Πώς οι ασφαλισμένοι μπορούν να συμπληρώσουν 40ετία αποφεύγοντας τις μειωμένες αποδοχές. Ποιους χρόνους δικαιούνται να αναγνωρίσουν από 12 κατηγορίες, πώς υπολογίζεται το κόστος
Τα πλασματικά έτη ασφάλισης αποτελούν πλέον βασικό εργαλείο για χιλιάδες ασφαλισμένους που θέλουν να βγουν στη σύνταξη στα 62 έτη με πλήρη παροχή. Τα στοιχεία από αιτήσεις αναγνώρισης που κατατίθενται στον ΕΦΚΑ δείχνουν ότι 8 στους 10 ασφαλισμένους που υποβάλουν αίτηση για πλήρη σύνταξη στα 62 κάνουν χρήση πλασματικών χρόνων.
- Από τον Σπύρο Φρεμεντίτη*
Κατά μέσο όρο αναγνωρίζουν περίπου τρία έτη ασφάλισης, με μέσο κόστος εξαγοράς περίπου 215 ευρώ τον μήνα. Παρότι η εξαγορά συνεπάγεται σημαντική οικονομική επιβάρυνση, το όφελος είναι συχνά μεγαλύτερο, καθώς η αύξηση της σύνταξης μπορεί να φτάσει ακόμα και τα 250 ευρώ τον μήνα. Το κέρδος είναι μεγαλύτερο όταν τα πλασματικά έτη χρησιμοποιούνται για να μετατραπεί μια μειωμένη σύνταξη σε πλήρη.
Αύξηση αποδοχών
Η αξιοποίηση των πλασματικών ετών οδηγεί σε υψηλότερη σύνταξη για δύο βασικούς λόγους: Πρώτον, ο ασφαλισμένος αποφεύγει τη μειωμένη σύνταξη, που επιβάλει πέναλτι 30% στο ποσό της εθνικής σύνταξης. Δεύτερον, τα επιπλέον έτη ασφάλισης αυξάνουν το ποσοστό αναπλήρωσης, με αποτέλεσμα να αυξάνεται και το ποσό της ανταποδοτικής σύνταξης. Ετσι, η συνολική σύνταξη μπορεί να ενισχυθεί σημαντικά. Οι ασφαλισμένοι μπορούν να αναγνωρίσουν πλασματικούς χρόνους από 12 κατηγορίες, οι οποίοι προστίθενται στα πραγματικά χρόνια ασφάλισης.
• Στρατιωτική θητεία για όλα τα Ταμεία (έως 720 ημέρες).
• Χρόνος σπουδών (έως 4 έτη).
• Χρόνος για τέκνα (έως 5 έτη).
• Χρόνος ανεργίας ή ασθένειας.
• Κενά διαστήματα ασφάλισης.
• Εκπαιδευτική άδεια (έως δύο έτη για το Δημόσιο).
• Χρόνος προεγγραφής στα μητρώα ελεύθερων επαγγελματιών (έως πέντε έτη για ΟΑΕΕ-ΕΤΑΑ).
• Χρόνος έκτισης ποινής.
Οι χρόνοι αυτοί χρησιμοποιούνται κυρίως για να συμπληρωθεί η 40ετία ασφάλισης, που αποτελεί βασική προϋπόθεση για πλήρη σύνταξη στα 62 έτη. Ορισμένα παραδείγματα που καταδεικνύουν το όφελος από την εξαγορά πλασματικού χρόνου ασφάλισης.
• Πρώτο παράδειγμα: Κέρδος 233 ευρώ τον μήνα
Μισθωτός ασφαλισμένος ηλικίας 62 ετών με 38 χρόνια ασφάλισης και συντάξιμο μισθό 1.950 ευρώ μπορεί να αποχωρήσει με μειωμένη σύνταξη. Σε αυτή την περίπτωση θα λάβει: 875 ευρώ ανταποδοτική σύνταξη και 312,8 ευρώ εθνική σύνταξη. Η συνολική παροχή διαμορφώνεται περίπου στα 1.188 ευρώ, καθώς εφαρμόζεται το πέναλτι 30% στην εθνική σύνταξη. Αν όμως αναγνωρίσει δύο πλασματικά έτη, ώστε να συμπληρώσει 40 χρόνια ασφάλισης, θα λάβει πλήρη σύνταξη: 975 ευρώ ανταποδοτική σύνταξη και 446,87 ευρώ πλήρη εθνική σύνταξη. Η συνολική σύνταξη φτάνει τα 1.421 ευρώ, δηλαδή 233 ευρώ περισσότερα κάθε μήνα. Αν είχε συντάξιμο μισθό 2.950 ευρώ, σε αυτή την περίπτωση το μηνιαίο όφελος θα άγγιζε τα 285 ευρώ. Το κόστος εξαγοράς των δύο ετών υπολογίζεται περίπου στα 9.360 ευρώ, ποσό που αποσβένεται σε περίπου τρία χρόνια και τέσσερις μήνες.
