Η απειλή μιας παρατεταμένης ενεργειακής κρίσης ανατρέπει τους σχεδιασμούς κεντρικών τραπεζών και επενδυτών για το 2026.
Η ελπίδα για φθηνότερο δανεισμό μέσα στο έτος φαίνεται να απομακρύνεται οριστικά. Παρά τις πιέσεις του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ προς την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (Fed) για άμεση μείωση του κόστους δανεισμού, η κλιμάκωση του πολέμου στη Μέση Ανατολή αλλάζει άρδην τα δεδομένα, επηρεάζοντας όχι μόνο την αμερικανική αλλά και την παγκόσμια οικονομία.
Το πετρέλαιο πάνω από τα 100 δολάρια
Με την τιμή του αργού να ξεπερνά τα 100 δολάρια το βαρέλι και τις ναυτιλιακές οδούς στον Κόλπο να υπολειτουργούν λόγω του Ιράν, οι αγορές προετοιμάζονται για ένα σοκ αντίστοιχο με εκείνο του 2022. Το ουσιαστικό κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, από όπου διέρχεται το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου, αυξάνει το κόστος μεταφοράς και ενέργειας, δημιουργώντας ένα εκρηκτικό μείγμα ακρίβειας και ανεργίας.
Οι κεντρικοί τραπεζίτες σε Ουάσιγκτον, Φρανκφούρτη, Λονδίνο και Τόκιο υιοθετούν πλέον μια σαφώς πιο επιφυλακτική στάση. Ενώ πριν από την κρίση οι αναλυτές προέβλεπαν μειώσεις επιτοκίων, τώρα τα στοιχήματα έχουν αλλάξει:
Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ): Οι αγορές προεξοφλούν τουλάχιστον μία αύξηση επιτοκίων εντός του έτους.
Τράπεζα της Αγγλίας (BoE): Υπάρχει πιθανότητα 60% για νέα αύξηση, καθώς ο πληθωρισμός αναμένεται να ενισχυθεί κατά μία ποσοστιαία μονάδα μέχρι το καλοκαίρι.
Federal Reserve: Οι μειώσεις μετατίθενται για αργότερα, με τους αξιωματούχους να αφήνουν πλέον ανοιχτό το ενδεχόμενο αυξήσεων αν οι πληθωριστικές προσδοκίες ξεφύγουν.
Η «σκληρή» γραμμή της Φρανκφούρτης
Στην Ευρώπη, το κλίμα είναι ιδιαίτερα βαρύ λόγω της μεγάλης εξάρτησης από τις εισαγωγές ενέργειας. Η Κριστίν Λαγκάρντ έχει δεσμευτεί να προστατεύσει τους καταναλωτές από μια επανάληψη του 2022-2023, όταν ο πληθωρισμός ξεπέρασε το 10%. Σλοβάκοι και άλλοι «σκληροί» τραπεζίτες της Ευρωζώνης προειδοποιούν ήδη πως η ΕΚΤ είναι έτοιμη να δράσει ταχύτερα από ό,τι στο παρελθόν αν οι μεσοπρόθεσμες προβλέψεις επιδεινωθούν.
Η ιδιαιτερότητα της Ιαπωνίας και της Ελβετίας
Στην Ασία, ο διοικητής της Τράπεζας της Ιαπωνίας, Καζούο Ουέντα, βρίσκεται υπό πίεση να «εξομαλύνει» την πολιτική του. Το χαμηλό επιτόκιο του 0,75% και η αποδυνάμωση του γεν ίσως αναγκάσουν την BoJ σε μια ταχύτερη αύξηση για να συγκρατήσει το νόμισμα. Αντίθετα, η Ελβετική Εθνική Τράπεζα τηρεί στάση αναμονής, ζυγίζοντας τον κίνδυνο του αποπληθωρισμού λόγω του ισχυρού φράγκου έναντι της εισαγόμενης ακρίβειας από τα καύσιμα.
Η παγκόσμια οικονομία εισέρχεται σε μια νέα περίοδο αβεβαιότητας, όπου το «οχυρό» των υψηλών επιτοκίων φαίνεται πως θα παραμείνει απόρθητο για περισσότερο χρόνο από όσο υπολόγιζαν οι δανειολήπτες.
