Ως ειδικός ψηφιακής επικοινωνίας και πολιτικός αναλυτής, παρακολουθώ εδώ και χρόνια την εξέλιξη της προεκλογικής επικοινωνίας. Εχουμε περάσει από τις πλατείες και τα μπαλκόνια στις τηλεοπτικές αντιπαραθέσεις και από εκεί στα κατεβατά των αναρτήσεων στο facebook. Ομως αυτό που ζούμε στη σημερινή προεκλογική περίοδο δεν έχει προηγούμενο.
- Από τον Κωνσταντίνο Κορίκη*
Η πολιτική επικοινωνία έχει υποστεί την πιο βίαιη, ίσως, μετάλλαξη της σύγχρονης ιστορίας της. Σε αυτές τις εκλογές δεν συζητάμε για προγράμματα. Δεν αναλύουμε θέσεις ούτε εμβαθύνουμε σε ιδεολογικές διαφορές. Σε αυτές τις εκλογές ψηφίζουμε πρακτικά αυτόν που κάνει το καλύτερο, το πιο έξυπνο, το πιο γρήγορο βίντεο.
Βρισκόμαστε εν μέσω μιας καμπάνιας όπου ο απόλυτος κυρίαρχος του παιχνιδιού είναι ένας αόρατος κριτής: ο αλγόριθμος. Και ο αλγόριθμος, αυτή τη στιγμή, έχει αποφασίσει κάτι ξεκάθαρο. Παίζει μόνο βίντεο, και μάλιστα αποκλειστικά σε κάθετη (vertical) μορφή. Οποιος πολιτικός δεν προσαρμόζεται σε αυτή τη νέα οπτική πραγματικότητα απλώς δεν υπάρχει στον ψηφιακό χάρτη.
Νέα εποχή
Για να κατανοήσουμε γιατί το βίντεο έχει γίνει το απόλυτο εργαλείο, πρέπει να δούμε τη μεγάλη εικόνα. Από τα τέλη του 2025 βρισκόμαστε σε μια εντελώς νέα εποχή για την Ευρώπη. Λόγω της αυστηρής εφαρμογής του ευρωπαϊκού κανονισμού για τη διαφάνεια στην πολιτική διαφήμιση (TTPA), τεχνολογικοί κολοσσοί όπως η Meta (facebook, Instagram) και η Google έχουν πρακτικά «κατεβάσει τους διακόπτες» στις πολιτικές διαφημίσεις.
Τι σημαίνει αυτό στην πράξη; Σημαίνει ότι όλοι μα όλοι οι πολιτικοί -με ελάχιστες ίσως εξαιρέσεις τοπικών ή ανεξάρτητων καμπανιών που προσπαθούν να βρουν νομικά παραθυράκια- δεν μπορούν πλέον να πληρώσουν για να εμφανιστούν στην οθόνη σας. Το παραδοσιακό «χορηγούμενο» (sponsored) post, που επέτρεπε σε έναν υποψήφιο να βομβαρδίζει στοχευμένα το κοινό με τα μηνύματά του, είναι παρελθόν.
Χωρίς το δεκανίκι της πληρωμένης προώθησης, η μόνη ελπίδα επιβίωσης στο feed (η ροή περιεχομένου) των ψηφοφόρων είναι η οργανική απήχηση. Ο πολιτικός πρέπει να κερδίσει την προσοχή του χρήστη με την αξία του περιεχομένου του. Πρέπει να γίνει viral από μόνος του. Και ο μόνος τρόπος να το πετύχει αυτό σήμερα είναι μέσα από την αλγοριθμική εύνοια που προσφέρουν πλατφόρμες όπως το TikTok, τα Instagram Reels και τα YouTube Shorts.
