Έρευνες με τη «συγκατάθεση» τουρκικής φρεγάτας!

Η έξοδος του γαλλικού ερευνητικού πλοίου «Abeille Marengo» χθες το μεσημέρι στα διεθνή ύδατα της ανατολικής Μεσογείου, προκειμένου να συνεχίσει τις έρευνες βυθού για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, συνοδεύτηκε από μια ενδεικτική των προθέσεων της Αγκυρας κίνηση. Μόλις το σκάφος προσέγγισε την περιοχή των ερευνών, το περίμενε η τουρκική φρεγάτα «TCG Gökova». Η παρουσία του τουρκικού πολεμικού πλοίου δεν ήταν τυχαία, ούτε εκτός πλαισίου.

Στην ευρύτερη θαλάσσια περιοχή διεξάγεται αυτή την περίοδο η μεγάλη πολυεθνική ναυτική άσκηση «Γαλάζια Φάλαινα 2026» (Mavi Balina-2026). Αν και πρόκειται για μια άσκηση στην οποία συμμετέχουν συμμαχικές δυνάμεις (ανάμεσά τους ισπανικά, αμερικανικά, ακόμη και ελληνικά πλοία μέσω νατοϊκής δύναμης), η Αγκυρα έχει φροντίσει με αυτήν την αφορμή να διατηρεί μια συμπαγή ναυτική παρουσία στην περιοχή. Με αυτόν τον τρόπο παρακολουθεί από κοντά τις κινήσεις του γαλλικού ερευνητικού, καταγράφοντας την παρουσία της, χωρίς ωστόσο να προχωρά σε καμία έμπρακτη παρεμπόδισή του.

Η τακτική της Τουρκίας στο πεδίο εκφράστηκε ξεκάθαρα μέσω του ασυρμάτου. Η τουρκική φρεγάτα δεν ζήτησε από το γαλλικό πλήρωμα να αλλάξει πορεία ή να διακόψει τις εργασίες του. Αντιθέτως, εξέπεμψε φωνητικό μήνυμα με το οποίο ενημέρωνε το ερευνητικό πλοίο ότι πλέει εντός της τουρκικής υφαλοκρηπίδας και ότι διαθέτει τη «συγκατάθεση» της Αγκυρας για να συνεχίσει τον πλου και τις εργασίες του.
Ελληνική απάντηση υπήρξε. Η φρεγάτα «Λήμνος» του Πολεμικού Ναυτικού ήταν η φρεγάτα που είχε κάνει την επακούμβηση της τουρκικής φρεγάτας το 2020, η οποία βρισκόταν ήδη στην περιοχή, στο πλαίσιο της διακριτικής παρακολούθησης του έργου, και απάντησε μέσω ασυρμάτου πως οι έρευνες διεξάγονται απολύτως νομίμως, βάσει του εθνικού σχεδιασμού και εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας.

Ομως, τα πραγματικά περιστατικά επιβεβαιώνουν ότι η Αγκυρα κινείται με συγκεκριμένη τακτική «τσιμεντώματος» των κερδών της. Αποφεύγει με τη «θερμή» κρίση γύρω από το καλώδιο, αλλά επιχειρεί να αποκομίσει το μέγιστο γεωπολιτικό κέρδος από την περιβόητη ρηματική διακοίνωση της Γαλλίας, την οποία ερμηνεύει ως έμμεση αναγνώριση του τουρκολιβυκού μνημονίου. Αυτό ακριβώς το αφήγημα προβάλλει έντονα και ο τουρκικός Τύπος. Εφημερίδες όπως η «Hürriyet» και η «Aydınlık» κάνουν λόγο για πράσινο φως της Αγκυρας στο ελληνικό έργο, πανηγυρίζοντας ότι οι Γάλλοι προχωρούν τις έρευνες αποκλειστικά επειδή εξασφάλισαν την «τουρκική έγκριση». Αυτό δεν επικοινωνείται μόνον στο εσωτερικό αλλά και στο εξωτερικό, παντοιοτρόπως, αφού άλλωστε η Αγκυρα φέρεται ότι έχει απαντήσει με δική της ρηματική διακοίνωση -για την περιοχή νοτίως της Κάσου- στο Παρίσι,επιβεβαιώνοντας έτσι την εμπλοκή της στην περιοχή.

