσουμε εδώ. Και κολλήσαμε», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο ίδιος εξήγησε ότι το πλήρωμα παρακολουθούσε εκρήξεις να φωτίζουν τον ουρανό ενώ φόρτωνε το δεξαμενόπλοιο με αργό πετρέλαιο σε βιομηχανικό συγκρότημα στον Κόλπο.
«Δεν είχαμε GPS, καμία επικοινωνία και βρισκόμασταν πάνω σε περισσότερα από ένα εκατομμύριο βαρέλια πετρελαίου που επέπλεαν», είπε και συμπλήρωσε: «Τώρα είμαστε αγκυροβολημένοι στα ανοιχτά των ακτών του Ντουμπάι και φαίνεται ότι έχουμε κολλήσει εδώ επ’ αόριστον. Είμαστε ανίσχυροι. Απλώς περιμένουμε και ελπίζουμε ότι δεν θα μας χτυπήσει τίποτα.»
Απειλές και επιθέσεις σε πλοία
Η κατάσταση επιδεινώθηκε μετά την προειδοποίηση των Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν ότι θα «βάλουν φωτιά» σε οποιοδήποτε δυτικό δεξαμενόπλοιο επιχειρήσει να διασχίσει το στενό.
Ήδη έχουν καταγραφεί επιθέσεις σε πλοία στην περιοχή. Τουλάχιστον έξι πλοία έχουν δεχθεί πλήγματα, ενώ δύο ναυτικοί έχουν χάσει τη ζωή τους. Μάλιστα, την Τετάρτη αναφέρθηκε ισχυρή έκρηξη σε πετρελαιοφόρο κοντά στις ακτές του Κουβέιτ.
Ζώντας σε εμπόλεμη ζώνη
Για τα πληρώματα που παραμένουν στα πλοία, η καθημερινότητα έχει μετατραπεί σε μια παράξενη ρουτίνα μέσα σε συνθήκες πολεμικής έντασης.
«Οι άνθρωποι προσπαθούν να συνεχίσουν τη δουλειά τους, αλλά αυτό έχει το τίμημά του», είπε ο ναυτικός και συνέχισε: «Ακούμε τα στρατιωτικά αεροπλάνα, βλέπουμε εκρήξεις στον ουρανό μερικές φορές, είναι η πιο παράξενη κατάσταση».
Παρά την ένταση, τα πληρώματα προσπαθούν να διατηρήσουν μια στοιχειώδη καθημερινότητα. «Οι άνθρωποι μπορεί να πηγαίνουν στο γυμναστήριο ή να βλέπουν ταινίες στις καμπίνες στον ελεύθερο χρόνο τους. Μερικοί πηγαίνουν για ψάρεμα το βράδυ, αλλά για προφανείς λόγους πρέπει να διατηρούμε τα φώτα στο ελάχιστο για να μην τραβάμε την προσοχή», επεσήμανε.
Αγωνία για τον επαναπατρισμό των ναυτικών
Το ενδεχόμενο επαναπατρισμού των εγκλωβισμένων ναυτικών παραμένει εξαιρετικά δύσκολο.
Ο Στίβεν Κότον, γενικός γραμματέας της Διεθνούς Ομοσπονδίας Εργαζομένων στις Μεταφορές (ITF), η οποία εκπροσωπεί περίπου 1,2 εκατομμύρια ναυτικούς, δήλωσε ότι το συνδικάτο έχει δεχθεί δεκάδες αιτήματα από μέλη του που ζητούν πληροφορίες.
«Οι ναυτικοί είναι μερικές φορές αόρατοι. Βρίσκονται πάντα στην πρώτη γραμμή και οι οικονομίες μας δεν μπορούν να επιβιώσουν [χωρίς αυτούς]. Αλλά ας είμαστε σαφείς: οι ναυτικοί είναι αθώοι πολίτες. Τυχαίνει να βρίσκονται σε ένα πλοίο σε μια περιοχή που είναι απίστευτα εκρηκτική αυτή τη στιγμή», υποστήριξε.
Όπως εξηγεί, η αποχώρηση ενός ναυτικού από το πλοίο δεν είναι εύκολη διαδικασία.
«Δεν μπορείς απλώς να κατέβεις από ένα πλοίο», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι οι περισσότεροι πλοιοκτήτες θεωρούν την περιοχή «ζώνη απαγόρευσης».
Ο φόβος της παρατεταμένης κρίσης
Το πλήρωμα ενός από τα δεξαμενόπλοια διαθέτει τρόφιμα για περίπου 60 ημέρες και εξοπλισμό αφαλάτωσης για την παραγωγή πόσιμου νερού. Ωστόσο, όσο παρατείνεται η κρίση, τόσο αυξάνεται η ψυχολογική πίεση στους ναυτικούς.
Ο Ντέιβιντ Άπλετον από το συνδικάτο Nautilus International προειδοποιεί ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν είναι ο εφοδιασμός των πλοίων αλλά η ψυχική επιβάρυνση των πληρωμάτων.
«Όταν όλα αρχίζουν να παρατείνονται και οι άνθρωποι υποτίθεται ότι πρέπει να ανακουφιστούν, ενώ δεν μπορούν, το ψυχολογικό στρες γίνεται το κύριο ζήτημα», τόνισε.
Παράλληλα, ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ έχει ήδη αρχίσει να επηρεάζει την παγκόσμια οικονομία, καθώς οι τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου αυξάνονται, εντείνοντας τις πληθωριστικές πιέσεις.