Το «αγκίστρι»
Τι τύπου βίντεο παίζει όμως ο αλγόριθμος; Δεν μιλάμε για περίτεχνα γυρίσματα με κινηματογραφικό φωτισμό και μοντάζ δελτίου ειδήσεων. Ο αλγόριθμος «απεχθάνεται» το ξύλινο, στημένο περιεχόμενο. Προωθεί την αμεσότητα, την ατέλεια, το χιούμορ και την ταχύτητα. Από καθαρά τεχνικής άποψης, το απόλυτο μυστικό της ψηφιακής επιβίωσης κρύβεται στο hook (το αγκίστρι). Το hook είναι τα τρία πρώτα δευτερόλεπτα του βίντεο. Στη μηχανική των αλγορίθμων σύντομου βίντεο το τρίτο δευτερόλεπτο είναι το ιερό δισκοπότηρο. Αν ο χρήστης δεν κάνει swipe up (δεν προσπεράσει) το βίντεο στα πρώτα τρία δευτερόλεπτα, η πλατφόρμα το καταγράφει ως ένα έγκυρο view.
Μόλις συγκεντρωθεί ένας αριθμός τέτοιων views από μια αρχική μικρή ομάδα χρηστών (το λεγόμενο batch testing), ο αλγόριθμος αντιλαμβάνεται ότι το περιεχόμενο κρατάει τον θεατή στην πλατφόρμα. Τότε, και μόνο τότε, το «σπρώχνει» παραπάνω, σε χιλιάδες, και αργότερα σε εκατομμύρια οθόνες.
Πώς κερδίζεις, λοιπόν, αυτά τα τρία δευτερόλεπτα; Σίγουρα όχι λέγοντας «Αγαπητοί συμπολίτες». Τα επιτυχημένα βίντεο ξεκινούν με οπτικές ή ηχητικές ανατροπές:
■ Μια περίεργη ερώτηση εκτός πλαισίου.
■ Τον πολιτικό να περπατάει γρήγορα προς την κάμερα.
■ Ενα αστείο σκηνικό στα παρασκήνια (behind the scenes).
■ Μια φαινομενικά άβολη στιγμή (bloopers) που «ξέφυγε» στο μοντάζ.
Στην ουσία, η μάχη δίνεται για το ποιος έχει τα πιο αστεία ή τα πιο αναπάντεχα τρία πρώτα δευτερόλεπτα, που θα κάνουν τον ψηφοφόρο που σκρολάρει βαριεστημένος στον καναπέ του να σταματήσει το δάχτυλό του. Η ανάγκη για προσαρμογή έχει δημιουργήσει μια πρωτοφανή ομογενοποίηση στον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζονται οι πολιτικοί μας. Δεν βλέπουμε απλώς τους νεότερους υποψηφίους να πειραματίζονται, αλλά σύσσωμο το πολιτικό σκηνικό.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει καθιερώσει εδώ και καιρό τον εαυτό του ως πρωτοπόρο σε αυτό το στιλ, με τα βίντεο τύπου haul, τα αυτοσαρκαστικά σχόλια, τα skateboards και τις backstage στιγμές στο Μέγαρο Μαξίμου. Η Δόμνα Μιχαηλίδου ακολουθεί με περιεχόμενο που συχνά θυμίζει lifestyle influencer, εστιάζοντας στην καθημερινότητα και την αισθητική, προσεγγίζοντας ψηφοφόρους μέσα από συνταγές μαγειρικής ή στιγμιότυπα της μέρας της.
Αλλά ίσως η πιο ηχηρή απόδειξη της κυριαρχίας του βίντεο είναι πως ακόμα και οι πολιτικοί της παλαιάς φρουράς, με βαρύ και αυστηρό προφίλ, αναγκάζονται να προσαρμοστούν. Βλέπουμε πλέον μέχρι και τον Αντώνη Σαμαρά να χρησιμοποιεί κάθετα βίντεο, προσπαθώντας να «χωρέσει» τον πολιτικό του λόγο και τα αιχμηρά του μηνύματα στους αμείλικτους ρυθμούς του feed. Είναι όλοι τους διαγωνιζόμενοι στο ίδιο ψηφιακό τηλεπαιχνίδι, διεκδικώντας μια θέση ανάμεσα σε βίντεο με συνταγές για μακαρονάδες, χορευτικά εφήβων και φάρσες.
