«Χαστούκι» από τον πρώην πρόεδρο της ΑΔΑΕ, που αποδόμησε το Alitheia Forum, το οποίο επιχειρεί να θεσμοθετήσει την κυβερνητική προπαγάνδα
Η σχέση μεταξύ δημοσιογράφων και κυβερνήσεων χαρακτηρίζεται από μια απλή αρχή, που δεν είναι και πυρηνική φυσική για να την καταλάβεις. Κανονικά, είναι μια σχέση αντίθετων συμφερόντων.
- Από τον Βασίλη Γαλούπη
Οι δημοσιογράφοι οφείλουν, από τον ρόλο τους, να ελέγχουν τους πολιτικούς. Οι πολιτικοί, από την άλλη, επιθυμούν να κρύβονται ή να ελέγχουν τους δημοσιογράφους. Το θλιβερό είναι ότι αυτή τη θεμελιώδη αξία όσον αφορά τη δουλειά τους πάρα πολλοί δημοσιογράφοι κάνουν ότι δεν τη γνωρίζουν.
Ο Χρήστος Ράμμος, όμως, που δεν είναι δημοσιογράφος αλλά δικαστής, και τη θυμάται αυτή την κεντρική για τη δημοκρατία αλήθεια και την εκφράζει δημόσια. Με ένα σύντομο, ουσιαστικό κείμενο αποδομεί το Alitheia Forum, το κυβερνητικό συνέδριο που επιχειρεί να θεσμοθετήσει την προπαγάνδα. «Ο λόγος ύπαρξης της δημοσιογραφικής ελευθερίας είναι η άσκηση κριτικής -ακόμη και αυστηρής και αιχμηρής- στις κάθε μορφής εξουσίες» έγραψε ο Ράμμος.
«Ο ελεγχόμενος δεν μπορεί να προσδιορίσει πώς θα του γίνει ο έλεγχος». Η «μετάφραση» όσων ειπώθηκαν στο κλειστού μητσοτακικού κυκλώματος Alitheia Forum είναι πρακτικά ότι όπου υπήρχε ενημέρωση τώρα πρέπει να υπάρχει μόνο η κυβερνητική γραμμή. Ομως, «η εξουσία δεν μπορεί να ορίσει τι είναι αληθές» υπενθύμισε το αυτονόητο ο Χρήστος Ράμμος.
Στην ανάρτησή του ο πρώην πρόεδρος της ΑΔΑΕ σημειώνει ξεκάθαρα: «Η εξουσία δεν μπορεί με τρόπο συνταγματικώς αποδεκτό να ορίσει ποια είναι τα αποδεκτά όρια της κριτικής, να ορίσει τι είναι αληθές και καλόπιστο και τι δεν είναι, τι είναι άξιο να αποτελέσει αντικείμενο ενημέρωσης και τι δεν είναι, διότι πράττοντάς το περιστέλλει αυτόματα και ποινικοποιεί την κριτική που μπορεί να της ασκηθεί. Με άλλα λόγια ο ελεγχόμενος δεν μπορεί ποτέ να προσδιορίσει πώς θα του γίνει ο έλεγχος στον οποίο υπόκειται».
«Ο λόγος ύπαρξης και η πεμπτουσία της συνταγματικά κατοχυρωμένης ελευθερίας του Τύπου, άλλως της δημοσιογραφικής ελευθερίας (άρθρο 14 του Συντάγματος) είναι παραδοσιακά όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και σε όλες τις δικαιοκρατούμενες φιλελεύθερες πολιτείες του αυτού με εμάς νομικού πολιτισμού η άσκηση κριτικής (ακόμη και αυστηρής και αιχμηρής) στις κάθε μορφής εξουσίες. Αυτό έχει πλειστάκις νομολογηθεί και από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου».
Με δυο λόγια, όταν οι δημοσιογράφοι ασκούν κριτική και ζητούν λογοδοσία και απαντήσεις από την κυβέρνηση, δεν κάνουν ούτε αντιπολίτευση ούτε επίθεση ούτε αντάρτικο. Κάνουν απλώς τη δουλειά τους. Αντίθετα, αν «δημοσιογράφοι» δεν ασκούν έλεγχο στην κυβέρνηση αλλά παπαγαλίζουν κάθε φορά το δικό της επικοινωνιακό αφήγημα, δεν κάνουν δημοσιογραφία. Κάνουν εκδούλευση και μικροπολιτική. Το λεγόμενο «νταλαβέρι». Και το πρόβλημα δεν είναι ότι βλάπτουν τη δημοσιογραφία για να επωφεληθούν οι ίδιοι. Είναι ότι έτσι στερούν από τους πολίτες την αντικειμενική πληροφόρηση, άρα τους καθιστούν αδύναμους να γνωρίζουν και να αντιδρούν.