• Δεύτερο παράδειγμα: Απόσβεση σε λιγότερο από τρία χρόνια.
Σε περίπτωση ασφαλισμένου με συντάξιμες αποδοχές 1.500 ευρώ και 38 χρόνια ασφάλισης, η μειωμένη σύνταξη διαμορφώνεται περίπου στα 985 ευρώ. Συγκεκριμένα 673 ευρώ ανταποδοτική σύνταξη και 312,8 ευρώ εθνική σύνταξη. Με αναγνώριση δύο πλασματικών ετών, ώστε να συμπληρωθεί η 40ετία, η σύνταξη γίνεται πλήρης με 750 ευρώ ανταποδοτική σύνταξη και 446,87 ευρώ εθνική σύνταξη. Η συνολική σύνταξη φτάνει τα 1.196 ευρώ, δηλαδή 210 ευρώ περισσότερα τον μήνα. Το κόστος εξαγοράς ανέρχεται περίπου στα 7.200 ευρώ, ποσό που αποσβένεται σε περίπου δύο χρόνια και δέκα μήνες.
Βασικά στοιχεία
• 8 στους 10 ασφαλισμένους τα χρησιμοποιούν για σύνταξη στα 62.
• Μέσος χρόνος αναγνώρισης: 3 έτη.
• Μέσο κόστος εξαγοράς: 220 ευρώ τον μήνα.
• Αύξηση σύνταξης: έως 250 ευρώ τον μήνα.
• Ελάχιστο κόστος εξαγοράς: 176 ευρώ μηνιαίως.
• Εκπτωση: 2% ανά έτος σε εφάπαξ πληρωμή.
Πόσο κοστίζει η εξαγορά και πότε συμφέρει να γίνει
Για τους μισθωτούς το κόστος εξαγοράς υπολογίζεται στο 20% του μισθού που ισχύει τον μήνα υποβολής της αίτησης ή στον μέσο μισθό του τελευταίου δωδεκαμήνου. Σε περιπτώσεις ανεργίας ή μερικής απασχόλησης, η εισφορά υπολογίζεται στο 20% του κατώτατου μισθού. Με τον κατώτατο μισθό σήμερα στα 880 ευρώ, το ελάχιστο κόστος εξαγοράς διαμορφώνεται περίπου στα 176 ευρώ τον μήνα. Για τους ελεύθερους επαγγελματίες και τους αγρότες, το κόστος κάθε μήνα αναγνώρισης αντιστοιχεί στη μηνιαία εισφορά που καταβάλλουν για τον κλάδο σύνταξης.
Στο Δημόσιο, από το 2020 και μετά, η εξαγορά γίνεται επίσης με εισφορά 20% του μισθού. Η αίτηση για αναγνώριση πλασματικών ετών μπορεί να γίνει οποιαδήποτε στιγμή και να ενεργοποιηθεί αργότερα, κοντά στη συνταξιοδότηση. Ωστόσο, πρέπει να συμβουλέψουμε τους αναγνώστες ότι η εξαγορά συμφέρει να γίνεται όσο το δυνατόν νωρίτερα, ιδίως όταν οι αποδοχές του ασφαλισμένου είναι χαμηλές, καθώς μελλοντικές αυξήσεις μισθών ανεβάζουν και το κόστος εξαγοράς.
Επιπλέον, σε περίπτωση εφάπαξ εξόφλησης, παρέχεται έκπτωση 2% για κάθε πλήρες έτος εξαγοράς. Οπωσδήποτε μια συνταξιοδοτική μελέτη πρέπει να προηγείται της αίτησης συνταξιοδότησης, ώστε ο υποψήφιος συνταξιούχος να μπορεί να ελέγχει το οικονομικό αποτέλεσμα του εργασιακού του βίου και να επιλέγει υπεύθυνα αν θα προχωρήσει σε συνταξιοδότηση και σε εξαγορές.
*Δικηγόρος – Δημοσιογράφος / Ειδικός για ασφαλιστικά και εργατικά θέματα
