Ο,τι κι αν πιστεύει κανείς για τον Σταύρο Παπασταύρου, δεν μπορεί παρά να θαυμάσει τις πολιτικές του ικανότητες επιβίωσης. Το όνομά του έχει εμπλακεί σε υποθέσεις αμφιλεγόμενες. Λίστες Λαγκάρντ, Panama Papers, Paradise Papers. Συνεργασίες με εταιρίες της Μαρέβας Γκραμπόφσκι. Κανείς ποτέ δεν τον ψήφισε και ουδέποτε υπήρξε δημοφιλής. Οι περισσότεροι στον δρόμο δεν θα τον αναγνώριζαν καν.
- Από τον Βασίλη Γαλούπη
Ομως ο Παπασταύρου είναι πάντα εκεί. Σταθερά στα ενδότερα του Μαξίμου και με τους τρεις τελευταίους πρωθυπουργούς της Ν.Δ. Η βασική ασχολία του είναι αυτά που κάθε φορά αποδεικνύονται (και αποκαλύπτονται) ως τα βασικά μεγάλα λάθη κάθε κυβερνητικής περιόδου.
Οπότε, ως ο άνθρωπος των «ειδικών αποστολών», ο Παπασταύρου απολαμβάνει τη διαρκή στήριξη της εκάστοτε κυβέρνησης της Ν.Δ. Ανταμοιβή, προφανώς, για τον άνθρωπο που κάνει «καριέρα» παίρνοντας πάνω του την εκάστοτε καταστροφή. Οπως όταν ανέλαβε τον ρόλο του βασικού διαπραγματευτή με την τρόικα.
Τώρα ο Παπασταύρου αναλαμβάνει έναν άλλον ρόλο, που δεν θα τον ήθελε κανείς. Τουλάχιστον κανείς που να ζητάει την ψήφο των πολιτών στις εκλογές. Η κυβέρνηση, είτε λόγω απροθυμίας είτε λόγω ανικανότητας, δεν κατάφερνε να πραγματοποιήσει την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου (Great Sea Interconnector – GSI). Πρακτικά πέταξε λευκή πετσέτα ήδη από τα γεγονότα της Κάσου, όταν αρνήθηκε να υπερασπιστεί τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας απέναντι στην Τουρκία. Τώρα δίνει το πλειοψηφικό πακέτο του έργου στους Γάλλους, στη Meridiam.
Ο Παπασταύρου, που ντιλάρισε τη συμφωνία, την παρουσίασε με πολλές φανφάρες ως «νέα ισχυρή δυναμική για τη διασύνδεση» και «ψήφο εμπιστοσύνης» για το καλώδιο. Στην ουσία, αυτό που έκανε ο Παπασταύρου είναι η μετατόπιση της εξουσίας σε μια εταιρική μη κρατική οντότητα. Στο εξής, στην επόμενη «Κάσο» ο διπλωματικός χειρισμός θα ασκηθεί από μια εταιρία, τη Meridiam. Αυτή θα διαπραγματευτεί με την Τουρκία. Με βάση τα εταιρικά της συμφέροντα και την πρόσβαση σε αγορές. Οχι με βάση την εθνική κυριαρχία και τα συμφέροντα του ελληνικού κράτους.
Αυτή τη φορά, λοιπόν, η αποστολή Παπασταύρου είναι ίσως η πιο σκανδαλώδης απ’ όσες «καταστροφικές» αποστολές έχει αναλάβει μέχρι τώρα. Υπέγραψε τη μετατόπιση -πιο σωστά, την παράδοση- της ισχύος από τα χέρια ενός κανονικού κράτους στα συμφέροντα μιας εταιρίας ξένων συμφερόντων.
Στο εξής ο Παπασταύρου απλώς σταυρώνει τα χέρια και περιμένει να συμβούν τα «προσεχώς». Την επόμενη φορά που η Τουρκία θα παρεμποδίσει την πόντιση του καλωδίου, η ελληνική κυβέρνηση θα «αφήσει» την… εταιρία να χειριστεί την υποχώρηση της Ελλάδας από τις εθνικές κόκκινες γραμμές. Με -σχεδόν βέβαιο πια- κίνδυνο τη συγκυριαρχία που, βολικά, θα σερβιριστεί σαν αποτέλεσμα των συμφερόντων της «αγοράς».
Η κυβέρνηση δεν μπορεί και δεν θέλει να σηκώσει το βάρος της κανονικής διπλωματίας, κι ας είναι η υποχρέωσή της. Την παραχωρεί σε όλο της το φάσμα -άσκηση εξωτερικής πολιτικής, διπλωματίας, υπεράσπιση της εθνικής κυριαρχίας- σε μια «εταιρική διπλωματία», αδιαφορώντας για τις συνέπειες.
