Ο έμπειρος και έντιμος εφέτης, με την πράξη του, «μίλησε» στην καρδιά κάθε πολίτη, προκαλώντας κρίση συνείδησης σε μια Δικαιοσύνη διορισμένη και χειραγωγούμενη από τις κυβερνήσεις
Υποτίθεται πως η Δικαιοσύνη πράττει το δίκαιο. Στην πραγματικότητα, όμως, η Δικαιοσύνη πράττει απλώς το νόμιμο. Πράγμα που, ειδικά στην Ελλάδα, είναι συχνά εντελώς διαφορετικό.
- Από τον Βασίλη Γαλούπη
Αν στην εικόνα προσθέσεις και τη βουλιμία των πολιτικών να υποταχθεί η απονομή δικαιοσύνης στη δική τους βούληση, καταλήγεις στο σημερινό αποτέλεσμα όπου η κοινή γνώμη πιστεύει πια όλο και λιγότερο ότι μπορεί να βρει το δίκιο της.
Οσο οι δικαστές διορίζονται από τις κυβερνήσεις, δεν μπορεί να υπάρξει μαγικός τρόπος δικαστικής μεταρρύθμισης. Το μόνο που θα μπορούσε να σώσει τη Δικαιοσύνη από την κατρακύλα είναι η προσωπική ηθική των λειτουργών της. Πριν από λίγα 24ωρα, το μεσημέρι της Πέμπτης, ο εφέτης Γιάννης Ευαγγελάτος αποφάσισε να παραιτηθεί επειδή δεν αντέχει άλλο να λειτουργεί σε ένα περιβάλλον όπου μια δίκη είναι πια δύσκολο να είναι δίκαιη. Στον λογαριασμό του στο facebook «ανάρτησε» και το Προεδρικό Διάταγμα της 13ης Φεβρουαρίου για την παραίτησή του, από 18 Ιανουαρίου, που έγινε δεκτή.
«Ολοι μας φέρουμε μερίδιο ευθύνης για τη διαρκώς φθίνουσα εμπιστοσύνη του κόσμου στη Δικαιοσύνη. Ολοι μας φταίμε που το τελευταίο καταφύγιο του πολίτη μετατρέπεται σε πεδίο άγονης αντιπαράθεσης, όπου μόνο από τύχη ή σύμπτωση μπορείς να βρεις το δίκιο σου και μάλιστα με τον κίνδυνο να είναι ήδη αργά, αφού το δίκαιο, ως αγαθό, πρέπει να απονέμεται άμεσα, κάτι που σπάνια συμβαίνει» έγραψε ο ίδιος στην ανάρτησή του στο facebook.
Ο εφέτης Γιάννης Ευαγγελάτος, με πάνω από 20 χρόνια άμεμπτης καριέρας πίσω του, ενόχλησε πολλούς με τη μακροσκελή καταγγελία του για μια Δικαιοσύνη που δεν μπορεί πια να αποδώσει το δίκαιο. Αλλά τέσσερις ολόκληρες μέρες δεν βρήκε να του προσάψει τίποτα ώστε να κυκλοφορήσει εντέχνως ως «ανώνυμο» κουτσομπολιό που θα τον λέκιαζε αρκετά μήπως και μετριαστεί η σοβαρότητα όσων καταγγέλλει.
Με δυο λόγια, ο Ευαγγελάτος είναι ένας δικαστικός πεντακάθαρος, που καταλαβαίνει ότι η Δικαιοσύνη στην Ελλάδα είναι ένας θεσμός εύθραυστος και πως οι λειτουργοί της δεν επιτρέπεται να ανέχονται την παραμικρή μυρωδιά μεροληψίας, διαφθοράς ή κακοδικίας. Τοποθετώντας τα συμφέροντα της Δικαιοσύνης πάνω από τα δικά του, ο εφέτης Ευαγγελάτος παραιτήθηκε. Και μ’ αυτή την τελευταία απόφαση της καριέρας του, που λήγει πρόωρα, καταφέρνει την πιο ηχηρή δήλωση.
«Πίστευα ότι θα γινόμουν λειτουργός της Δικαιοσύνης, ότι θα απονέμω το Δίκαιο σύμφωνα με τον Νόμο και τη συνείδησή μου. Το Δίκαιο, όχι με τη στενή έννοια της έκδοσης των δικαστικών αποφάσεων, αλλά ως ζώσα δύναμη. Ολοι οι Δικαστές, έχω την αίσθηση, είχαμε στην αρχή κάποια όνειρα για τη Δικαιοσύνη, που στη συνέχεια τα λησμονήσαμε. Σαν να ρίξαμε άγκυρα στα όνειρά μας μόλις συναντήσαμε την καθημερινότητα, τον υπερβολικό φόρτο, την πίεση της ποσότητας σε βάρος της ποιότητας και τις άθλιες συνθήκες εργασίας στα δικαστικά “μέγαρα”. Πολλές φορές, στη διάρκεια αυτής της διαδρομής, αναρωτήθηκα αν υπάρχουν στην Ελλάδα Δικαστές. Δικαστές με “Δ” κεφαλαίο».