Επτά παραβιάσεις

Την ώρα, ωστόσο, που οι ελληνικές τουρκικές φρεγάτες έπαιρναν θέση νοτίως της Καρπάθου, στο βορειοανατολικό Αιγαίο το σκηνικό ήταν διαφορετικό. Τουρκικά μαχητικά F-16 (δύο εκ των οποίων οπλισμένα) και ένα αεροσκάφος ναυτικής συνεργασίας CN-235 προχώρησαν σε επτά παραβιάσεις του εθνικού εναέριου χώρου, με αποτέλεσμα να καταγραφεί και μια εικονική αερομαχία κατά τη διαδικασία αναχαίτισής τους από τα ελληνικά φτερά.

Η διαχείριση της κατάστασης έχει προκαλέσει την έντονη αντίδραση της αντιπολίτευσης στην Αθήνα. Το ΠΑΣΟΚ, ο ΣΥΡΙΖΑ και το ΚΚΕ ασκούν σφοδρή κριτική στην κυβέρνηση, κατηγορώντας την για αδικαιολόγητο εφησυχασμό. Επίκεντρο της κριτικής παραμένει κατά πόσο το διπλωματικό παζάρι με τη γαλλική διακοίνωση άνοιξε τον δρόμο στην Τουρκία να κατοχυρώσει έμμεσα δικαιώματα στην ανατολική Μεσόγειο, με την αντιπολίτευση να ζητά πλέον επίσημες εξηγήσεις για το πραγματικό περιεχόμενο των εγγράφων που αντηλλάγησαν.

Η κυβέρνηση επιμένει στην τακτική του «στρουθοκαμηλισμού» που έστησε μεθοδικά

Η κυβέρνηση έχει στήσει μεθοδικά ένα αφήγημα «στρουθοκαμηλισμού» γύρω από το κρίσιμο έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου και εμμένει σε αυτό, παρά τις δυσχερέστατες εξελίξεις. Το κυρίαρχο μήνυμα που εκπέμπεται σε όλους τους τόνους από το Μέγαρο Μαξίμου είναι ότι δεν υπάρχει απολύτως κανένα πρόβλημα στο πεδίο και, ως φυσικό επακόλουθο αυτής της θεώρησης, όποιος τολμά να εκφράσει ανησυχία για τις τουρκικές προκλήσεις απλώς επιδίδεται σε μικροκομματική τακτική.

Οι δημόσιες τοποθετήσεις των κυβερνητικών στελεχών την ώρα που το διπλωματικό παρασκήνιο βράζει και επί του πεδίου τουρκικές φρεγάτες στήνουν «καρτέρι» στο γαλλικό ερευνητικό για να το «ενημερώσουν» πως πλέει στην τουρκική υφαλοκρηπίδα αποκαλύπτουν μια επικίνδυνη ελαφρότητα. Ο γραμματέας της Ν.Δ. Κωνσταντίνος Κυρανάκης θριαμβολογεί πως η Ελλάδα «ασκεί τα κυριαρχικά της δικαιώματα στο πεδίο, άρα επειδή το καλώδιο περνά από τα συγκεκριμένα ύδατα ακυρώνει το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο στην πράξη». Φτάνει στο σημείο να κατηγορήσει ευθέως την αντιπολίτευση, λέγοντας πως «υπάρχουν κάποιες ακραίες φωνές οι οποίες προτιμούν να χάσει η Ελλάδα για να κερδίσουν ένα πολιτικό επιχείρημα» και ότι «προτιμούν μια εξωτερική πολιτική της ακινησίας, ότι δηλαδή δεν κάνουμε τίποτα με το ρίσκο κάποιος κάτι να πει».

