Η κυβέρνηση βαφτίζει τη συμφωνία με τη Chevron στρατηγική επιτυχία, ενώ στην πράξη η κυριαρχία μας στην ανατολική Μεσόγειο παραμένει εκτεθειμένη
- Της Κύρας Αδάμ
Οι δηλώσεις του υπουργού Ενέργειας ότι με τις έρευνες της Chevron στα δύο οικόπεδα νοτίως της Κρήτης «καταργείται de facto η τουρκολιβυκή ΑΟΖ» στερούνται αξιοπιστίας και νομικής βάσης και αποδεικνύεται ότι η κυβέρνηση δεν μπορεί να διασφαλίσει νομικά, πολιτικά και διπλωματικά τα εθνικά συμφέροντα στην ανατολική Μεσόγειο, ενώ η κυβέρνηση ευελπιστεί ότι το ελληνοτουρκικό πρόβλημα στην ΑΟΖ στην περιοχή θα το λύσει η ιδιωτική εταιρία.
Τα οικόπεδα ερευνών της Chevron δεν αγγίζουν ούτε επικαλύπτουν το τμήμα της τουρκικής ΑΟΖ, όπως αυτό οριοθετήθηκε με τη Λιβύη το 2019. Συγκεκριμένα, η Τουρκία με τη Λιβύη οριοθέτησε τη μέση γραμμή ΑΟΖ με συντεταγμένες. Στη συνέχεια, κάθε χώρα, με βάση τις γραμμές βάσης της, οριοθέτησε περιοχή ΑΟΖ με συντεταγμένες, όπως φαίνεται στον χάρτη της ΚΔ.
Στην πράξη υπάρχουν δύο περιοχές ΑΟΖ με βάση τη μέση γραμμή ΑΟΖ Τουρκίας – Λιβύης. Η περιοχή ΑΟΖ της Τουρκίας δεν επηρεάζεται από τις περιοχές ερευνών νοτίως της Κρήτης από τη Chevron. Επηρεάζεται ελαφρώς μόνον το τμήμα της περιοχής ΑΟΖ της Λιβύης διότι οι περιοχές της Chevron επικαλύπτουν κατά περίπου 28 μίλια την περιοχή ΑΟΖ της Λιβύης. Δηλαδή, η περιοχή ΑΟΖ της Τουρκίας μένει ακέραιη και ανέπαφη, διότι δεν επηρεάζεται από τη Chevron. Αυτό το γεγονός επιβεβαίωσε και το υπουργείο Αμυνας της Τουρκίας, δηλώνοντας συγκεκριμένα ότι η τουρκική περιοχή ΑΟΖ δεν επηρεάζεται και δεν θίγονται τα τουρκικά συμφέροντα από τις περιοχές έρευνας της Chevron.
Πάρα ταύτα η Τουρκία δήλωσε ότι θα προασπίσει τα συμφέροντα της Λιβύης διότι έχει υπογράψει με τη Λιβύη μνημόνιο παραχώρησης περιοχών της Λιβύης στην Τουρκία για έρευνες υδρογονανθράκων. Για να γίνει πλήρως αντιληπτό, η τουρκολιβυκή ΑΟΖ περιλαμβάνει τα τμήματα των περιοχών της τουρκικής και λιβυκής ΑΟΖ. Τι θα διαπραγματευτεί η Τουρκία με την Ελλάδα όσον αφορά το τμήμα της περιοχής της τουρκικής ΑΟΖ είναι αποκλειστικά τουρκικό θέμα και δεν αφορά τη Λιβύη.
Επίσης, τι θα διαπραγματευτεί η Λιβύη με την Ελλάδα στο τμήμα της περιοχής ΑΟΖ της Λιβύης είναι ξεχωριστό θέμα και δεν επηρεάζει το σύνολο της τουρκολιβυκής ΑΟΖ. Για παράδειγμα, αναφέρεται η οριοθέτηση ΑΟΖ Ελλάδας – Ιταλίας. Η Ελλάδα όρισε τη δική της περιοχή και η Ιταλία τη δική της. Οποιαδήποτε διαπραγμάτευση της Ιταλίας με τη Μάλτα και την Αλβανία και επίσης της Ελλάδας με την Αλβανία και τη Μάλτα δεν ακυρώνουν την ελληνοϊταλική συμφωνία οριοθέτησης ΑΟΖ Ελλάδας – Ιταλίας.
