Το ανώτατο δικαστήριο έκρινε συνταγματικό το Π.Δ. Η απόφαση ξεμπλοκάρει την οικοδομική δραστηριότητα που είχε «παγώσει»
Τον δρόμο για την ουσιαστική επανεκκίνηση της οικοδομικής δραστηριότητας άνοιξε χθες το Συμβούλιο της Επικρατείας. Το Ε’ Τμήμα του Ανώτατου Ακυρωτικού Δικαστηρίου έκρινε συνταγματικό και νόμιμο το σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος που είχε υποβάλει στις αρχές Ιουνίου το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, για την εφαρμογή του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού.
- Από τον Βασίλη Παπακωνσταντόπουλο
Οι σύμβουλοι Επικρατείας αποφάνθηκαν ότι το σχέδιο Π.Δ. είναι μέσα στο πνεύμα των αποφάσεων της Ολομέλειας του ΣτΕ που έχουν ήδη εκδοθεί. Πρόκειται για τις αποφάσεις με τις οποίες κρίθηκαν αντισυνταγματικές και μη νόμιμες βασικές διατάξεις του ΝΟΚ πριν από μερικούς μήνες, βάζοντας στον «πάγο» την οικοδομή. Το σχέδιο προβλέπει τη διαδικασία έγκρισης του Ειδικού Σχεδίου Περιβαλλοντικού Ισοδυνάμου Αναβάθμισης Πόλεων (ΕΣΠΙΑΠ) για την αντιστάθμιση της χρήσης κινήτρων του ΝΟΚ.
Η διαδικασία αυτή εγκρίνεται από το ΣτΕ, αλλά οι δικαστές θέτουν ως προϋπόθεση πριν από το ΕΣΠΙΑΠ και την έκδοση μιας οικοδομικής άδειας να προηγείται μια περιβαλλοντική προεκτιμήση αν γι’ αυτά που προβλέπονται στο ΕΣΠΙΑΠ απαιτείται ή όχι Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Παράλληλα, καθορίζονται το ύψος του περιβαλλοντικού ισοδυνάμου, η διαδικασία και οι υπόχρεοι καταβολής του. Το ποσό αυτό θα καταβάλλεται σε ειδικό λογαριασμό στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων και θα διατίθεται αποκλειστικά στον δικαιούχο δήμο για την υλοποίηση των δράσεων περιβαλλοντικού ισοδυνάμου. Το κείμενο της γνωμοδότησης του δικαστηρίου θα δημοσιευτεί μέσα στο επόμενο διάστημα.
Το ΕΣΠΙΑΠ καθορίζει τα μέτρα περιβαλλοντικού ισοδυνάμου, που θα εφαρμόζονται σε επίπεδο δημοτικής ενότητας, εκτός από την Αττική και τη Θεσσαλονίκη, όπου θα ισχύουν σε επίπεδο δήμου. Πρόκειται για τα εξής μέτρα: α) απόκτηση ακινήτων για κοινόχρηστους χώρους αναλογικά με την υπέρβαση δόμησης, β) διαμόρφωση και αναβάθμιση κοινόχρηστων χώρων, γ) δημιουργία και βελτίωση δικτύων πρασίνου, δ) κατεδάφιση αυθαίρετων ή επικίνδυνων κτισμάτων, ε) ολοκληρωμένες αναπλάσεις σε υποβαθμισμένες ή προστατευόμενες περιοχές, στ) χρηματοδότηση δράσεων για «έξυπνες» και κλιματικά ουδέτερες πόλεις, ζ) απόκτηση και αποκατάσταση διατηρητέων κτιρίων από ΟΤΑ, η) έργα καθαρισμού και ανάδειξης ρεμάτων και θ) δημιουργία χώρων πρασίνου.
Στο Π.Δ. καθορίζονται το ύψος του περιβαλλοντικού ισοδυνάμου, η διαδικασία και οι υπόχρεοι καταβολής του. Σύμφωνα με πληροφορίες, το τέλος θα κυμαίνεται από 8% έως 15%, ανάλογα με την κατηγορία της οικοδομικής άδειας, και θα υπολογίζεται πάνω στην αξία της επιπλέον δόμησης. Το τέλος θα κληθούν να καταβάλουν όσοι έχουν οικοδομικές άδειες με δικαστικές περιπέτειες και όσοι έχουν αιτηθεί να ενταχθούν σε χρηματοδοτικά εργαλεία του Ταμείου Ανάκαμψης και του ΕΣΠΑ.
Παράλληλα, με το Π.Δ. παρέχεται ένας σαφής ορισμός για την εκκίνηση των οικοδομικών εργασιών, θεσπίζοντας συγκεκριμένα αποδεικτικά μέσα για την τεκμηρίωσή της. Συγκεκριμένα, στον ορισμό της εκκίνησης των οικοδομικών εργασιών θα συμπεριλαμβάνονται η έναρξη των εκσκαφών ή σε περίπτωση προσθήκης η σκυροδέτηση, αποδεικνυόμενη με έγγραφα. Επίσης, η κατεδάφιση εντός του ακινήτου, εάν έγινε μετά τις 11 Ιουνίου 2024, όπως και οι αρχαιολογικές εκσκαφές στο πλαίσιο υφιστάμενης οικοδομικής άδειας, αν έχουν διενεργηθεί έως στις 11 Δεκεμβρίου 2024.
