Τι κερδίζει και τι χάνει η Αθήνα από τη συμμετοχή της στην ασπίδα προστασίας «made in France»
- Νικ. Σταυρουλάκις
Το σύνθημα «Ελλάς – Γαλλία – Συμμαχία» αποκτά, από ό,τι φαίνεται, και πυρηνικό «κοστούμι», όπως προδήλως κατέδειξε πρόσφατη δήλωση του προέδρου Μακρόν, ο οποίος κατονόμασε τις χώρες με τις οποίες το Παρίσι συζητά τη συγκρότηση ενός ευρωπαϊκού πυρηνικού δικτύου «αποτροπής», υπό την αιγίδα της Γαλλίας, με διασπορά πυρηνικών όπλων σε εκείνες τις ευρωπαϊκές χώρες, που θα δεχτούν να συμμετάσχουν σε «αυτόν τον διάλογο», όπως ανέφερε σχετικά ο πρόεδρος της Γαλλίας. Η Ελλάδα είναι μία από αυτές.
Αλλά, ως συνήθως, τις κινήσεις της ελληνικής διπλωματίας τις μαθαίνουμε από τρίτους. Ο πρόεδρος Μακρόν, μιλώντας την περασμένη εβδομάδα (Δευτέρα 2/3/2026) στη βάση των γαλλικών υποβρυχίων και των πυρηνικών βαλλιστικών πυραύλων της χώρας, στη χερσόνησο l’ Ile Longue της Βφρετάνης, στον Ατλαντικό, στο δυτικότερο άκρο της Γαλλίας, έδωσε περίγραμμα της συγκεκριμένης «ιδέας» που σκιαγραφεί το νέο γαλλικό πυρηνικό δόγμα, όπως μετεξελίσσεται, με βάση τις γεωπολιτικές ανακατατάξεις, τους πολέμους σε Ουκρανία και Μ. Ανατολή, αλλά και την αποκλειστική ιδιότητα η Γαλλία να είναι πλέον η μόνη πυρηνική δύναμη στην Ευρώπη των «27» μετά το Brexit.
«Εκτός από τους Βρετανούς και τους Γερμανούς εταίρους και φίλους μας, άλλες χώρες που έχουν ήδη συμφωνήσει σε αυτόν τον διάλογο και θα συμμετάσχουν είναι οι Πολωνία, Ολλανδία, Βέλγιο, Ελλάδα, Σουηδία και Δανία» είπε ο Μακρόν, εντάσσοντας και τη χώρα μας στο γαλλικό «πυρηνικό club», που σημαίνει ακριβώς αυτό που είπε. Οτι η Ελλάδα ήδη συζητά την ένταξή της στη γαλλική πυρηνική ομπρέλα.
Την ίδια ημέρα των δηλώσεων Μακρόν (2/3/26) ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Π. Μαρινάκης επισήμανε ότι τα σχετικά δημοσιεύματα «έχουν βάση»! Με τη χαρακτηριστική φοβική κρυψίνοια της ελληνικής διπλωματικής σχολής, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος πρόσθεσε: «Δεν θέλω να πω κάτι περισσότερο αυτή τη στιγμή, αλλά η κατεύθυνση η οποία περιγράφεται (στα δημοσιεύματα) για μια κοινή ευρωπαϊκή πολιτική στο συγκεκριμένο πολύ σημαντικό ζήτημα είναι ακριβώς αυτή η οποία περιγράφεται. Περισσότερα τις επόμενες ημέρες και εβδομάδες». Ποια περισσότερα; Τα είπε όλα ο Μακρόν.
Σε σχετικό ερώτημα της «κυριακάτικης δημοκρατίας» προς το υπουργείο Εξωτερικών για τις κινήσεις και τις προοπτικές της πρωτοβουλίας, η απάντηση παρέπεμψε στο υπουργείο Εθνικής Αμυνας. Τέσσερις ημέρες αργότερα (6/3/26) υπήρξε τηλεφωνική επικοινωνία Μητσοτάκη – Μακρόν, για να ακολουθήσει συνάντηση των δύο με τον Ν. Χριστοδουλίδη στην Κύπρο.
Από την πλευρά της Γαλλίας, πρόκειται για σταθμισμένη κίνηση που λαμβάνει υπόψη όλα τα συγκυριακά δεδομένα των ημερών: Το αίτημα για συγκρότηση αυτόνομης ευρωπαϊκής άμυνας, τους υπαινιγμούς ηγετών, όπως του προέδρου Πούτιν, για χρήση πυρηνικών όπλων, ως την «εσχάτη των ποινών» εναντίον των εχθρών της Ρωσίας, αλλά και το καταγεγραμμένο πλέον έντονο γαλλικό ενδιαφέρον για τις εξελίξεις στο ανατολικό άκρο της Ε.Ε.
Με χειρισμούς που δεν ερεθίζουν άλλες δυνάμεις, η πρωτοβουλία διαμορφώθηκε από κοινού με τη Βρετανία και τη Γερμανία, η οποία έχει ήδη εισέλθει σε έναν φρενήρη ρυθμό εξοπλισμών, έχοντας καταφέρει να αποβάλει τα βάρη των υποχρεώσεων ηττημένης χώρας κατά τον Β’ Π.Π.
