Πώς το παράλληλο σύστημα πληρωμών που δημιουργήθηκε για να μηδενίσει τις προμήθειες βάζει εμπόδια στους καταθέτες
Την υποχρέωση να δέχονται πληρωμές μέσω του νέου συστήματος IRIS έχουν εδώ και λίγους μήνες όλες οι επιχειρήσεις της χώρας, με τα όρια μεταφοράς χρημάτων μάλιστα να έχουν διευρυνθεί στα 1.000 ευρώ την ημέρα. Ωστόσο, παρά την ενίσχυση των ηλεκτρονικών συναλλαγών και τις κυβερνητικές κορόνες περί καθοριστικής μείωσης (ή και κατάργησης) βασικών τραπεζικών χρεώσεων προς όφελος των πολιτών, δεν έχει δοθεί λύση σε ένα καίριο και καθημερινό πρόβλημα: η μεταφορά χρημάτων του ίδιου φορολογουμένου μεταξύ των λογαριασμών που διαθέτει σε διαφορετικές τράπεζες.
Πρόκειται για ένα πρόβλημα το οποίο αντιμετωπίζουν οι πολίτες στην καθημερινότητά τους, με αποτέλεσμα να απειλούνται με χρεώσεις για να μεταφέρουν τα δικά τους, φορολογημένα χρήματα σε όποια τράπεζα το επιθυμούν. Ενώ οι τράπεζες έχουν περιορίσει σημαντικά τον αριθμό των υποκαταστημάτων και σχεδόν όλες οι διά ζώσης υπηρεσίες τους παρέχονται κατόπιν… ραντεβού, εξωθούν τους πολίτες να σηκώνουν τα χρήματα από τα γκισέ των τραπεζών ή από τα κατά τόπους ΑΤΜ. Με τα επίπεδα ασφάλειας να είναι στο… ναδίρ, οι πολίτες αναγκάζονται να θέτουν τον εαυτό τους σε κίνδυνο για να πέσουν θύματα ληστείας, για μια διαδικασία που εν έτει 2026 θα μπορούσε να γίνει μέσα σε δευτερόλεπτα και χωρίς κανένα απολύτως κόστος.
Οι περισσότεροι, μάλιστα, μπροστά στις τεράστιες χρεώσεις και προμήθειες των τραπεζών, αντιδρούν ακόμα και στο ποσό των 0,50 ευρώ, θεωρώντας το ακόμα μία «ληστεία» των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων εναντίον τους. Σήμερα, για να μεταφέρει κανείς χρήματα από τον έναν λογαριασμό του στον άλλον θα χρεωθεί 50 λεπτά του ευρώ, πάντοτε για τα δικά του χρήματα. Ενώ το σύστημα βλέπει πως πρόκειται για το ίδιο πρόσωπο, δεν εξαιρεί τη συναλλαγή από χρεώσεις, παρά τις αλλεπάλληλες αναφορές που έχουν γίνει από απλούς καταθέτες.
Ομως όποιος σκεφτεί να κάνει αυτή τη μεταφορά μέσω του συστήματος IRIS θα διαπιστώσει πως αυτή η διαδικασία δεν επιτρέπεται. Και αυτό γιατί το σύστημα αναγνωρίζει τον ίδιο ΑΦΜ και τον δηλωμένο αριθμό κινητού τηλεφώνου. Στην πράξη, καλεί τον πολίτη να επιλέξει σε ποια από τις τράπεζες που συνεργάζεται θα έχει ενεργοποιημένο το σύστημα IRIS, δηλαδή κάθε καταθέτης επιτρέπεται να έχει online το σύστημα IRIS μόνο σε έναν λογαριασμό, ανεξάρτητα από το πόσους τραπεζικούς λογαριασμούς διαθέτει συνολικά.
