Σε πλήρες αδιέξοδο κατέληξαν οι μαραθώνιες, συνομιλίες μεταξύ των αντιπροσωπειών των ΗΠΑ και του Ιράν στο Ισλαμαμπάντ, εκμηδενίζοντας τις ελπίδες για μια άμεση διπλωματική επίλυση του πολέμου.
Την είδηση του «ναυαγίου» ανακοίνωσε ο ίδιος ο Αμερικανός αντιπρόεδρος, Τζέι Ντι Βανς, λίγο πριν αναχωρήσει αεροπορικώς για την Ουάσιγκτον. Ο κ. Βανς κατέστησε σαφές ότι η αμερικανική πλευρά κατέθεσε «την τελική και καλύτερη προσφορά» της στους Ιρανούς απεσταλμένους, η οποία όμως δεν έγινε αποδεκτή.
«Θα επιστρέψουμε στις ΗΠΑ χωρίς να έχουμε κλείσει συμφωνία», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Αμερικανός αντιπρόεδρος κατά τη διάρκεια σύντομης συνέντευξης Τύπου στην πρωτεύουσα του Πακιστάν. Όπως διευκρίνισε, οι διαπραγματεύσεις υπήρξαν εξαντλητικές, διαρκώντας συνολικά 21 ώρες, από το Σάββατο έως τις πρώτες πρωινές ώρες της Κυριακής.
Ο κ. Βανς δεν έκρυψε την απογοήτευσή του, σχολιάζοντας μάλιστα πως η αποτυχία επίτευξης συμφωνίας «είναι κακό νέο για το Ιράν περισσότερο απ’ ό,τι για τις ΗΠΑ».
Σύμφωνα με τον Αμερικανό αντιπρόεδρο, το κύριο σημείο τριβής που οδήγησε στο αδιέξοδο ήταν η άρνηση της Τεχεράνης να παράσχει μια «ρητή δέσμευση» για την πλήρη εγκατάλειψη του πυρηνικού της προγράμματος. Αυτή αποτελεί κεντρική απαίτηση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.
«Φεύγουμε αφού υποβάλαμε πολύ απλή πρόταση, προσέγγιση που αποτελεί την τελική μας πρόσφορά και την καλύτερη που μπορούσαμε να κάνουμε», επέμεινε ο κ. Βανς. «Θα δούμε αν οι Ιρανοί θα επιλέξουν να αποδεχτούν τους όρους μας ή όχι», πρόσθεσε, τονίζοντας ότι η Ουάσιγκτον κατέστησε σαφείς τις «κόκκινες γραμμές» της.
Από την πλευρά της, η Τεχεράνη επιβεβαίωσε τον τερματισμό των διαπραγματεύσεων, αποδίδοντας την αποτυχία τους στις «παράλογες απαιτήσεις» των Ηνωμένων Πολιτειών, σύμφωνα με ρεπορτάζ της ιρανικής κρατικής τηλεόρασης IRIB.
Αξίζει να σημειωθεί ότι, αν και ο κ. Βανς εστίασε αποκλειστικά στο πυρηνικό ζήτημα κατά τη συνέντευξη Τύπου, ο εκπρόσωπος της ιρανικής διπλωματίας, Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, είχε δηλώσει νωρίτερα ότι οι συνομιλίες αφορούσαν μια δέσμη βασικών ζητημάτων. Αυτά περιλάμβαναν την κατάσταση στο στρατηγικής σημασίας Στενό του Χορμούζ, το πυρηνικό πρόγραμμα, την άρση των κυρώσεων και το οριστικό τέλος του πολέμου.
Στόχος των συνομιλιών, μετά την ανακοίνωση της κατάπαυσης του πυρός για δύο εβδομάδες την περασμένη Τετάρτη, ήταν η εξεύρεση μιας συμφωνίας για διαρκή ανακωχή, στόχος που πλέον φαντάζει μακρινός.
Ο αντιπρόεδρος Βανς άφησε να εννοηθεί πως η Ουάσιγκτον θα δώσει κάποιο χρόνο στο Ιράν για να εξετάσει την «προσφορά» των ΗΠΑ, ωστόσο επέμεινε στην ανάγκη για μια επίσημη και μακροπρόθεσμη δέσμευση.
«Το γεγονός είναι απλά ότι χρειαζόμαστε επίσημη δέσμευση από την πλευρά τους ότι δεν θα επιδιώξουν να αποκτήσουν πυρηνικά όπλα και δεν θα επιδιώξουν να προμηθευτούν τα μέσα που θα τους επέτρεπαν να κατασκευάσουν (πυρηνικά όπλα) γρήγορα», τόνισε ο κ. Βανς.
«Το ερώτημα είναι απλό: θα δούμε επίσημη δέσμευση από πλευράς των Ιρανών ότι δεν θα αναπτύξουν πυρηνικά όπλα — όχι μόνο σήμερα, όχι μόνο τα επόμενα χρόνια, αλλά μακροπρόθεσμα; Δεν την έχουμε δει ακόμη. Ελπίζουμε να τη δούμε», κατέληξε.
Παρά τη σιωπή του Βανς στη συνέντευξη Τύπου, το ζήτημα του Στενού του Χορμούζ παραμένει κρίσιμο. Η θαλάσσια αυτή αρτηρία του Κόλπου, ζωτικής σημασίας για τον παγκόσμιο εφοδιασμό με υδρογονάνθρακες, είναι κλειστή αφότου άρχισε ο πόλεμος, προκαλώντας σοβαρές αλυσιδωτές συνέπειες στην παγκόσμια οικονομία, όπως ελλείψεις και αυξήσεις τιμών.
Ήδη, ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε ότι δύο αντιτορπιλικά του μπήκαν στο στενό για προπαρασκευαστικές επιχειρήσεις άρσης θαλάσσιων ναρκών. «Σκουπίζουμε το στενό», δήλωσε χαρακτηριστικά ο πρόεδρος Τραμπ. Από την πλευρά τους, οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν διεμήνυσαν πως θα αναλάβουν δράση με «σκληρότητα» εναντίον οποιουδήποτε πολεμικού πλοίου αποπειραθεί να διασχίσει το στενό.
Ενώ οι διαπραγματεύσεις βρίσκονταν ακόμη σε εξέλιξη, ο πρόεδρος Τραμπ είχε ήδη υιοθετήσει μια σκληρή ρητορική. «Το ίδιο μου κάνει», δήλωσε στον Τύπο αναφορικά με την επίτευξη συμφωνίας, προσθέτοντας: «Τους νικήσαμε στρατιωτικά» και ό,τι κι αν γίνει «οι ΗΠΑ έχουν νικήσει».
Την ίδια στιγμή, ο πόλεμος συνεχίζει να εισπράττει βαρύ φόρο αίματος, ειδικά στον Λίβανο. Παρά την κατάπαυση του πυρός που τέθηκε σε ισχύ, το Ισραήλ υποστηρίζει ότι η συμφωνία δεν συμπεριλάμβανε τον πόλεμο εναντίον της Χεζμπολά. Οι αρχές του Λιβάνου ανακοίνωσαν ότι οι νεκροί στη χώρα έχουν φτάσει τους 2.020 και οι τραυματίες τους 6.436 αφότου ο πόλεμος εξαπλώθηκε εκεί τη 2η Μαρτίου.
Μόνο χθες, ισραηλινοί αεροπορικοί βομβαρδισμοί στον νότιο Λίβανο σκότωσαν 18 ανθρώπους, ενώ ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε ότι έπληξε πάνω από «200 στόχους της Χεζμπολά» τις τελευταίες 24 ώρες. Την περασμένη Τετάρτη, το Ισραήλ εξαπέλυσε τους πιο σφοδρούς βομβαρδισμούς του πολέμου στον Λίβανο, με 357 νεκρούς μέσα σε λίγες ώρες.