Η Γαλλία, απεναντίας, αξιοποιεί το γεγονός ότι εντός της Ε.Ε. είναι η πιο προηγμένη «πολεμική μηχανή», που της επιτρέπει να λαμβάνει πρωτοβουλίες με ηγεμονικό προφίλ. Στο πλαίσιο αυτό ο Γάλλος πρόεδρος ανακοίνωσε οτι το πυρηνικό οπλοστάσιο της χώρας θα διευρυνθεί, ο αριθμός των πυρηνικών κεφαλών θα αυξηθεί και συνεπώς η πρωτοβουλία «θα μπορούσε να περιλαμβάνει ανάπτυξη πυρηνικών στοιχείων σε σύμμαχες χώρες».
Με βάση τα δεδομένα αξίζει να διευκρινιστεί τι κερδίζει και τι χάνει η Αθήνα από τη συμμετοχή της στην πρωτοβουλία «made in France».
Οι επικριτές της πρωτοβουλίας θεωρούν ότι προσχώρηση της Ελλάδας δεν την εξασφαλίζει από εξωτερική απειλή, καθώς τα γαλλικά πυρηνικά δεν προορίζονται για την εθνική άμυνα, ενώ αμφισβητείται εάν θα συνυπάρξει εθνικός έλεγχος. Εκτός αυτού, παρουσία πυρηνικών όπλων, καθιστούν τη χώρα στόχο σε περίπτωση υποθετικής επίθεσης.
Στον αντίποδα αναφέρεται οτι η Ελλάδα αξιοποιεί τη συμφωνία της ελληνογαλλικής στρατηγικής αμυντικής συνεργασίας, η οποία αναμένεται να ανανεωθεί τον προσεχή μήνα και στην οποία θα αναφέρονται οι σχετικές υποχρεώσεις των μερών ως προς τη γαλλική πρωτοβουλία. Συμμετοχή στο γαλλικό πυρηνικό club εισάγει τη χώρα στον κόσμο των προηγμένων καταστροφικών όπλων, τα οποία είναι σε θέση να φέρουν τα γαλλικής προέλευσης οπλικά συστήματα Rafale και Belharra FDI HN.
Χαρακτηριστική είναι η αμηχανία με την οποία ο τουρκικός Τύπος υποδέχτηκε την εξέλιξη, με φιλοκυβερνητικά εθνικιστικά μέσα να τη χαρακτηρίζουν «θέατρο» και τον Τ. Ερντογάν να μην έχει διατυπώσει το παραμικρό σχόλιο.
Ξαφνική στροφή Μητσοτάκη στους μικρούς αντιδραστήρες
Η αιφνίδια στροφή του πρωθυπουργού Κυρ. Μητσοτάκη ως προς την αξιοποίηση της πυρηνικής ενέργειας από την Ελλάδα πυροδότησε έντονες αντεγκλήσεις και πολιτική αντιπαράθεση. Το γεγονός ότι ο πρωθυπουργός τάχθηκε ανοιχτά υπέρ της κατασκευής μικρών πυρηνικών μονάδων παραγωγής ενέργειας επιβεβαιώνει την ύπαρξη παρασκηνιακών διαβουλεύσεων που βρίσκονται σε εξέλιξη με τους Γάλλους, οι οποίοι προωθούν το συγκεκριμένο project.
Η σχετική δήλωση, που ήρθε ως συνέχεια της αυτοκριτικής της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ότι η Ευρώπη κακώς ακολούθησε την οδό της αποπυρηνικοποίησης ξένισε κυρίως διότι ο Κυρ. Μητσοτάκης μέχρι πριν από λίγα χρόνια τασσόταν αναφανδόν κατά της χρήσης της πυρηνικής ενέργειας με απόλυτες τοποθετήσεις του τύπου «η πυρηνική ενέργεια δεν έχει θέση στην Ελλάδα».
Ασφαλώς, ο πρωθυπουργός θα πρέπει να αιτιολογήσει πειστικά την κατασκευή μικρών πυρηνικών μονάδων σε μια χώρα που είναι σεισμογενής, αλλά και να ξεπεράσει πιθανές αντιδράσεις τοπικών κοινωνιών καθώς με την ελληνική νοοτροπία πρώτη σε κάθε μεταβολή έρχεται η «άρνηση». Τα περισσότερα κόμματα της αντιπολίτευσης έχουν ταχθεί μέχρι τώρα αρνητικά σε μια τέτοια προοπτική, με εξαιρέσεις όπως το κίνημα ΝΙΚΗ, που αποδέχεται ήδη από τις προγραμματικές της θέσεις τη χρήση μικρών αρθρωτών αντιδραστήρων για την ανακούφιση της ενεργειακής πίεσης που δέχεται η χώρα, ιδίως τους καλοκαιρινούς μήνες που ο πληθυσμός τριπλασιάζεται λόγω τουρισμού, ενώ άγνωστη είναι η στάση που θα κρατήσει το Συμβούλιο της Επικρατείας.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η κυβέρνηση ήδη βρίσκεται σε μυστικές συνεννοήσεις, προς εξεύρεση «μικρών αντιδραστήρων» (αντιδραστήρων τσέπης) που θα ταιριάζουν στο ελληνικό νησιωτικό τοπίο. Ως γνωστόν, ο πρωθυπουργός, προ μηνών, είχε αφήσει ευθέως να εννοηθεί ότι η Αθήνα ενδιαφέρεται να αποκτήσει «Small Μodular Reactors – SMR» χωρίς να παράσχει περαιτέρω διευκρινίσεις.