Η λύση της… παράκαμψης
Η λύση στην οποία καταφεύγουν οι περισσότεροι είναι να παρακάμπτουν τα εμπόδια και τις χρεώσεις με ένα έμπιστο τρίτο πρόσωπο, συνήθως συγγενή ή φίλο. Για παράδειγμα, ένας καταθέτης διαθέτει δύο τραπεζικούς λογαριασμούς, έναν στην Τράπεζα Α και έναν δεύτερο στην Τράπεζα Β. Για να μεταφέρει π.χ. 200 ευρώ, μόλις συμπληρώσει το ΙΒΑΝ, θα διαπιστώσει πως θα χρεωθεί για τη συναλλαγή 0,50 ευρώ. Μάλιστα, καλείται να επιλέξει ποιος θα χρεωθεί αυτή τη χρέωση, έχοντας την επιλογή να το επιμερίσει ανάμεσα στους δύο λογαριασμούς, που στην πράξη αφορά τον ίδιο άνθρωπο!
Ετσι, από τον λογαριασμό Α στέλνει τα χρήματα μέσω IRIS σε έναν φίλο ή συγγενή του. Ταυτόχρονα ενεργοποιεί στον λογαριασμό Β το σύστημα IRIS, ώστε όποιος του στέλνει λεφτά με αυτό το σύστημα πληρωμών να πιστώνονται στην Τράπεζα Β. Στη συνέχεια ο φίλος – συγγενής επιστρέφει μέσω του δικού του IRIS το ίδιο ποσό στον καταθέτη, καθώς για τη μεταφορά συμπληρώνει το κινητό τηλέφωνο του παραλήπτη των χρημάτων. Αυτή η διαδικασία είναι δωρεάν, ωστόσο για σημαντικά ποσά ενδέχεται να δημιουργηθεί πρόβλημα στο φορολογικό προφίλ του φίλου – συγγενή!
Το δεύτερο κινητό
Λύση έχουν βρει ορισμένοι καταθέτες που διαθέτουν δύο κινητά τηλέφωνα. Τον έναν αριθμό δηλώνουν στο IRIS της Τράπεζας Α και τον δεύτερο τηλεφωνικό αριθμό στην Τράπεζα Β. Με αυτόν τον τρόπο παρακάμπτουν το σύστημα και μεταφέρουν δωρεάν τα χρήματά τους από λογαριασμό σε λογαριασμό χωρίς να χρειάζεται να υποχρεωθούν σε κάποιον τρίτο. Ωστόσο, αυτή η λύση δεν αφορά το ευρύ κοινό, αφού δεν είναι πολλοί εκείνοι που διαθέτουν δύο κινητά τηλέφωνα στο όνομά τους, προκειμένου να παρακάμψουν τους περιορισμούς του συστήματος και να αποφύγουν την ταλαιπωρία που κανονικά δεν έπρεπε να υφίστανται.
Απαιτούνται διορθώσεις παρά το ρεκόρ συναλλαγών
Σύμφωνα με στοιχεία του Συστήματος Πληρωμών ΔΙΑΣ που δόθηκαν πρόσφατα στη δημοσιότητα, μέσα στο 2025 πραγματοποιήθηκαν 540,4 εκατομμύρια συναλλαγές, αυξημένες κατά 15,7% σε ετήσια βάση, ενώ η συνολική αξία τους ανήλθε σε 544,4 δισ. ευρώ, καταγράφοντας νέο ιστορικό υψηλό στα 36 χρόνια λειτουργίας της εταιρίας. Από το σύνολο των συναλλαγών, οι 126,4 εκατομμύρια συναλλαγές, αξίας 10,9 δισ. ευρώ, αφορούν συναλλαγές μέσω του IRIS payments.
Μάλιστα, οι συναλλαγές που πραγματοποιήθηκαν μέσω αυτού του συστήματος μεταξύ πολιτών ήταν 1,9 φορές περισσότερες σε σχέση με το 2024 και 158 φορές σε σχέση με το 2020. Η μέση ημερήσια δραστηριότητα ανήλθε σε 2,2 εκατομμύρια συναλλαγές αξίας 2,2 δισ. ευρώ. Στην πράξη, το σύστημα IRIS λειτουργεί για απλές συναλλαγές μεταξύ πολιτών (π.χ. σε μια έξοδο να μοιράζονται το ποσό του λογαριασμού), αλλά απαιτούνται διορθώσεις στις μεταφορές χρημάτων μεταξύ των τραπεζικών λογαριασμών του ίδιου προσώπου.
