Από την ερχόμενη άνοιξη, το τοπίο στις μισθώσεις αλλάζει ριζικά, φέρνοντας ένα οριστικό τέλος σε πρακτικές δεκαετιών. Από την 1η Απριλίου, κάθε ενοίκιο θα πρέπει να καταβάλλεται αποκλειστικά μέσω τραπεζικού λογαριασμού, καθώς παύουν να αναγνωρίζονται οι πληρωμές με μετρητά ή άλλες άτυπες μεθόδους. Η νέα πραγματικότητα καθιερώνεται με το άρθρο 210 του νόμου 5222/2025 και στοχεύει στη διαφάνεια των συναλλαγών και στον περιορισμό της φοροδιαφυγής, βάζοντας οριστική «ταφόπλακα» στα λεγόμενα «ενοίκια στο χέρι».
Η ρύθμιση είχε αρχικά προγραμματιστεί να τεθεί σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου, ωστόσο το υπουργείο Οικονομικών έδωσε τρίμηνη παράταση, μεταθέτοντας την εφαρμογή της για την 1η Απριλίου. Το διάστημα αυτό κρίθηκε απαραίτητο ώστε ιδιοκτήτες και ενοικιαστές να προσαρμόσουν συμβάσεις, λογαριασμούς και δηλώσεις, προκειμένου να αποφευχθούν προβλήματα και αστοχίες στην έναρξη του μέτρου.
Από τη στιγμή που θα τεθεί σε ισχύ, κάθε μίσθωμα – είτε αφορά κύρια κατοικία, φοιτητική στέγη, επαγγελματικό ακίνητο ή άλλη μορφή μίσθωσης – θα πρέπει να καταβάλλεται σε τραπεζικό λογαριασμό που έχει δηλωθεί στην ΑΑΔΕ. Το τραπεζικό παραστατικό καθίσταται πλέον η μοναδική αποδεκτή απόδειξη πληρωμής. Οποιαδήποτε καθυστέρηση ή άρνηση ηλεκτρονικής καταβολής θα θεωρείται μη πληρωμή ενοικίου, δίνοντας στον ιδιοκτήτη το δικαίωμα να κινηθεί νομικά, όπως ακριβώς προβλέπει η ισχύουσα νομοθεσία.
Κρίσιμος παράγοντας στη νέα διαδικασία είναι το IBAN. Ο λογαριασμός στον οποίο κατατίθεται το ενοίκιο πρέπει να ανήκει στον ιδιοκτήτη και να είναι δηλωμένος ηλεκτρονικά στην ΑΑΔΕ. Πληρωμές σε λογαριασμούς τρίτων – συγγενών, πληρεξουσίων, δικηγόρων ή εταιρειών διαχείρισης – δεν θα αναγνωρίζονται, καθώς δεν διασφαλίζεται η ταυτοποίηση του πραγματικού δικαιούχου. Σε περίπτωση κοινού λογαριασμού, συνιστάται ο ιδιοκτήτης να εμφανίζεται πρώτος στους συνδικαιούχους, ενώ όταν υπάρχουν περισσότεροι συνιδιοκτήτες, ο καθένας θα πρέπει να δηλώνει το δικό του IBAN, ώστε το αναλογούν ποσό να κατατίθεται απευθείας στον καθένα.
Η μη συμμόρφωση με το νέο καθεστώς συνεπάγεται άμεσες οικονομικές συνέπειες. Οι ιδιοκτήτες που δεν τηρούν την ηλεκτρονική πληρωμή χάνουν την έκπτωση 5% στο εισόδημα από ενοίκια, ενώ οι ενοικιαστές αποκλείονται από κρίσιμες παροχές, όπως το στεγαστικό επίδομα και το νέο ετήσιο βοήθημα ενοικίου, το οποίο μπορεί να φτάνει έως και τα 800 ευρώ. Στην πράξη, η τραπεζική καταβολή ενοικίων μετατρέπεται σε βασική προϋπόθεση για κάθε φορολογική ελάφρυνση ή κρατική ενίσχυση που σχετίζεται με τη στέγη.
Με το νέο πλαίσιο, το κράτος επιχειρεί να κλείσει ένα από τα τελευταία «παράθυρα» αδήλωτων συναλλαγών στην αγορά ακινήτων, μεταφέροντας πλέον κάθε μίσθωση σε ένα πλήρως ελεγχόμενο ψηφιακό περιβάλλον.