Οσο η εμπιστοσύνη του κόσμου στη Δικαιοσύνη καταρρέει, αναμασάμε όλοι αόριστα ευχολόγια περί ανεξαρτησίας και αναμόρφωσής της. Σαν να τα απευθύνουμε σε μια ανώτερη δύναμη. Στην πράξη χρειάζονται απλώς δικαστικοί που να μην έχουν χάσει την αίσθηση της ευθιξίας. Ο Γιάννης Ευαγγελάτος αποδείχτηκε ένας απ’ αυτούς. Οι Ελληνες πολίτες σε ποσοστό πάνω από 70% έπαψαν να εμπιστεύονται το σύστημα Δικαιοσύνης. Το αποτέλεσμα είναι ιστορικά χαμηλό, επικίνδυνο και τοποθετεί τη χώρα στα επίπεδα μπανανίας. Δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι η κοινή γνώμη έχει χάσει κάθε πίστη σε ένα δικαστικό σώμα που διορίζεται από πολιτικούς, για να υπηρετεί τα «θέλω» τους, την ασυδοσία τους και τις απάτες τους, όπως αποδεικνύεται στην πράξη με τις αντιδημοκρατικές ασυλίες. Το βαθιά απογοητευτικό είναι ότι οι ίδιοι οι δικαστές σιωπούν και αρνούνται να πάρουν θέση έστω και τώρα.
Τον Νοέμβριο έγραψε για την θητεία του ως εφέτης στην Κρήτη: «Για μένα, που γεννήθηκα και μεγάλωσα στην Αθήνα, η Κρήτη ήταν ταυτόσημη με την ανδρεία και τη λεβεντιά και φανταζόμουν τους Κρητικούς ως τους πιο ντόμπρους και περήφανους ανθρώπους! Μπορεί με τα χρόνια να συνάντησα πολλούς Κρητικούς “νταήδες”, αμετροεπείς, θρασείς, πεισματάρηδες και υπερόπτες, όμως δεν άλλαξε ποτέ πραγματικά το DNA των Κρητικών, ούτε η γνώμη μου για αυτούς!»
Φίλος του Ολυμπιακού και με αγάπη για το ποδόσφαιρο, συμμετείχε συχνά σε φιλανθρωπικούς αγώνες. Τον Ιανουάριο του 2025 έγραφε στα social media, με αρκετή δόση χιούμορ και μπόλικο αυτοσαρκασμό: «Κάποτε, ένας παιδικός μου φίλος μού είπε: “Α, ρε Γιάννη… ποδοσφαιριστής έπρεπε να γίνεις, αλλά σε έφαγαν τα γράμματα!” Μετά από κάποια χρόνια ήταν πολλοί οι δικηγόροι που με έβλεπαν να παίζω μπάλα στους φιλανθρωπικούς αγώνες και συμφωνούσαν με αυτή την άποψη, ότι δηλαδή έπρεπε τελικά να γίνω ποδοσφαιριστής. Στην αρχή χαιρόμουν που το άκουγα, αλλά μετά αναρωτιόμουν μήπως το έλεγαν για τις αποφάσεις που βγάζω». Υπάρχουν πολλοί άξιοι δικαστές στην Ελλάδα, γράφει στην ανακοίνωση παραίτησής του ο Γιάννης Ευαγγελάτος: «Ωστόσο, τα λόγια τους πνίγονται από τις κραυγές των λίγων, οι οποίοι όχι μόνο συνεχίζουν να επιβιώνουν, αλλά και κυριαρχούν, καθώς θορυβούν ως κύμβαλα αλαλάζοντα. Ως πότε όμως;»
Στις «μεγάλες» δίκες οι πολίτες βλέπουν τη διαφθορά να θριαμβεύει με τη μορφή ατιμωρησίας λόγω δικαστικών καθυστερήσεων και τεχνικοτήτων. Στις καθημερινές υποθέσεις η διαδικασία είναι ένας πολυετής γολγοθάς ταλαιπωρίας: «Πόσες φορές πρέπει να προσέρχονται τα θύματα στα δικαστήρια μέχρι να διεξαχθεί η δίκη τους; Πόσο δίκαιη μπορεί να είναι μια δίκη, όταν ο Δικαστής καλείται να δικάσει είκοσι κακουργήματα σε μία ημέρα;» αναρωτιέται εύλογα, όπως και κάθε πολίτης…
ΓΙΑΝΝΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΑΤΟΣ
Δικαστικός λειτουργός
ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ
Γεννήθηκε το 1974 στην Αθήνα, όπου σπούδασε στη Νομική Αθηνών. Κατάγεται από την Κεφαλλονιά και την Κέρκυρα. Το 2004 έγινε δικαστής και υπηρέτησε στο Αίγιο, στην Καλαμάτα, στην Αθήνα, στα Χανιά και στο Ναύπλιο. Το 2015 έγινε πρωτοδίκης Λασιθίου. Υπήρξε για δέκα χρόνια δικαστής ανηλίκων και για δύο χρόνια πρόεδρος της Εταιρίας Προστασίας Ανηλίκων Χανίων. Παράλληλα με την καριέρα του έχει επίσης γράψει το νομικό βιβλίο «Το δίκαιο των ανηλίκων δραστών», καθώς και τέσσερα λογοτεχνικά βιβλία. Τα έσοδα από τα βιβλία του διατίθενται για κοινωνικούς σκοπούς, όπως σε οργανισμούς για την καταπολέμηση του καρκίνου της παιδικής ηλικίας ή στον Σύλλογο Συμπαραστάσεως Κρατουμένων «Ο Ονήσιμος».