Πέρασαν 47 χρόνια από το βράδυ της 24ης Ιουλίου, όταν ο Κωνσταντίνος Καραμανλής επέστρεψε στην πατρίδα για να αναλάβει τις τύχες της χώρας κάτω από πολύ δύσκολες συνθήκες.
- Από τον Γιώργο Βλάχο*
Οπως χαρακτηριστικά δήλωσε τότε ηγετικό στέλεχος της αντιπολίτευσης, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής ορκίστηκε μόνος την ώρα μηδέν για να δαμάσει το χάος.
Ο Καραμανλής κινήθηκε με μεγάλη ταχύτητα. Κάλεσε κοντά του όλα τα έμπειρα πολιτικά στελέχη της παράταξης καθώς και εκείνα του παραδοσιακού κέντρου και της σοσιαλδημοκρατίας, ενώ η προσπάθειά του στηρίχτηκε με δηλώσεις από κορυφαία στελέχη της Αριστεράς.
Η Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας αποκατέστησε αμέσως τη συνταγματική νομιμότητα, τη λειτουργία των κομμάτων και όλων των θεσμών της Δημοκρατίας, ενώ παρέπεμψε την επίλυση του πολιτειακού στην κρίση του ελληνικού λαού, μέσω δημοψηφίσματος. Το δημοψήφισμα της 8ης Δεκεμβρίου 1974 αποτελεί το μόνο αδιάβλητο δημοψήφισμα που έχει διεξαχθεί από συστάσεως του ελληνικού κράτους, με τον ίδιο τον πολιτικό ηγέτη να αποφεύγει να λάβει δημοσίως θέση υπέρ της μιας ή της άλλης επιλογής, αν και ήταν ξεκάθαρο ότι προήγαγε τη λύση της αβασίλευτης δημοκρατίας.
Στο φλέγον θέμα της Κύπρου ο Γεώργιος Μαύρος, ως αντιπρόεδρος και υπουργός Εξωτερικών, πάντα σε συνεννόηση με τον νόμιμο Πρόεδρο της Κύπρου, Αρχιεπίσκοπο Μακάριο, ανέλαβαν να ανατρέψουν το σε βάρος της Κύπρου κλίμα, αποτρέποντας τα τετελεσμένα.
Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής έπιασε το κουβάρι εκεί απ’ όπου το είχε αφήσει το 1963, όταν ήρθε σε σύγκρουση με το παλάτι, γιατί ήθελε εκσυγχρονισμό του κράτους και της λειτουργίας του δημοκρατικού πολιτεύματος, με περιορισμό των εξουσιών του ανώτατου άρχοντα, όπως σε όλες τις σύγχρονες ευρωπαϊκές, βασιλευόμενες δημοκρατίες.
Δεν ήταν διαφορετικός ο Καραμανλής όταν επέστρεψε στην Ελλάδα, έπειτα από 11 χρόνια. Ασφαλώς, ήταν πιο έμπειρος και σίγουρα πιο αποφασιστικός, αφού ήταν ο κυρίαρχος της κατάστασης.
Έτσι, εκτός από την απόλυτη αποκατάσταση της Δημοκρατίας, ολοκλήρωσε και ψήφισε ένα σύγχρονο Σύνταγμα, ο βασικός κορμός του οποίου ισχύει έως σήμερα, δείγμα της υπερκομματικής του διατύπωσης, παρά τις επιμέρους αλλαγές, απότοκες πολλές φορές της πολιτικής σκοπιμότητας διάφορων κυβερνήσεων.
Το μεγαλύτερο όμως επίτευγμα του Κων. Καραμανλή ήταν η συνέχιση και η ολοκλήρωση της ένταξης της χώρας μας στην τότε ΕΟΚ, επιλογή που αποτελούσε την πίστη του Καραμανλή για την ευρωπαϊκή πορεία της Ελλάδας και τη θωράκισή της από κάθε εσωτερικό ή εξωτερικό κίνδυνο. Η διασφάλιση μιας σταθερής και ευνομούμενης δημοκρατίας και η εξασφάλιση της εδαφικής ακεραιότητας της χώρας αποτέλεσαν προτεραιότητες πιο σημαντικές και από την οικονομική ανάπτυξη της χώρας, στον δρόμο προς την ένταξη στην ΕΟΚ.
Η διαχρονική αποδοχή αυτής της επιλογής, παρά τις αντιδράσεις και την υπερβολή εκείνης της εποχής, μαρτυρά πόσο μακριά έβλεπε αυτός ο ηγέτης.
Οι αποφάσεις του, οι επιλογές του, η πολιτική του και τα αποτελέσματα όλων αυτών κατέστησαν Εθνάρχη στις συνειδήσεις των πολιτών τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, ο οποίος είχε την ευτυχία να εισπράξει τη δόξα και την αναγνώριση εν ζωή.
Λατρεύτηκε στη ζωή του και απογειώθηκε η φήμη και η δόξα του μετά θάνατον. Η δεύτερη πρωθυπουργική του περίοδος, από το 1974 έως το 1980, υπήρξε η περίοδος της πολιτικής καταξίωσης και αναγνώρισής του απ’ όλες τις πολιτικές δυνάμεις του τόπου.
Τα όσα ακούστηκαν, κυρίως από τους πολιτικούς του αντιπάλους, κατά την παρουσίαση των αρχείων του αποτελούν την καλύτερη δικαίωση των υπερκομματικών επιλογών και θέτουν στην αγκαλιά της Ιστορίας τον Εθνάρχη.
Ζούμε τη μακροβιότερη περίοδο δημοκρατίας, που σε λίγο θα κλείσει μισό αιώνα. Τίποτα δεν ήταν αυτονόητο. Η θεσμική θωράκιση του Καραμανλή και η υπευθυνότητα του λαού μας διασφάλισαν μια ομαλή πολιτική πορεία.
Κυβερνήσεις αλλάζουν, οι υπερβολές «στρογγυλεύονται», η δημοκρατία ενισχύεται και εμείς, που πιστεύουμε σ’ αυτόν τον ηγέτη, νιώθουμε δικαιωμένοι και περήφανοι.
Οι επιλογές του τού απέδωσαν τον χαρακτηρισμό του Εθνάρχη και η ταύτισή του με την αποκατάσταση της Δημοκρατίας τον κατέστησε αθάνατο στη συνείδηση του λαού!
* βουλευτής Ν.Δ.