«Είναι προτιμότερες ακόμη και οι όποιες υπερβολές του Τύπου (όριο βέβαια η διαπιστωμένη συκοφαντική δυσφήμηση και η εξύβριση συγκεκριμένου προσώπου), παρά ένας Τύπος χαλιναγωγημένος και αυτολογοκρινόμενος. Ο πολίτης θα τιμωρήσει ο ίδιος τον “κακό” Τύπο και ο πατερναλισμός επί των πολιτών, που δεν τους επιτρέπει να σκεφτούν οι ίδιοι και να ωριμάσουν ως πολίτες, δεν είναι αποδεκτός σε μια φιλελεύθερη δημοκρατία, που σέβεται τον τελευταίο αυτό επιθετικό προσδιορισμό. Αυτονόητα και κοινότοπα, αλλά καλό είναι να τα θυμίζουμε κάθε τόσο» καταλήγει ο Χρήστος Ράμμος.
Στην υπόθεση των υποκλοπών ο Ράμμος προσπάθησε μόνος του να προστατεύσει την ίδια τη δημοκρατία. Θα μπορούσε κάλλιστα να κρατήσει άλλη στάση, που θα τον ωφελούσε και στην καριέρα του. Επιμένοντας όμως να κάνει τη δουλειά του, χωρίς «νταλαβέρια» με πολιτικά συμφέροντα, έγινε ο μοναδικός «θεσμικός» αποφασισμένος να προστατεύσει το Σύνταγμα και το δημόσιο συμφέρον.
Με το έργο του στην ΑΔΑΕ έκανε ό,τι ήταν ανθρωπίνως δυνατό για να υπερασπιστεί την ανεξαρτησία του δικαστικού συστήματος και την αξιοπιστία των Αρχών. Ο Ράμμος μπήκε στο στόχαστρο ολόκληρου του κυβερνητικού μηχανισμού ισοπέδωσης. Και δεν το έβαλε κάτω. Με αποτέλεσμα η ΑΔΑΕ, που στο σκάνδαλο των υποκλοπών ο Μητσοτάκης πίστευε ότι θα μπορούσε εύκολα να τη διαχειριστεί κατά το δικό του προσωπικό συμφέρον, να γίνει τελικά ο μοναδικός θεσμικός βραχίονας που ξέφυγε από τον έλεγχό του.
Ο Ράμμος άντεξε στις τεράστιες κυβερνητικές πιέσεις, σε απειλές για φυλάκιση, ακόμα και σε χυδαία εκστρατεία λάσπης ότι δήθεν είναι διαπλεκόμενος με τον ΣΥΡΙΖΑ και θέλει να γίνει πολιτικός παράγοντας. Το 2023, κατά τη διάρκεια συνεδρίου, βούρκωσε απαντώντας σε δηλώσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη περί «ατζέντας», τονίζοντας ότι θίγεται η δικαστική του τιμή. Η ομιλία του εκείνη χειροκροτήθηκε θερμά. Οταν ζήτησε να ενημερώσει τη Βουλή για τις υποκλοπές η πανικοβλημένη κυβέρνηση του το απαγόρευσε και τον χαρακτήρισε «αυτόκλητο».
Ο Ράμμος, ένας δικαστής αποδεδειγμένα ευσυνείδητος, έντιμος και υπερκομματικός, στηλίτευσε τώρα τη μανία της κυβέρνησης να ορίζει εκείνη τι είναι αλήθεια. Κι επειδή πρόκειται για κορυφαίο δικαστικό και σπάνια περίπτωση πραγματικά ηθικού και ακέραιου θεσμικού λειτουργού, η δική του αποδόμηση του κωμικοτραγικού Alitheia Forum έχει τεράστια βαρύτητα. Η δημοσιογραφική κριτική στην εξουσία σου είναι πολύ πιο σημαντική για την κοινωνία από τη δική σου πολιτική επιβίωση, ήταν το μήνυμα του Ράμμου στην κυβέρνηση.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΡΑΜΜΟΣ
Πρώην πρόεδρος ΑΔΑΕ
ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ
Γεννήθηκε το 1951. Σπούδασε στη Νομική του Πανεπιστημίου Αθηνών με μεταπτυχιακό στη Γαλλία. Ομιλεί γαλλικά, αγγλικά, γερμανικά και ιταλικά. Στα 40 χρόνια της θητείας του στο Συμβούλιο Επικρατείας διετέλεσε, μεταξύ άλλων, αντιπρόεδρος το 2015-2018. Υπήρξε μέλος του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου, του Ανώτατου Δικαστικού Συμβουλίου Διοικητικής Δικαιοσύνης, ενώ έχει διδάξει και στη Σχολή Δικαστών. Προτάθηκε για πρόεδρος της Αρχής Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών τον Μάιο του 2019 και ανέλαβε καθήκοντα τον Ιούνιο του 2019. Τον Ιούνιο του 2025 ανακοίνωσε την παραίτησή του από την προεδρία της ΑΔΑΕ.