Στην Ολομέλεια της Βουλής αναμένεται να ολοκληρωθεί σήμερα αργά το απόγευμα το πρώτο στάδιο της διαδικασίας για τη συνταγματική αναθεώρηση. Η εθνική αντιπροσωπεία καλείται να ορίσει ποια άρθρα θα κριθούν αναθεωρητέα, ψηφίζοντας επί των συνολικά 33 προτάσεων που έχει καταθέσει η Νέα Δημοκρατία. Μεταξύ αυτών βρίσκονται η τροποποίηση του άρθρου 86 σχετικά με την ποινική ευθύνη υπουργών, η αναθεώρηση του άρθρου 16 για τη λειτουργία μη κρατικών ΑΕΙ, καθώς και η θέσπιση αξιολόγησης στον δημόσιο τομέα.
Ο μηχανισμός των πλειοψηφιών και η μετεκλογική στρατηγική
Με βάση τη συνταγματική πρόβλεψη, η παρούσα Βουλή αποφασίζει αποκλειστικά για τα άρθρα που θα ανοίξουν, ενώ η επόμενη κοινοβουλευτική περίοδος θα αναλάβει τη διαμόρφωση του ακριβούς περιεχομένου τους. Η επίτευξη ή μη των 180 ψήφων στην τρέχουσα ψηφοφορία καθορίζει τον πήχη για την επόμενη ημέρα: αν ένα άρθρο συγκεντρώσει 180 ψήφους τώρα, θα χρειαστεί 151 ψήφους στην επόμενη Βουλή. Σε διαφορετική περίπτωση, εάν τώρα ψηφιστεί από την απλή πλειοψηφία, η επόμενη αναθεωρητική Βουλή θα απαιτεί αυξημένη πλειοψηφία 3/5 για να το κυρώσει.
Η αξιωματική αντιπολίτευση, δια στόματος Νίκου Ανδρουλάκη, έχει αποσαφηνίσει πως δεν προτίθεται να παρέχει τη θετική της ψήφο σε αυτή τη φάση. Στο ΠΑΣΟΚ κυριαρχεί η άποψη ότι η υπερψήφιση των προτάσεων με 180 ψήφους σήμερα θα έδινε τη δυνατότητα στη ΝΔ, εφόσον διατηρήσει την πλειοψηφία μετά τις εκλογές, να καθορίσει μονομερώς τη διατύπωση των άρθρων. Αντίστοιχα, το κυβερνών κόμμα αποφεύγει να δεσμευτεί από τώρα για το ακριβές κείμενο της αναθεώρησης, παραπέμποντας στη λαϊκή ετυμηγορία των επικείμενων εκλογών.
Η πολιτική αντιπαράθεση και οι εσωτερικές ενστάσεις
Το πολιτικό σκηνικό παραμένει πολωμένο, με την κυβέρνηση να επιχειρεί να αναδείξει ως αντιφατική τη στάση των κομμάτων που ενδέχεται να συμφωνούν επί της αρχής με αλλαγές –όπως αυτή του άρθρου 86– αλλά δεν τις υπερψηφίζουν τώρα. Την προηγούμενη εβδομάδα, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης καταλόγισε στην αντιπολίτευση ότι προσεγγίζει τη διαδικασία με αμιγώς κομματικά κριτήρια, επιλέγοντας την καταψήφιση διατάξεων προκειμένου να αποφύγει την πολιτική ταύτιση με την πλειοψηφία.
Στη σημερινή ψηφοφορία αναμένεται να δώσουν θετική ψήφο μόνο οι βουλευτές της συμπολίτευσης, ωστόσο έχουν καταγραφεί και εσωτερικές διαφωνίες. Στελέχη όπως ο Μπάμπης Αθανασίου, η Ντόρα Μπακογιάννη και ο Γιώργος Βλάχος έχουν διατυπώσει αντιρρήσεις για την καθιέρωση μίας εξαετούς θητείας για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας (άρθρο 30). Παράλληλα, οι έντονες αντιδράσεις που σημειώθηκαν κατά τη διάρκεια της αρμόδιας επιτροπής σχετικά με το άρθρο 81, το οποίο προέβλεπε ασυμβίβαστο μεταξύ της βουλευτικής και της υπουργικής ιδιότητας, οδήγησαν τελικά στην απόσυρση της συγκεκριμένης πρότασης από τον πρωθυπουργό. Η διαδικασία για την τρέχουσα Βουλή αναμένεται να ολοκληρωθεί με τη δεύτερη ψηφοφορία, η οποία έχει οριστεί για τις 27 Αυγούστου.
Τα δεδομένα για την επόμενη κοινοβουλευτική περίοδο
Παρά την απουσία συναινέσεων στο τρέχον στάδιο, θεωρείται πιθανό να διαμορφωθούν οι απαιτούμενες πλειοψηφίες στην επόμενη Βουλή, ειδικά για τα άρθρα 16 και 86. Η αποσύνδεση του κοινοβουλίου από τις προανακριτικές επιτροπές συναντά τη σύμφωνη γνώμη των περισσότερων κομμάτων. Όσον αφορά το άρθρο 16 για τα μη κρατικά πανεπιστήμια, η επιλογή του ΠΑΣΟΚ να δηλώσει «παρών» ερμηνεύεται ως προάγγελος υπερψήφισης στο μετεκλογικό περιβάλλον.
Πέρα από τα δύο κομβικά άρθρα, η συζήτηση περιλαμβάνει παρεμβάσεις όπως η προστασία του περιβάλλοντος και των ζώων (άρθρο 24), η κρατική μέριμνα για τη στέγαση (άρθρο 21), η θεσμοθέτηση της επιστολικής ψήφου εντός επικράτειας (άρθρο 51) και η αλλαγή του τρόπου προαγωγής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης μέσω ειδικής κοινοβουλευτικής επιτροπής. Επίσης, προωθείται η συνταγματική θωράκιση της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας και ο έλεγχος των προϋποθέσεων λειτουργίας των πολιτικών κομμάτων.