Κεντρικό ρόλο σε κάθε συναλλαγή με την εφορία συνεχίζει να παίζει το φορολογικό Μητρώο, το οποίο αφορά πλέον σχεδόν το σύνολο των φορολογουμένων: από ιδιώτες που χρειάζονται μια απλή βεβαίωση, έως επαγγελματίες και επιχειρήσεις που ξεκινούν, μεταβάλλουν ή διακόπτουν τη δραστηριότητά τους. Με τα επικαιροποιημένα έντυπα της ΑΑΔΕ, η πλειονότητα των διαδικασιών ολοκληρώνεται πλέον ψηφιακά, χωρίς φυσική παρουσία στη ΔΟΥ, υπό την προϋπόθεση ότι επιλέγεται το σωστό έντυπο και συμπληρώνονται αποκλειστικά τα απαραίτητα πεδία.
Σύμφωνα με απόφαση-οδηγό που δημοσιοποίησε η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, το Μητρώο οργανώνεται πλέον με ενιαίο και σαφή τρόπο, με διακριτές κατηγορίες υποθέσεων και στόχο την ταχεία ολοκλήρωση των αιτημάτων, χωρίς επανυποβολές και χωρίς περιττές μετακινήσεις στις ΔΟΥ. Στο ίδιο πλαίσιο προβλέπεται ότι σε συγκεκριμένες περιπτώσεις η απόδοση ή η επικαιροποίηση στοιχείων μπορεί να πραγματοποιείται και οίκοθεν από τη φορολογική διοίκηση, όταν υπάρχουν ήδη διαθέσιμα και διασταυρωμένα δεδομένα, περιορίζοντας περαιτέρω την ανάγκη παρέμβασης του φορολογούμενου.
Το έντυπο Α110
Το έντυπο Α110 αποτελεί τη βασική «Αίτηση Μητρώου» και χρησιμοποιείται κυρίως για την επανεκτύπωση βεβαίωσης Μητρώου ή για άλλα απλά αιτήματα, τόσο από φυσικά όσο και από νομικά πρόσωπα.
Η υποβολή γίνεται ηλεκτρονικά μέσω της εφαρμογής «Τα Αιτήματά μου» στο myaade.gov.gr, χωρίς εκτύπωση και χωρίς φυσική υπογραφή. Έντυπη κατάθεση προβλέπεται μόνο κατ’ εξαίρεση, όταν η ψηφιακή διαδικασία δεν είναι εφικτή.
Το έντυπο Δ210 για φυσικά πρόσωπα
Το έντυπο Δ210 αφορά αποκλειστικά φυσικά πρόσωπα και καλύπτει δύο βασικές διαδικασίες: την απόδοση νέου ΑΦΜ και τη μεταβολή ατομικών στοιχείων για όσους διαθέτουν ήδη ΑΦΜ. Συμπληρώνονται υποχρεωτικά οι γενικές πληροφορίες και τα βασικά προσωπικά στοιχεία, ενώ στη συνέχεια δηλώνονται μόνο τα στοιχεία που μεταβάλλονται, χωρίς επανάληψη πεδίων που παραμένουν αμετάβλητα.
Η φιλοσοφία του οδηγού της ΑΑΔΕ βασίζεται στη στοχευμένη καταχώριση κάθε μεταβολής, ώστε να αποφεύγεται η υπερσυμπλήρωση και να επιταχύνεται ο έλεγχος από τη ΔΟΥ. Τα στοιχεία ταυτοποίησης δηλώνονται υποχρεωτικά ακριβώς όπως αναγράφονται στο επίσημο έγγραφο, με επιλογή συγκεκριμένου τύπου ταυτότητας ή διαβατηρίου από προκαθορισμένο κατάλογο και με καταχώριση αριθμού, ημερομηνίας έκδοσης και λήξης όπου αυτό απαιτείται.
Για υπηκόους τρίτων χωρών δηλώνεται υποχρεωτικά το είδος της άδειας διαμονής, ο αριθμός της και η ημερομηνία ισχύος. Η οικογενειακή κατάσταση καταχωρίζεται αποκλειστικά μέσω συγκεκριμένων επιλογών και, όπου απαιτείται, συνοδεύεται από τη δήλωση συνδεδεμένου ΑΦΜ, όπως συζύγου ή μέρους συμφώνου συμβίωσης. Η ιδιότητα του φορολογούμενου δηλώνεται επίσης από προκαθορισμένο πίνακα, με υποχρεωτική αναφορά εκπροσώπου ή σχετιζόμενου ΑΦΜ στις περιπτώσεις ανηλίκων, φορολογικών κατοίκων αλλοδαπής, δικαστικής συμπαράστασης ή κληρονομικών υποθέσεων.
Οι σχέσεις με άλλα ΑΦΜ καταχωρούνται με σαφή προσδιορισμό του είδους της σχέσης και της ημερομηνίας έναρξης ή λήξης, ώστε να αποτυπώνεται χρονικά κάθε μεταβολή και να αποφεύγεται η διατήρηση ανενεργών σχέσεων.
Το έντυπο Δ211 για επιχειρήσεις
Το έντυπο Δ211 είναι το πιο εκτεταμένο και αφορά την εγγραφή, την έναρξη, τη μεταβολή ή τη διακοπή επιχειρηματικής δραστηριότητας. Το χρησιμοποιούν ατομικές επιχειρήσεις, εταιρείες κάθε νομικής μορφής, καθώς και υπό ίδρυση επιχειρήσεις.
Στο έντυπο δηλώνονται, μεταξύ άλλων, η μορφή και η έδρα της επιχείρησης, οι ΚΑΔ δραστηριοτήτων, το καθεστώς ΦΠΑ, ο τρόπος τήρησης βιβλίων, οι εκπρόσωποι, τα μέλη, καθώς και τυχόν εγκαταστάσεις στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό. Προβλέπεται ότι κάθε επιχείρηση συμπληρώνει μόνο τις ενότητες που αντιστοιχούν στη συγκεκριμένη πράξη που πραγματοποιεί.
Οι ΚΑΔ δηλώνονται με σαφή διάκριση κύριας και δευτερευουσών δραστηριοτήτων και με καταχώριση ημερομηνίας έναρξης ή μεταβολής. Στο σκέλος του ΦΠΑ επιλέγεται υποχρεωτικά υπαγωγή ή απαλλαγή βάσει του πραγματικού καθεστώτος της δραστηριότητας. Για την έδρα και τις εγκαταστάσεις δηλώνονται συγκεκριμένα στοιχεία ιδιοκτησίας ή μίσθωσης, καθώς και ο τρόπος άσκησης της δραστηριότητας, ώστε το Μητρώο να αποτυπώνει την πραγματική εικόνα της επιχείρησης.
Τι ισχύει συνολικά
Συνοπτικά, το έντυπο Α110 καλύπτει τις απλές αιτήσεις και τις βεβαιώσεις, το Δ210 αφορά τον ΑΦΜ και τα προσωπικά στοιχεία των φυσικών προσώπων και το Δ211 κάθε πράξη που σχετίζεται με επιχειρηματική δραστηριότητα. Εφόσον ο φορολογούμενος επιλέξει το σωστό έντυπο και ακολουθήσει τα βήματα που προβλέπονται στον οδηγό της ΑΑΔΕ, οι περισσότερες υποθέσεις Μητρώου ολοκληρώνονται πλέον ψηφιακά, σε χρόνο express και χωρίς ουρές στις ΔΟΥ.
