Σε αγώνα δρόμου έχει επιδοθεί η Εφορία τις τελευταίες εβδομάδες, αποστέλλοντας μαζικά ειδοποιητήρια για εκκρεμείς υποθέσεις φορολογίας εισοδήματος και ΦΠΑ που οδεύουν προς παραγραφή στο τέλος του χρόνου. Στόχος των υπηρεσιών της ΑΑΔΕ είναι να προλάβουν, πριν εκπνεύσει το 2025, να κοινοποιήσουν στους φορολογούμενους πράξεις επιβολής προστίμων και οριστικού διορθωτικού προσδιορισμού φόρου. Με άλλα λόγια, η Φορολογική Διοίκηση επιδιώκει να «κλείσει» εγκαίρως τους φακέλους παλαιών χρήσεων, καθώς από την 1η Ιανουαρίου 2026 και μετά δεν θα έχει πλέον τη δυνατότητα να βεβαιώσει φόρους ή πρόστιμα για αυτές τις υποθέσεις.
Στην πράξη, μετά την παρέλευση της προβλεπόμενης πενταετίας, απενεργοποιείται το δικαίωμα του Δημοσίου να επιβάλει νέες φορολογικές επιβαρύνσεις. Εξαίρεση αποτελεί μόνο η σοβαρή φοροδιαφυγή, στις περιπτώσεις όπου προκύπτουν νέα συμπληρωματικά στοιχεία που δεν ήταν διαθέσιμα μέσα στο αρχικό πενταετές διάστημα. Ωστόσο, στα «συμπληρωματικά» στοιχεία δεν περιλαμβάνονται οι κινήσεις ελληνικών τραπεζικών λογαριασμών ή εμβάσματα που πιστώθηκαν σε έτη τα οποία έχουν ήδη παραγραφεί, ακόμη και αν αφορούν αδήλωτα ποσά.
Ποιες υποθέσεις παραγράφονται στο τέλος του 2025
Στις 31 Δεκεμβρίου 2025 παραγράφεται οριστικά το δικαίωμα της Εφορίας να καταλογίσει φόρους και πρόστιμα για υποθέσεις που φτάνουν έως και 15 χρόνια πίσω, ανάλογα με το έτος και τα ειδικά χαρακτηριστικά της κάθε περίπτωσης. Με βάση τον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, μέχρι το τέλος του 2025 παραγράφονται:
- Χρήση 2021: Για επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες που χρησιμοποιούν myData από το 2020, ισχύει τριετής αντί πενταετούς παραγραφής. Έτσι, το δικαίωμα καταλογισμού για το 2021 εξαντλείται εντός του 2025.
- Χρήση 2019: Υποθέσεις φορολογίας εισοδήματος και ΦΠΑ για τις οποίες οι αρχικές δηλώσεις υποβλήθηκαν εμπρόθεσμα ή εκπρόθεσμα έως 31/12/2024 υπάγονται στον γενικό κανόνα της πενταετίας και παραγράφονται στο τέλος του 2025.
- Χρήση 2017: Υποθέσεις όπου οι δηλώσεις δεν είχαν υποβληθεί στην ώρα τους, αλλά κατατέθηκαν εκπρόθεσμα το 2023. Εδώ η παραγραφή επεκτείνεται στα 8 έτη, λόγω της πολύ καθυστερημένης δήλωσης, και λήγει επίσης το 2025.
- Χρήση 2014 (φοροδιαφυγή με συμπληρωματικά στοιχεία): Υποθέσεις εισοδήματος ή ΦΠΑ στις οποίες έχουν εντοπιστεί συμπληρωματικά στοιχεία, όπως πλαστά ή εικονικά τιμολόγια, που στοιχειοθετούν φοροδιαφυγή άνω των 50.000 ευρώ για παρακρατούμενους φόρους ή άνω των 100.000 ευρώ για εισόδημα.
- Χρήση 2014 (ΦΠΑ χωρίς εκκαθαριστική): Υποθέσεις ΦΠΑ στις οποίες δεν έχει υποβληθεί εκκαθαριστική δήλωση. Σε αυτές τις περιπτώσεις ισχύει δεκαετής παραγραφή, η οποία επίσης συμπληρώνεται στο τέλος του 2025.
- Χρήση 2009: Όταν δεν είχε υποβληθεί καθόλου δήλωση ή αυτή κατατέθηκε εκπρόθεσμα, η Εφορία διατηρεί δικαίωμα επιβολής φόρων έως και 15 χρόνια μετά. Το ανώτατο αυτό όριο της 15ετίας συμπληρώνεται με τη λήξη του 2025, ακόμη και αν στο μεταξύ έχει υποβληθεί εκπρόθεσμη δήλωση.
Οι προθεσμίες και οι διαδικασίες για τον καταλογισμό φόρων
Για να ασκήσει εμπρόθεσμα το δικαίωμά της, η Φορολογική Διοίκηση οφείλει να τηρήσει συγκεκριμένες διαδικασίες και χρονικά όρια. Αφού κοινοποιηθούν τα ευρήματα του ελέγχου στον φορολογούμενο, αυτός διαθέτει προθεσμία 20 ημερών για να υποβάλει αντιρρήσεις ή συμπληρωματικά στοιχεία. Στη συνέχεια, η ΑΑΔΕ έχει στη διάθεσή της 10 ημέρες για να εξετάσει τις απόψεις του φορολογούμενου και να εκδώσει την οριστική πράξη προσδιορισμού φόρου.
Κρίσιμο είναι ότι όλες αυτές οι διαδικασίες –κοινοποίηση, προθεσμία αντιρρήσεων, επανεξέταση και έκδοση οριστικής πράξης– πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2025. Η έντονη κινητικότητα των ελεγκτικών μηχανισμών το τελευταίο διάστημα εξηγείται ακριβώς από την ανάγκη τήρησης αυτών των στενών χρονικών ορίων.
Η παραγραφή αφορά αποκλειστικά στο χρονικό πλαίσιο μέσα στο οποίο μπορεί να βεβαιωθεί φόρος και πρόστιμο, και όχι το δικαίωμα της Εφορίας να προχωρήσει σε ελέγχους. Αν μέχρι τη λήξη του 2025 δεν έχει κοινοποιηθεί πράξη προσδιορισμού φόρου, η παραγραφή δεν διακόπτεται, ακόμη κι αν η πράξη έχει τυπικά εκδοθεί αλλά δεν έχει φτάσει στον φορολογούμενο.
Παράλληλα, το Δημόσιο διατηρεί, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, τη δυνατότητα να διενεργεί ελέγχους και πέραν της πενταετίας, ιδίως σε περιπτώσεις εισοδημάτων ή συναλλαγών εξωτερικού, όπου ο χρόνος παραγραφής μπορεί να επεκταθεί έως και τη δεκαετία. Ωστόσο, και σε αυτές τις περιπτώσεις, ισχύουν συγκεκριμένα ανώτατα όρια και προϋποθέσεις, τα οποία δεσμεύουν τη Φορολογική Διοίκηση ως προς τον χρόνο εντός του οποίου μπορεί να βεβαιώσει επιβαρύνσεις.
