Απειλή για ευρωζώνη η «φούσκα» της AI, το χρέος και η ενέργεια

Η Εκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας αναφέρει ότι οι προοπτικές της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας παραμένουν επισφαλείς

Σύμφωνα με την έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (Financial Stability Review) του Νοεμβρίου 2026 της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), οι προοπτικές της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας στην ευρωζώνη παραμένουν επισφαλείς και διαμορφώνονται από τρεις βασικές πηγές κινδύνου, παρά τη μέχρι σήμερα ανθεκτικότητα της οικονομίας.

Οι 3 βασικοί κίνδυνοι

Η πρώτη πηγή κινδύνου αφορά τις αποτιμήσεις στην Τεχνητή Νοημοσύνη (AI), όπου η έντονη επενδυτική αισιοδοξία στηρίζεται σε φιλόδοξες προσδοκίες κερδών και αφήνει τις αγορές εκτεθειμένες σε μια απότομη ανατιμολόγηση. Παράλληλα, η ΕΚΤ προειδοποιεί για την αυξανόμενη συγκέντρωση εκθέσεων σε μετοχές και ομόλογα του κλάδου, καθώς και για τους ενισχυμένους κυβερνοκινδύνους που τροφοδοτούνται από την ταχεία υιοθέτηση της AI.

Ο δεύτερος κίνδυνος εστιάζει στις δημοσιονομικές ανισορροπίες και στο δημόσιο χρέος, καθώς τα υψηλά επίπεδα χρέους και οι αυξανόμενες δανειακές ανάγκες σε μεγάλες αναπτυγμένες οικονομίες δοκιμάζουν την εμπιστοσύνη των επενδυτών. Η επενδυτική βάση των κρατικών ομολόγων της ευρωζώνης έχει γίνει πιο ευαίσθητη στις ειδήσεις, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο απότομων πιέσεων στις αποδόσεις, όπως παρατηρείται εντονότερα στη Γαλλία λόγω πολιτικής αβεβαιότητας.

Ο τρίτος κίνδυνος σχετίζεται με τις γεωοικονομικές εντάσεις και την ενέργεια, όπου οι εμπορικές τριβές, η αβεβαιότητα γύρω από την εμπορική πολιτική και ενδεχόμενες παρατεταμένες διαταραχές στον ενεργειακό εφοδιασμό μπορούν να πλήξουν ευάλωτα νοικοκυριά και επιχειρήσεις που είναι ευαίσθητες στα επιτόκια και το ενεργειακό κόστος.

Ανθεκτικότητα τραπεζών

Στον τραπεζικό τομέα, οι τράπεζες της ευρωζώνης παραμένουν ισχυρές και καλά θωρακισμένες για να απορροφήσουν κραδασμούς, καταγράφοντας υψηλή κερδοφορία με την απόδοση ιδίων κεφαλαίων στο α’ εξάμηνο του 2026 να φτάνει σε υψηλό δεκαετίας. Ωστόσο, διατηρούν έμμεση έκθεση στους κινδύνους της AI και των κρατικών ομολόγων.

Αντίθετα, στους μη τραπεζικούς οργανισμούς (NBFIs), ο αντιπρόεδρος της ΕΚΤ, Μπόρις Βούιτσιτς, υπογράμμισε ότι οι ευπάθειες είναι εντονότερες σε επενδυτικά ταμεία ανοιχτού τύπου και μοχλευμένα hedge funds. Σε περίπτωση αναταραχής, η έλλειψη ρευστότητας και η μόχλευση μπορεί να οδηγήσουν σε μαζικές ρευστοποιήσεις περιουσιακών στοιχείων (fire sales), μεταδίδοντας τις πιέσεις στο ευρύτερο χρηματοπιστωτικό σύστημα.