Ο κατευνασμός, για τον οποίο βαυκαλιζόταν τελικά τόσα χρόνια ο Μητσοτάκης, δεν αφορούσε τον Ερντογάν. Αφορούσε το σταδιακό μασάζ της κοινής γνώμης, προκειμένου να αποδεχτεί ο Ελληνας πολίτης ως τετελεσμένα τις ιστορικές υπογραφές της κυβέρνησης Μητσοτάκης για τα Ελληνοτουρκικά και το Αιγαίο.
Ο κατευνασμός έπρεπε να περάσει, με την κυβερνητική προπαγάνδα, για να φτάσουμε σε τέτοιου είδους πρωτοβουλίες και αποφάσεις, όπως αυτή στην οποία πρωταγωνιστούν ο Παπασταύρου και ο αρχηγός του. Ξεκίνησε σιγά σιγά όταν ο Γεραπετρίτης έλεγε ότι πρέπει να ξεχάσουμε τα 12 ναυτικά μίλια, στη συνέχεια όταν ο Μητσοτάκης, μετά τις εκλογές του 2023, δήλωνε πως οι κόκκινες εθνικές γραμμές είναι κάτι σχετικό ή όταν είδαμε πρώτη φορά Ελληνα υπουργό Εξωτερικών να κάνει επικύψεις.
Πριν από μερικούς μήνες, τον Ιανουάριο, η ισραηλινή εφημερίδα «Haaretz» έφερνε στο φως τις σκιές πριν από την ελληνική κάλπη του 2023 και την επικράτηση Μητσοτάκη με 41%, με στόχο τον «πληρωμένο» επηρεασμό ψηφοφόρων. «Μεσίτης» της αγοράς των ισραηλινών μεθόδων προεκλογικού επηρεασμού των ψηφοφόρων φέρεται ότι ήταν ο Σταύρος Παπασταύρου, σύμφωνα με το εκτενές ρεπορτάζ, που είχε τίτλο «Ο Ισραηλινός πρόεδρος Χέρτζογκ εξασφάλισε στον έμπιστό του μια δουλειά για τη δεξιά προεκλογική εκστρατεία στην Ελλάδα».
Ο Παπασταύρου δεν διεκδικεί την ψήφο των πολιτών. Δεν έχει την ανάγκη. Δεν χρειάζεται την έγκριση του ελληνικού λαού προκειμένου να εγκρίνει τέτοια ντιλ όπως αυτά με τους Γάλλους. Κι ας αφορούν οι αποφάσεις το μέλλον των επόμενων γενιών.
Ο Παπασταύρου είναι ένας από τους λίγους που καταφέρνει να κάνει καριέρα πολιτικού χωρίς την ψήφο πολιτών. Που τίποτα απ’ όσα ακούγονται και γράφονται δεν τον αγγίζει. Που του αρκεί η πρωθυπουργική ψήφος και μόνο. Συνεπώς, δεν έχει να λογοδοτήσει και σε κανέναν. Μάλλον, έχει να λογοδοτήσει μόνο σε έναν.
Αν ο Μητσοτάκης αποφασίσει για ένα διάστημα να κάνει πέρα τον Παπασταύρου, όπως το 2024, δεν σημαίνει ότι θα μείνει και εκτός παιχνιδιού. Θα ξαναβρεθούν ο χώρος και ο τρόπος για να τοποθετηθεί σε θέση ισχύος. Ο Μητσοτάκης τον κρίνει απαραίτητο. Εχει τους λόγους του.
ΣΤΑΥΡΟΣ ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ
Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας
ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ
Γεννήθηκε το 1967. Υπήρξε στενός συνεργάτης του Αντώνη Σαμαρά το 2012-15, ενώ επί Κώστα Καραμανλή, 2004-09, ήταν γραμματέας Διεθνών Σχέσεων. Επί Σαμαρά και τρόικας ήταν στην ομάδα παρακολούθησης του κυβερνητικού έργου, ενώ επισημαινόταν η άνεσή του να συνομιλεί με το «βαθύ κράτος των Βρυξελλών». Από τις 25 Ιουνίου 2023 ήταν υπουργός Επικρατείας, αλλά στις 28 Μαρτίου 2024 παραιτήθηκε από τη θέση του, μαζί με τον υφυπουργό παρά τω Πρωθυπουργώ Γιάννη Μπρατάκο. Από τον Μάρτιο του 2025 είναι υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας.