Προκλητική η Άγκυρα ακόμα και στον ΟΗΕ για το τουρκολιβυκό μνημόνιο

Πεδίο οξείας διπλωματικής αντιπαράθεσης μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας έγινε η συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ με αντικείμενο τις «Αναδυόμενες Τεχνολογίες και τη Θαλάσσια Ασφάλεια», η οποία πραγματοποιήθηκε υπό την ελληνική Προεδρία.

Παίρνοντας το λόγο για να απαντήσει στις επισημάνσεις του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, ο Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Τουρκίας στον ΟΗΕ, Αχμέντ Γιλντίζ, ισχυρίστηκε ότι «το Συμβούλιο αυτό δεν είναι δικαστήριο οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών» και πως «ένας χάρτης μπορεί να απεικονίζει έναν ισχυρισμό, αλλά δεν μπορεί να τον κρίνει». Παράλληλα, επιχείρησε να υπερασπιστεί το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο υποστηρίζοντας ότι «βρίσκεται σε ισχύ από το 2019», ενώ προέβαλε τις πρόσφατες κινήσεις της λιβυκής Βουλής ως υποστήριξη της τοπικής κοινωνίας.

Ο Τούρκος διπλωμάτης ισχυρίστηκε περαιτέρω ότι η διμερής συμφωνία «δεν καθορίζει ούτε προδικάζει τα δικαιώματα κρατών που δεν συμμετέχουν σε αυτό». Αναφερόμενος στα ελληνικά νησιά, υποστήριξε πως «η Τουρκία δεν αμφισβητεί την ύπαρξη, τον πληθυσμό ή την κυριαρχία αυτών των νησιών», προσθέτοντας ωστόσο ότι «το νομικό ζήτημα είναι διαφορετικό. Αφορά την επήρεια που πρέπει να αποδίδεται στα νησιά κατά την οριοθέτηση επικαλυπτόμενων θαλάσσιων διεκδικήσεων». Επικαλούμενος τη μη υπογραφή της Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας από την Άγκυρα, επανέφερε την πρόταση για Διάσκεψη της Ανατολικής Μεσογείου με εμπλοκή και του ψευδοκράτους της «τδβκ».

Η απάντηση της Μόνιμης Αντιπροσώπου της Ελλάδας στον ΟΗΕ, πρέσβειρας Αγλαΐας Μπαλτά, υπήρξε άμεση και καταλυτική. Η Ελληνίδα διπλωμάτης ξεκαθάρισε ότι «η Ελλάδα απορρίπτει κατηγορηματικά το λεγόμενο τουρκολιβυκό μνημόνιο για τη θαλάσσια οριοθέτηση», καθότι αυτό «αντιβαίνει τόσο στη γεωγραφία όσο και στο διεθνές δίκαιο». Τόνισε εκ νέου τον χαρακτήρα του ως «άκυρου και ανυπόστατου», επισημαίνοντας ότι «δεν παράγει κανένα έννομο αποτέλεσμα» και δεν επηρεάζεται από τις αποφάσεις του κοινοβουλίου της Λιβύης. «Η γεωγραφία δεν μπορεί να αναδιαμορφωθεί. Δεν πρόκειται για σύνθημα», σημείωσε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας πως «ούτε μπορεί μια συμφωνία μεταξύ δύο κρατών να θίγει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτου κράτους».

Συνεχίζοντας, η κ. Μπαλτά επισήμανε ότι «το διεθνές δίκαιο δεν μπορεί να εφαρμόζεται επιλεκτικά, προκειμένου να εξυπηρετούνται μονομερείς διεκδικήσεις», φέρνοντας ως παράδειγμα τις νόμιμες οριοθετήσεις της Ελλάδας με την Ιταλία και την Αίγυπτο. Αποκρούοντας την τουρκική δυσφορία για τη συζήτηση του θέματος στο Συμβούλιο Ασφαλείας, τόνισε ότι «ο σεβασμός του Δικαίου της Θάλασσας βρίσκεται στον πυρήνα» της διεθνούς ασφάλειας και συμπλήρωσε πως «η υπενθύμιση των κανόνων που διέπουν τις θάλασσές μας δεν συνιστά κατάχρηση του Συμβουλίου. Αποτελεί τον ίδιο τον σκοπό του».

Στην ανταπάντηση του Τούρκου αντιπροσώπου ότι «απαιτούνται ουσιαστικές διαπραγματεύσεις», η Ελληνίδα πρέσβης έκλεισε τη συζήτηση υπενθυμίζοντας πως «η Ελλάδα έχει επιδιώξει με συνέπεια σχέσεις καλής γειτονίας με την Τουρκία, βασισμένες στον αμοιβαίο σεβασμό, στο διεθνές δίκαιο και στις αρχές του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών». Κατέληξε δε με τη σαφή οριοθέτηση της Αθήνας: «Παραμένουμε προσηλωμένοι στον διάλογο και στην ειρηνική επίλυση των διαφορών, ωστόσο ο ουσιαστικός διάλογος απαιτεί σεβασμό στο διεθνές δίκαιο, στην κυριαρχία και στα κυριαρχικά δικαιώματα».