Με βάση τις δηλώσεις του τουρκικού υπουργείου Αμυνας, ότι η Τουρκία οφείλει να προασπίσει τα λιβυκά συμφέροντα, διότι έχει υπογράψει διμερή συμφωνία για τουρκικές γεωτρήσεις και έρευνες στη λιβυκή ΑΟΖ, είναι πιθανόν η Λιβύη με συμπαραστάτη την Τουρκία να ζητήσει σύγκλιση του Συμβουλίου Ασφαλείας για παρανομία της Ελλάδας διότι παραχώρησε οικόπεδο στη Chevron για έρευνες σε περιοχή που δεν έχει οριοθετηθεί μεταξύ Λιβύης και Ελλάδας, όπως προβλέπει το άρθρο 83 τα Σύμβασης της Θάλασσας. Μια τέτοια ενέργεια θα οδηγήσει την Ελλάδα σε περιπέτειες -εκτός πλέον και μεσολαβήσει ο Τραμπ- για να υπάρξει συμβιβασμός με άγνωστα για την Ελλάδα αποτελέσματα. Σε καμία, όμως, περίπτωση δεν πρόκειται να υπάρξει αλλοίωση της τουρκολιβυκής ΑΟΖ και κυρίως της τουρκικής ΑΟΖ που προκύπτει από την τουρκολιβυκή ΑΟΖ.
Η δήλωση του Κυριάκου Μητσοτάκη ότι η τουρκολιβυκή ΑΟΖ είναι παράνομη και άκυρη είναι επιεικώς άστοχη και εκθέτει τη χώρα διεθνώς. Και τούτο διότι με τη δήλωση αυτή τονίζει ότι ο ΟΗΕ παρανομεί υπέρ της Τουρκίας και της Λιβύης, διότι η παράνομη κατά Μητσοτάκη τουρκολιβυκή ΑΟΖ έχει αναρτηθεί επίσημα από τον Ιανουάριο 2020 στον αρμόδιο πίνακα 104 του ΟΗΕ χωρίς η Ελλάδα να την έχει καταγγείλει επισήμως στον ΟΗΕ ως παράνομη. Δηλαδή, με τις δηλώσεις αυτές η κυβέρνηση Μητσοτάκη βγάζει παράνομο τον ΟΗΕ.
Περιττό να αναφερθεί ακόμα μία φορά η πλήρης απουσία του συνόλου της αντιπολίτευσης για τη συμφωνία με τη Chevron και κυρίως για την τουρκολιβυκή ΑΟΖ και το πρόβλημα οριοθέτησης ΑΟΖ στην περιοχή Κάσου, Καρπάθου, Κρήτης. Δείχνει, δηλαδή, η αντιπολίτευση ότι έχει εκχωρήσει στην κυβέρνηση Μητσοτάκη λευκή κάρτα και στις σωστές και λανθασμένες κινήσεις Μητσοτάκη, χωρίς καμία ουσιαστική συμβολή στην προάσπιση των εθνικών συμφερόντων.
Τα μέχρι τώρα στοιχεία έχουν αποδείξει την ανεπάρκεια του υπουργείου Εξωτερικών να προασπίσει τα εθνικά συμφέροντα στην περιοχή, διότι στις ελληνικές έρευνες για μελλοντική πόντιση καλωδίων στην περιοχή της Κρήτης, της Κάσου, της Καρπάθου η Τουρκία αντέδρασε με στρατιωτικά μέσα και απαγόρευσε στην Ελλάδα τις έρευνες πέραν των 6 ν.μ. από τα νησιά αυτά, με το αιτιολογικό ότι η ΑΟΖ στην περιοχή της τριών νησιών δεν έχει οριοθετηθεί μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, γεγονός που έμμεσα αποδέχθηκε η Ελλάδα με τη διακοπή των ερευνών.
Στην πράξη η Ελλάδα αδυνατεί να προασπίσει τα εθνικά συμφέροντα με στρατιωτικά, νομικά και διπλωματικά μέσα, και παραπλανητικά δηλώνει ότι η Chevron ως ιδιωτική εταιρία ακυρώνει την τουρκολιβυκή ΑΟΖ.
Το τμήμα της τουρκικής περιοχής ΑΟΖ από την οριοθέτηση της τουρκολιβυκής ΑΟΖ δεν καταργείται και παραμένει ακέραιο και από τις περιοχές έρευνας της Chevron και από την οριοθέτηση της μέσης γραμμής ΑΟΖ Ελλάδας – Αιγύπτου. Και τούτο διότι η επέκταση της περιοχής Νο 2 ερευνών της Chevron έστω κατά 10 ν.μ. ανατολικά θα επικάλυπτε και την ελληνική περιοχή ΑΟΖ με την Αίγυπτο. Οπως φαίνεται στον χάρτη, με πράσινο χρώμα η περιοχή Νο 2 της Chevron δεν αγγίζει, δεν επικαλύπτει και δεν επηρεάζει την περιοχή της τουρκικής ΑΟΖ.
Υπενθυμίζεται, άλλωστε, ότι η ίδια η Chevron είχε εκτεταμένες συνομιλίες με την Αγκυρα, προτού υπογραφεί η συμφωνία με την Ελλάδα, έτσι ώστε να αποτραπεί οποιαδήποτε εμπλοκή της Τουρκίας στις περιοχές ερευνών της Chevron.
Τις ίδιες δηλώσεις έχει κάνει η κυβέρνηση και με την υπογραφή της οριοθέτησης της μέσης γραμμής με την Αίγυπτο, ότι δηλαδή «η οριοθέτηση της μέσης γραμμής με την Αίγυπτο ακυρώνει την τουρκολιβυκή ΑΟΖ».