Σε αυτή την προεκλογική εκστρατεία δεν αναλύουμε την αξιοπιστία ενός υποψηφίου ή την κοστολόγηση του προγράμματός του. Αναλύουμε τον content creator. Αναλύουμε τη γωνία λήψης, τον ρυθμό του μοντάζ (jump cuts), τη χρήση του σωστού trending ήχου και, φυσικά, την ικανότητα του πολιτικού να φαίνεται ανεπιτήδευτα κουλ, ακόμα κι αν πίσω από την κάμερα βρίσκεται ένα επιτελείο δέκα ατόμων.
Το προβάδισμα
Η μάχη του βίντεο σε αυτές τις εκλογές δεν είναι απλώς μια νέα τεχνική marketing. Είναι μια δομική αλλαγή του ίδιου του δημοκρατικού μας διαλόγου. Η κατάργηση των πολιτικών διαφημίσεων από τις πλατφόρμες μπορεί να ξεκίνησε ως ένα μέτρο προστασίας των πολιτών από την προπαγάνδα, αλλά κατέληξε να μετατρέψει την πολιτική σε έναν ατέρμονο διαγωνισμό δημιουργίας περιεχομένου.
Οταν η επιτυχία μιας καμπάνιας μετριέται με τα swipe και τα δευτερόλεπτα προσοχής (retention rate), ο πολιτικός λόγος συμπυκνώνεται, απλοποιείται και, μοιραία, απολιτικοποιείται. Το να είσαι καλός στο βίντεο δεν σημαίνει απαραίτητα ότι είσαι καλός στη διακυβέρνηση. Ομως, όπως δείχνουν τα δεδομένα, αν δεν είσαι καλός στο βίντεο, ίσως να μη σου δοθεί ποτέ η ευκαιρία να κυβερνήσεις. Σε αυτές τις εκλογές ο καλύτερος «σκηνοθέτης» του εαυτού του έχει ήδη το προβάδισμα.
Ο ψηφιακός ανταγωνισμός σε αριθμούς
Για να καταλάβουμε το μέγεθος του θορύβου μέσα στον οποίο παλεύει να ακουστεί ένας πολιτικός σήμερα, αρκεί να κοιτάξουμε τα δεδομένα. Η μάχη της προσοχής είναι κυριολεκτικά αδιανόητη.
Κατηγορία Μέτρησης, Στατιστικό Στοιχείο:
■ **Ημερήσια βίντεο (Παγκοσμίως)** | Πάνω από **34 εκατομμύρια** νέα βίντεο ανεβαίνουν καθημερινά στο TikTok. |
■ **Ταχύτητα μεταφόρτωσης** | Περίπου **23.600** νέα βίντεο κάθε λεπτό. |
■ **Μέσος Χρόνος Θέασης** | Μόλις **8,4 δευτερόλεπτα** ανά βίντεο κατά μέσο όρο. |
■**Ευρωπαϊκό Κοινό** | Πάνω από **100 εκατομμύρια** ενεργοί χρήστες στην Ευρώπη ψάχνουν καθημερινά περιεχόμενο. |
■ **Η Σημασία του “Hook”** | Το **63%** των επιτυχημένων βίντεο κερδίζουν τον θεατή ξεκάθαρα στα 3 πρώτα δευτερόλεπτα. |
Με πάνω από 34 εκατομμύρια βίντεο να προστίθενται στη «δεξαμενή» παγκοσμίως κάθε 24 ώρες, ο μέσος Ελληνας ψηφοφόρος εκτίθεται σε εκατοντάδες μικρο-ερεθίσματα ημερησίως. Ο αλγόριθμος είναι ρυθμισμένος να επιβραβεύει την ντοπαμίνη. Ενας πολιτικός που επιμένει να μιλάει για μακροοικονομικούς δείκτες με στατικό πλάνο και ξύλινο ύφος θα καταποντιστεί σε views πριν καν ολοκληρώσει την πρώτη του πρόταση.
*Ειδικός στη στρατηγική marketing σε digital media