Παρά τα διαδοχικά δημοσιονομικά πλεονάσματα και τα ισχυρά ταμειακά διαθέσιμα, το Δημόσιο και ο ευρύτερος δημόσιος τομέας εξακολουθούν να οφείλουν μεγάλα ποσά σε ιδιώτες προμηθευτές και φορολογουμένους. Τον Νοέμβριο, οι συνολικές ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις ανήλθαν στα 3,792 δισ. ευρώ, επίπεδο που επιβεβαιώνει ότι το πρόβλημα δεν έχει αντιμετωπιστεί ουσιαστικά.
Η πρακτική αυτή στερεί πολύτιμη ρευστότητα από την αγορά και αμαυρώνει τη θετική εικόνα που επιχειρεί να προβάλει η κυβέρνηση για την εκτέλεση του κρατικού προϋπολογισμού. Η υπεραπόδοση των φορολογικών εσόδων βελτιώνει τους δημοσιονομικούς δείκτες, αλλά δεν μεταφράζεται σε ταχύτερη εξόφληση των υποχρεώσεων του κράτους προς την πραγματική οικονομία.
Νοσοκομεία στην κορυφή των οφειλών
Στην πρώτη θέση των χρεών παραμένουν τα νοσοκομεία, τα οποία συγκεντρώνουν περίπου το 55% των συνολικών οφειλών της Γενικής Κυβέρνησης προς τους προμηθευτές. Τον Νοέμβριο, τα χρέη τους διαμορφώθηκαν στα 1,683 δισ. ευρώ. Αν και εμφανίζονται μειωμένα σε σχέση με τον Οκτώβριο, σε ετήσια βάση καταγράφουν αύξηση κατά 519 εκατ. ευρώ, δηλαδή σχεδόν 45%.
Υπενθυμίζεται ότι ο μηδενισμός των ληξιπρόθεσμων χρεών του Δημοσίου αποτέλεσε βασική απαίτηση των θεσμών καθ’ όλη τη διάρκεια των μνημονίων και συνέχισε να αποτελεί προαπαιτούμενο και στη μεταμνημονιακή εποπτεία. Οι πιέσεις εκείνης της περιόδου είχαν οδηγήσει σε ιστορικό χαμηλό το 2021, όταν οι οφειλές είχαν περιοριστεί στα 1,853 δισ. ευρώ. Έκτοτε, όμως, η εικόνα αντιστράφηκε, με αποτέλεσμα τα σημερινά επίπεδα να ξεπερνούν ακόμη και εκείνα του 2017.
Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, με εγκύκλιό του, καλεί τους δημόσιους φορείς να αποπληρώνουν άμεσα τις ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις τους και να αποφεύγουν τη δημιουργία νέων. Ως μέτρο πίεσης προβλέπεται η δημοσιοποίηση των στοιχείων των φορέων που δεν συμμορφώνονται. Ωστόσο, χωρίς πιο δεσμευτικά και πρακτικά εργαλεία, η αποτελεσματικότητα αυτής της απειλής θεωρείται αμφίβολη.
Αναλυτική εικόνα των χρεών
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους:
– Οι συνολικές οφειλές της Γενικής Κυβέρνησης ανήλθαν στα 3,026 δισ. ευρώ, μειωμένες οριακά σε μηνιαία βάση, αλλά αυξημένες κατά 706 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον Δεκέμβριο του 2024.
– Τα χρέη των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης διαμορφώθηκαν στα 224 εκατ. ευρώ.
– Τα λοιπά νομικά πρόσωπα όφειλαν 237 εκατ. ευρώ.
– Οι οφειλές του κρατικού προϋπολογισμού προς ιδιώτες ανήλθαν σε 300 εκατ. ευρώ, διπλάσιες σε σύγκριση με το τέλος του 2024, με σημαντικό μέρος να αφορά έργα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων.
– Οι οφειλές των Οργανισμών Κοινωνικής Ασφάλισης ανήλθαν σε 582 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων 247 εκατ. ευρώ αφορούν τον ΕΟΠΥΥ.
Για τα νοσοκομεία και τον ΕΟΠΥΥ, τα στοιχεία εμφανίζονται σε μικτά ποσά, καθώς δεν έχουν ακόμη συμψηφιστεί υποχρεώσεις rebate και clawback από τους προμηθευτές.