Αποδεικνύεται ότι με τις δηλώσεις αυτές η κυβέρνηση προσπαθεί να συγκαλύψει τα λάθη και τις αδυναμίες της να προασπίσει τα εθνικά συμφέροντα. Τα λάθη έγκεινται στο γεγονός ότι η κυβέρνηση ενέταξε την περιοχή ανατολικά Ρόδου και Καστελόριζου στην ανατολική Μεσόγειο, με αποτέλεσμα η Τουρκία να έχει στην περιοχή αυτή 12 ν.μ. χωρικά ύδατα λόγω Μεσογείου. Η ενέργεια αυτή της κυβέρνησης αποτέλεσε τη βάση για την οριοθέτηση της τουρκολιβυκής ΑΟΖ. Και τούτο διότι με τα 12 ν.μ. τουρκικά χωρικά ύδατα εξαφανίζεται η ΑΟΖ της Ρόδου και του Καστελόριζου, το οποίο εγκλωβίζεται δυτικά και ανατολικά από τα τουρκικά χωρικά ύδατα, όπως φαίνεται στον χάρτη με κόκκινο χρώμα. Συγκεκριμένα, η ΑΟΖ της Ρόδου εγκλωβίζεται από τα τουρκικά χωρικά ύδατα των 12 ν.μ. λόγω Μεσογείου μόνον ανατολικά, νοτιοανατολικά. Ενώ η ΑΟΖ του Καστελόριζου εγκλωβίζεται δυτικά και ανατολικά, και αποκόπτεται τελείως από τη συνοχή των νήσων του ανατολικού Αιγαίου και τίθεται υπό ασφυκτικό τούρκικό κλοιό των τουρκικών χωρικών υδάτων.
Οι δηλώσεις της κυβέρνησης για την οριοθέτηση της μέσης γραμμής ΑΟΖ με την Αίγυπτο είναι και άστοχες και επικίνδυνες και αποδεικνύουν τη αδυναμία του Μαξίμου να προασπίσει τα εθνικά συμφέροντα στην περιοχή. Η Ελλάδα υπέβαλε στον ΟΗΕ μόνον τη μέση γραμμή ΑΟΖ Ελλάδας – Αιγύπτου. Η ενέργεια αυτή σε καμιά περίπτωση και με βάση τη Σύμβαση της Θάλασσας δεν συνιστά ελληνική περιοχή ΑΟΖ, με αποτέλεσμα η Ελλάδα να μην έχει κυριαρχικά δικαιώματα στην περιοχή, διότι ελληνική ΑΟΖ δεν έχει οριστεί και καθοριστεί με συνταγμένες και γραμμές βάσης. Αντίθετα, η Τουρκία πρωτίστως αλλά και η Λιβύη υπέβαλαν στον ΟΗΕ τη μέση γραμμή οριοθέτησης της τουρκολιβυκής ΑΟΖ και κάθε χώρα ξεχωριστά και συγκεκριμένα η Τουρκία καθόρισε τις γραμμές βάσης με συνταραγμένες, όπως φαίνεται με κόκκινες κουκίδες στον χάρτη, και όρισε περιοχή δηλαδή την τουρκική περιοχή ΑΟΖ με παραλληλόγραμμο, όπως φαίνεται στον χάρτη με τέσσερις συνταραγμένες, σημεία Α, Β, Γ, Δ.
Η Ελλάδα δεν όρισε περιοχή ΑΟΖ με βάση τη μέση γραμμή ΑΟΖ ελληνοαιγυπτιακής συμφωνίας, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει ελληνική ΑΟΖ και να μην επηρεάζεται διόλου η τουρκική περιοχή ΑΟΖ από την τουρκολιβυκή συμφωνία.
Στην περίπτωση που δεν υπήρχε συμφωνία μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας ότι η περιοχή ανατολικά της Ρόδου και του Καστελόριζου κείται στη Μεσόγειο, η Αγκυρα θα είχε στην περιοχή αυτή 6 ν.μ. χωρικά ύδατα λόγω Αιγαίου (όπως φαίνεται με πράσινο χρώμα στον χάρτη) και θα ήταν αδύνατη η οριοθέτηση της τουρκολιβυκής ΑΟΖ. Συγκεκριμένα, με 6 ν.μ. τουρκικά χωρικά ύδατα στην περιοχή η ΑΟΖ της Ρόδου και του Καστελόριζου θα έμπαινε σφήνα στην τουρκική ΑΟΖ. Ομως, με τα 12 ν.μ. χωρικά ύδατα που παραχώρησε, εμμέσως πλην σαφώς, η Ελλάδα στην Τουρκία, αυτά αντιστρέφουν την κατάσταση και μπαίνουν σφήνα ανάμεσα στην ΑΟΖ Ρόδου και Καστελόριζου και την εξαφανίζουν. Ουσιαστικά, τυπικά και νομικά, με την οριοθέτηση μόνον της μέσης γραμμής στην ελληνοαιγυπτιακή ΑΟΖ η Ελλάδα έμεινε με τη μέση γραμμή στο χέρι.