ΗΠΑ, Κίνα και Ρωσία οδηγούν την έκρηξη των πυρηνικών δαπανών
Σε μια περίοδο κατά την οποία οι διεθνείς εντάσεις κλιμακώνονται και οι γεωπολιτικές ισορροπίες γίνονται ολοένα πιο εύθραυστες, οι εννέα πυρηνικές δυνάμεις του πλανήτη δαπάνησαν το 2025 περισσότερα χρήματα από ποτέ για τη συντήρηση, τον εκσυγχρονισμό και την επέκταση των πυρηνικών τους οπλοστασίων.
Αυτό προκύπτει από τη νέα ετήσια έκθεση της Διεθνούς Εκστρατείας για την Κατάργηση των Πυρηνικών Όπλων (ICAN), η οποία καταγράφει ιστορικό υψηλό στις σχετικές δαπάνες. Σύμφωνα με τα στοιχεία της οργάνωσης, οι συνολικές επενδύσεις των κρατών που διαθέτουν πυρηνικά όπλα ανήλθαν στα 119 δισεκατομμύρια δολάρια μέσα στο 2025, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 16,8 δισ. δολάρια ή περίπου 19% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος.
Η έκθεση επισημαίνει ότι πρόκειται για το υψηλότερο ποσό που έχει καταγραφεί από το 2020, όταν η ICAN ξεκίνησε τη συστηματική παρακολούθηση των παγκόσμιων πυρηνικών δαπανών.
Οι εννέα χώρες
Οι εννέα χώρες που διαθέτουν πυρηνικά οπλοστάσια – οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ρωσία, η Κίνα, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία, η Ινδία, το Πακιστάν, το Ισραήλ και η Βόρεια Κορέα – δαπάνησαν συνολικά περίπου 3.768 δολάρια κάθε δευτερόλεπτο για τα πυρηνικά τους προγράμματα κατά τη διάρκεια του 2025.
Κυρίαρχη δύναμη στις σχετικές δαπάνες παραμένουν οι Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες επένδυσαν 69,2 δισεκατομμύρια δολάρια, ποσό που ξεπερνά το άθροισμα των δαπανών όλων των υπόλοιπων πυρηνικών κρατών. Η αμερικανική δαπάνη αυξήθηκε κατά 12,4 δισεκατομμύρια δολάρια σε σχέση με το 2024.
Στη δεύτερη θέση βρίσκεται η Κίνα με 13,5 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο ακολουθεί με 12,6 δισεκατομμύρια. Η Ρωσία δαπάνησε 9,5 δισεκατομμύρια δολάρια για τη διατήρηση και αναβάθμιση του πυρηνικού της οπλοστασίου.
Η ICAN υπογραμμίζει ότι οι πυρηνικές δυνάμεις δεν περιορίζονται σε βραχυπρόθεσμες επενδύσεις. Αντιθέτως, έχουν ήδη θέσει σε εφαρμογή πολυετή προγράμματα που προβλέπουν τη διατήρηση των πυρηνικών τους δυνατοτήτων για πολλές δεκαετίες. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα σχέδια δαπανών ξεπερνούν το ένα τρισεκατομμύριο δολάρια σε βάθος χρόνου, ενώ τα υπάρχοντα οπλικά συστήματα αναμένεται να παραμείνουν επιχειρησιακά τουλάχιστον έως το 2050 και σε κάποιες περιπτώσεις μέχρι και το τέλος του αιώνα.
Ο ρόλος των ιδιωτικών εταιρειών
Σημαντικό ρόλο στην πυρηνική βιομηχανία εξακολουθούν να διαδραματίζουν ιδιωτικές εταιρείες. Η έκθεση αναφέρει ότι τουλάχιστον 25 επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην ανάπτυξη και υποστήριξη πυρηνικών οπλικών συστημάτων διατηρούσαν ενεργά συμβόλαια το 2025. Τα έσοδά τους από σχετικές δραστηριότητες ανήλθαν σε τουλάχιστον 38 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ το συνολικό ανεκτέλεστο υπόλοιπο συμβάσεων φτάνει τα 394 δισεκατομμύρια δολάρια.
Η ICAN προειδοποιεί ότι η συνεχής αύξηση των πυρηνικών δαπανών αποτελεί ένδειξη μιας νέας περιόδου πυρηνικού ανταγωνισμού. Όπως επισημαίνεται στην έκθεση, η ενίσχυση των πυρηνικών οπλοστασίων συνδέεται άμεσα με το περιβάλλον αυξημένων γεωπολιτικών αντιπαραθέσεων και τις εντεινόμενες ανησυχίες για τη στρατηγική σταθερότητα και ασφάλεια σε παγκόσμιο επίπεδο.
