Το Μαξίμου ζυγίζει το πολιτικό κόστος, ενώ εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες κινδυνεύουν να δουν τη σύνταξη να απομακρύνεται ακόμη περισσότερο.
Το φάσμα νέων, επώδυνων αλλαγών στο ασφαλιστικό επανέρχεται δριμύτερο, με φόντο τη συνεχή δημογραφική κατάρρευση και τη διαρκή αδιαφορία της κυβέρνησης να στηρίξει την εργασία και το κοινωνικό κράτος.
Παρά τις διαβεβαιώσεις της υπουργού Εργασίας Νίκης Κεραμέως ότι «δεν υπάρχει καμία συζήτηση για αλλαγή στα ηλικιακά όρια συνταξιοδότησης», τα σενάρια που εξετάζονται στο παρασκήνιο προοιωνίζονται αύξηση των ορίων ηλικίας ήδη από το 2027.
Οι τελικές αποφάσεις αναμένεται να ληφθούν στα τέλη του 2026, ωστόσο η κυβέρνηση, που βλέπει μπροστά της εκλογές, επιχειρεί να κερδίσει χρόνο. Το πολιτικό κόστος μιας τέτοιας επιλογής είναι βαρύ, καθώς θα σημάνει ότι χιλιάδες εργαζόμενοι θα αναγκαστούν να δουλεύουν μέχρι τα βαθιά γεράματα για να λάβουν μια σύνταξη που ήδη δύσκολα εξασφαλίζει αξιοπρεπή διαβίωση.
Τα δύο σενάρια που βρίσκονται στο τραπέζι
Σύμφωνα με πληροφορίες, το υπουργείο Εργασίας εξετάζει δύο βασικές επιλογές:
Σταδιακή αύξηση των ορίων ηλικίας από το 2027, ανάλογα με την εξέλιξη του προσδόκιμου ζωής. Το επικρατέστερο μοντέλο, όπως προτείνει ο ΟΟΣΑ, προβλέπει αναλογία 1 προς 1 – δηλαδή, για κάθε ένα έτος που αυξάνεται το προσδόκιμο ζωής, να αυξάνεται και το όριο συνταξιοδότησης κατά ένα έτος. Πρόκειται για ένα σκληρό σενάριο που θα οδηγήσει σταδιακά τη σύνταξη πιο κοντά στα 70, ιδίως για τους νεότερους ασφαλισμένους.
Πάγωμα έως το 2030, με πρόσχημα ότι το προσδόκιμο ζωής μειώθηκε λόγω της πανδημίας και δεν έχει ακόμη επανέλθει. Πίσω όμως από αυτό το «πάγωμα» κρύβεται ο φόβος της κυβέρνησης για το πολιτικό κόστος ενόψει των εκλογών του 2027.
Δημογραφική βόμβα στα θεμέλια του ασφαλιστικού
Η Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με μια δραματική πληθυσμιακή συρρίκνωση. Οι προβλέψεις δείχνουν μείωση του πληθυσμού έως το 2100 κατά 24%, ποσοστό που την κατατάσσει στις τρεις χειρότερες θέσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ήδη ο δείκτης εξάρτησης των ηλικιωμένων έχει φτάσει στο 40%, πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, γεγονός που σημαίνει ότι σε κάθε άτομο άνω των 65 αντιστοιχούν λιγότεροι από τρεις εργαζόμενοι.
Το αποτέλεσμα είναι γνωστό: λιγότερες εισφορές, μεγαλύτερη πίεση στα ταμεία και επιπλέον βάρος για τον κρατικό προϋπολογισμό. Από το 2030 έως το 2050 οι συνταξιοδοτικές δαπάνες αναμένεται να αυξηθούν από το 12,7% στο 14% του ΑΕΠ, χωρίς κανείς να εξηγεί πώς θα καλυφθεί αυτή η δαπάνη.
Ποιοι θα πληρώσουν το μάρμαρο
Αν οι αυξήσεις στα όρια ηλικίας εφαρμοστούν, θα πλήξουν κυρίως:
Τους σημερινούς 50άρηδες και 55άρηδες, που βρίσκονται κοντά στη σύνταξη και κινδυνεύουν να εγκλωβιστούν σε μία ή και δύο διαδοχικές αυξήσεις.
Τους εργαζόμενους 35 έως 50 ετών, που θα βρεθούν αντιμέτωποι με διαρκή αναπροσαρμογή των ορίων, καθώς το προσδόκιμο ζωής ανεβαίνει.
Τους νεότερους ασφαλισμένους, που θα πρέπει να συμβιβαστούν με την ιδέα ότι θα πάρουν σύνταξη μετά τα 64 ή ακόμη και στα 70, ανάλογα με τα χρόνια εργασίας τους.
Η Ελλάδα ήδη πρωταθλήτρια στα όρια ηλικίας
Η ΕΝΥΠΕΚΚ τονίζει πως κάθε σκέψη για νέα αύξηση είναι αδιανόητη. Η χώρα έχει ήδη τα υψηλότερα όρια ηλικίας στην Ευρώπη, έχει καταργήσει όλες τις πρόωρες συντάξεις από το 2023 και διαθέτει τους πιο γηρασμένους συνταξιούχους στην ΕΕ. Με τον νόμο του 2015, τα όρια ηλικίας αυξήθηκαν έως και 12 έτη, καθιστώντας το ελληνικό ασφαλιστικό το πιο σκληρό της Ευρώπης.
Η κυβέρνηση, αντί να αναζητά τρόπους ενίσχυσης των νέων, των οικογενειών και των εργαζομένων, επιλέγει να ρίξει το βάρος ξανά στους ώμους όσων κουβαλούν ήδη το βάρος δεκαετιών κρίσεων. Με πρόσχημα τη «βιωσιμότητα του συστήματος», προετοιμάζει μια ακόμη επίθεση στα δικαιώματα των εργαζομένων, ενώ οι μισθοί παραμένουν στάσιμοι και το κόστος ζωής ανεβαίνει διαρκώς.
