Στην αναθεώρηση προς το κάτω της πρόβλεψης για την αύξηση του ΑΕΠ της ελληνικής οικονομίας το 2026 προχώρησε το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή (ΓΠΚΒ), λόγω των συνεπειών της πολεμικής σύγκρουσης στη Μ. Ανατολή.
Ειδικότερα, σύμφωνα με την τριμηνιαία έκθεση, η βασική εκτίμηση για τον ρυθμό μεγέθυνσης του ΑΕΠ για το 2026 αναθεωρήθηκε οριακά προς τα κάτω και διαμορφώνεται στο 2,0% (από 2,1% στην έκθεση του Δεκεμβρίου 2025), με εύρος πρόβλεψης μεταξύ 1,7% και 2,4%. Ολόκληρο το εύρος της αναθεωρημένης πρόβλεψης ενσωματώνει την υπόθεση της διατήρησης της τιμής πετρελαίου τύπου Brent στα 90 δολάρια το βαρέλι, κατά μέσο όρο, για όλο το 2026.
Οι εκτιμήσεις του ρυθμού μεγέθυνσης του ΑΕΠ ως προς το κάτω μέρος του εύρους από 1,9% έως 1,7% αντανακλούν κυρίως τη διατήρηση της τιμής του πετρελαίου τύπου Brent σε σημαντικά υψηλότερα επίπεδα (άνω των 90 έως και 100 δολαρίων το βαρέλι) για όλο το 2026, καθώς και ενδεχόμενη περιορισμένη σύσφιξη της νομισματικής πολιτικής της ΕΚΤ (αύξηση των επιτοκίων) λόγω των πληθωριστικών πιέσεων στην οικονομία της ευρωζώνης.
Στην έκθεση τονίζεται ότι οι αναθεωρημένες προβλέψεις του γραφείου ενσωματώνουν τα μέτρα στήριξης ύψους 300 εκατ. ευρώ που ανακοινώθηκαν στις 23 Μαρτίου 2026.
Υπενθυμίζεται ότι η τρέχουσα εκτίμηση του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, όπως αποτυπώνεται στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2026, είναι η άνοδος του ΑΕΠ κατά 2,4%, ενώ η Τράπεζα της Ελλάδος βλέπει την ανάπτυξη του 2026 στο 1,9%.
Τα πέντε καμπανάκια
Το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή επισημαίνει πέντε κινδύνους που μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας. Αναλυτικά:
1. Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή αυξάνει τον κίνδυνο διαταραχών στις διεθνείς ενεργειακές αγορές και στην εφοδιαστική αλυσίδα, ιδίως εάν παραμείνουν δυσχέρειες στη θαλάσσια διακίνηση ενεργειακών φορτίων μέσω των Ατενών του Ορμούζ. Ενα τέτοιο ενδεχόμενο θα μπορούσε να οδηγήσει σε παρατεταμένη άνοδο των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, να τροφοδοτήσει εκ νέου τον πληθωρισμό και να περιορίσει, έστω προσωρινά, την ανάπτυξη της οικονομίας.
2. Ορατός είναι ο κίνδυνος, στην περίπτωση παράτασης των συγκρούσεων, για πιέσεις στις τιμές των λιπασμάτων, παρά την υψηλή παραγωγή τους στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Προκειμένου να αποφευχθούν μελλοντικές συνέπειες στο κόστος της γεωργικής παραγωγής, καθίσταται αναγκαία η ενεργοποίηση ευρωπαϊκών μηχανισμών στήριξης.
3. Η άνοδος του εμπορικού προστατευτισμού και η αυξημένη διεθνής αβεβαιότητα συνιστούν πιο ορατό κίνδυνο για την ελληνική οικονομία, καθώς ενδέχεται να επηρεάσουν αρνητικά την ανάπτυξη της ευρωζώνης, τις εξαγωγές, τις επενδύσεις και τις χρηματοδοτικές συνθήκες.
4. Η υστέρηση στην εκτέλεση του Προγράμματος Δημόσιων Επενδύσεων στην αρχή του έτους αποτελεί βραχυχρόνιο αναπτυξιακό κίνδυνο, καθώς οι επενδυτικές δαπάνες στο δίμηνο Ιανουαρίου – Φεβρουαρίου 2026 ήταν κατά 906 εκατ. ευρώ χαμηλότερες του στόχου και κατά 464 εκατ. ευρώ χαμηλότερες από την αντίστοιχη περίοδο του 2025.
5. Το γεγονός ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να έχει υψηλό δημόσιο χρέος την καθιστά ευάλωτη σε γεωπολιτικές κρίσεις, οι οποίες αυξάνουν συγκριτικά περισσότερο τις αποδόσεις των τίτλων των κρατών με δημοσιονομικές ευπάθειες. Η περαιτέρω αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους είναι απαραίτητη προϋπόθεση και για σχετική προστασία σε μελλοντικές κρίσεις.
