Μέσα σε μόλις πέντε ημέρες, εννέα πλοία χτυπήθηκαν ή στοχοποιήθηκαν, με τρία μέλη πληρωμάτων να χάνουν τη ζωή τους
Από τη στιγμή που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν την επίθεση κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, τα Στενά του Ορμούζ, αυτή η στενή αλλά ζωτικής σημασίας «αρτηρία» στην είσοδο του Περσικού Κόλπου, έχουν μετατραπεί σε μια θανάσιμη παγίδα. «Δεξαμενόπλοιο υπό κυρώσεις, φορτωμένο με εύφλεκτο αέριο, διασχίζει το “καμίνι” του Ορμούζ», έγραφε ένας χαρακτηριστικός τίτλος στον ναυτιλιακό Τύπο την περασμένη εβδομάδα. Καθώς όλο και περισσότερα πλοία διστάζουν να επιχειρήσουν το πέρασμα, η κλιμάκωση της έντασης απειλεί να προκαλέσει «έμφραγμα» στην παγκόσμια ναυτιλία και τις οικονομίες, με την Ευρώπη να μην μένει ανεπηρέαστη.
Το πλοίο που βρέθηκε στο επίκεντρο ήταν το Danuta I, ένα LPG carrier που πιθανότατα μετέφερε ιρανικό υγραέριο. Ίσως οι ιδιοκτήτες του θεώρησαν ότι το ρίσκο ήταν υπολογισμένο, ακριβώς επειδή το φορτίο ήταν ιρανικό και η Τεχεράνη είναι ο παίκτης που απειλεί να χτυπήσει οποιοδήποτε πλοίο διασχίζει τα Στενά. Η κυβέρνηση του Ιράν έχει ορκιστεί να επιτεθεί σε κάθε σκάφος που θα επιχειρήσει τη διέλευση από το σημείο όπου περνά το 20% του πετρελαίου και του φυσικού αερίου παγκοσμίως, καθώς και τεράστιες ποσότητες αλουμινίου και λιπασμάτων.
Πλοία-αιχμάλωτοι στον Περσικό Κόλπο
Σήμερα, οι συνθήκες στα Στενά είναι κάθε άλλο παρά φυσιολογικές. «Τα πλοία περιμένουν και στις δύο πλευρές των Στενών, παρακολουθώντας τις εξελίξεις χωρίς να κινούνται», εξηγεί ο Svein Ringbakken, διευθύνων σύμβουλος της ασφαλιστικής εταιρείας πολεμικών κινδύνων DNK. Οι πλοιοκτήτες παίρνουν τις απειλές του Ιράν στα σοβαρά, θέτοντας ως προτεραιότητα την ασφάλεια των πληρωμάτων τους. Μέχρι στιγμής, ελάχιστα πλοία έχουν τολμήσει τη διέλευση και τα περισσότερα ήταν «πλοία-φαντάσματα» που μετέφεραν ιρανικό πετρέλαιο.
Το μεγάλο ερώτημα είναι η διάρκεια της σύγκρουσης. Μέσα σε μόλις πέντε ημέρες, εννέα πλοία χτυπήθηκαν ή στοχοποιήθηκαν, με τρία μέλη πληρωμάτων να χάνουν τη ζωή τους. Και ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ εκτιμά ότι ο πόλεμος μπορεί να κρατήσει 4 με 5 εβδομάδες, η ιστορία διδάσκει ότι οι πόλεμοι δεν προσφέρουν ποτέ βεβαιότητα.
Η Ευρώπη στο «μάτι του κυκλώνα»
Η ναυτιλία είναι από τη φύση της παγκόσμια και η Ευρώπη ήδη μετρά απώλειες. Το σουηδικής ιδιοκτησίας τάνκερ Stena Imperative, που μετέφερε καύσιμα για τον αμερικανικό στρατό, ήταν ανάμεσα στα πλοία που δέχθηκαν πλήγμα. Την ίδια στιγμή, χιλιάδες πλοία βρίσκονται εγκλωβισμένα μέσα στον Περσικό Κόλπο. Αν και οι ασφάλειες πολέμου καλύπτουν ζημιές σε σκάφος και φορτίο, καμία ασφάλεια δεν μπορεί να φέρει πίσω ανθρώπινες ζωές.
Μια παρατεταμένη διακοπή των δρομολογίων θα έχει δραματικές επιπτώσεις στις τιμές της ενέργειας. Ο Υπουργός Ενέργειας του Κατάρ, Saad Sherida al-Kaabi, προειδοποίησε μέσω των Financial Times ότι ο πόλεμος αυτός θα μπορούσε να «γκρεμίσει τις οικονομίες του κόσμου», καθώς οι εξαγωγείς ενέργειας του Κόλπου θα αναγκαστούν να κηρύξουν κατάσταση ανωτέρας βίας και να σταματήσουν την παραγωγή.
Ο Τραμπ και οι «κανόνες» του πολέμου
Το Ιράν έχει δείξει ότι δεν διστάζει να απαντήσει στις επιθέσεις ΗΠΑ και Ισραήλ χτυπώντας εμπορικά πλοία, παραβιάζοντας το διεθνές δίκαιο. Ωστόσο, η Τεχεράνη φαίνεται να ακολουθεί το παράδειγμα του Τραμπ, ο οποίος δήλωσε πρόσφατα πως «δεν χρειάζεται το διεθνές δίκαιο», ενώ ο Υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ απέρριψε περιφρονητικά τους «ηλίθιους κανόνες εμπλοκής».
Αν οι επιθέσεις στον Περσικό Κόλπο γίνουν καθημερινότητα, οι Ευρωπαίοι ηγέτες δεν θα είναι οι μόνοι που θα ικετεύουν τον Τραμπ να τερματίσει τον πόλεμο. Ολόκληρος ο πλανήτης θα εκπέμπει σήμα κινδύνου. Ο Τραμπ μπορεί να μην ενδιαφέρεται για το διεθνές δίκαιο, αλλά σίγουρα ενδιαφέρεται για το χρηματιστήριο και ένα τεράστιο κομμάτι των αγορών κρέμεται από μια κλωστή στα Στενά του Ορμούζ. Ας ελπίσουμε ότι θα ακούσει αυτή την έκκληση πριν η παγκόσμια οικονομία βυθιστεί στο σκοτάδι.