Από την πλευρά του ο Μάκης Βορίδης, σε μια πρωτοφανή επίδειξη πολιτικού παραλόγου, εγκαλεί όσους προσπαθούν «με αγωνία, μετά κόπων και βασάνων να αποδείξουν πως έχει υπάρξει κάποιου είδους εθνική παραχώρηση». Διαρρηγνύει τα ιμάτιά του, δηλώνοντας πως «αυτά που έχουν γίνει διπλωματικά έχουν γίνει χωρίς την παραμικρή παραχώρηση, ούτε πόντο». Την ίδια ακριβώς στιγμή, βέβαια, παραδέχεται ανερυθρίαστα πως ο ίδιος δεν έχει τη ρηματική διακοίνωση ούτε ξέρει καν εάν αυτή υπάρχει στα αλήθεια.

Φυσικά στον ίδιο τόνο και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, ο οποίος διαβεβαιώνει πως η ενημέρωση της Γαλλίας προς τα κράτη της περιοχής έγινε «χωρίς καμία νομική δέσμευση, κανένα αίτημα αδείας» και πρόκειται για μια κίνηση «που δεν παράγει κανένα έννομο αποτέλεσμα». Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος επιμένει στο επιχείρημα πως η τουρκική NAVTEX δεν σημαίνει απολύτως τίποτα, υποστηρίζοντας πως «ακόμα και η NAVTEX της Τουρκίας, την οποία ακυρώσαμε με αντι-NAVTEX, δεν αναφέρεται σε άδεια».

Ποια είναι ακριβώς αυτή η διπλωματική λογική; Πώς μπορεί μια κυβέρνηση να θεωρεί ότι μια έμπρακτη τουρκική αμφισβήτηση κυριαρχικών δικαιωμάτων εξαφανίζεται επειδή εκδόθηκε ένα χαρτί απάντησης; Αν είναι τόσο… ανούσια η τουρκική NAVTEX, γιατί βγάλαμε τελικά αντι-NAVTEX;

Το γεγονός ότι η κυβέρνηση αντιμετωπίζει το τεράστιο ζήτημα με τις ρηματικές διακοινώσεις ως ένα απλό επικοινωνιακό εμπόδιο καταδεικνύει μια ανησυχητική αποκοπή από τα γεγονότα. Η κατάσταση στο πεδίο διαψεύδει τις επίσημες διαβεβαιώσεις. Η Τουρκία δεν έμεινε στην έκδοση μιας απλής ναυτικής οδηγίας, αλλά προχώρησε σε δική της ρηματική διακοίνωση-απάντηση προς τη Γαλλία. Μέσω αυτής της επίσημης διπλωματικής οδού η Αγκυρα χτίζει μεθοδικά τις νομικές της διεκδικήσεις.

Αιχμηρός Βενιζέλος: Δεν μπορεί η χώρα να λύνει μείζονα θέματα διά κάποιου άλλου

«Δεν μπορεί η χώρα να λύνει τα μείζονα θέματά της, που είναι η βαριά εθνική ατζέντα, Κυπριακό, Ελληνοτουρκικά, διά κάποιου άλλου» σχολίασε αιχμηρά στην ΕΡΤ ο Ευάγγελος Βενιζέλος και πρόσθεσε εμφατικά: «Αρα, εάν δεν έχεις πολιτική και διπλωματική προεργασία και θέση, μόνο με τη στρατιωτική ισχύ, όσο και αν εκσυγχρονιστείς και εξοπλιστείς, δεν λύνεις κανένα θέμα. Δεν θα το λύσουμε ούτε μέσω της Γαλλίας ούτε με τη μερική οριοθέτηση με την Αίγυπτο, που έχει τη σημασία της, αλλά δεν θα μας δώσει η Αίγυπτος τη λύση για το πώς οριοθετείται η ΑΟΖ και η υφαλοκρηπίδα με την Τουρκία ή με τη Λιβύη. Θα μας βοηθήσει, αλλά δεν θα μας δώσει την οριστική λύση, όπως δεν μας την έδωσε ούτε η οριοθέτηση με την Ιταλία από την άλλη πλευρά».

Οσον αφορά τη ρηματική διακοίνωση της Γαλλίας στην Τουρκία, τόνισε ότι είναι γραπτό κείμενο: «Η ρηματική διακοίνωση είναι χαρτί, είναι note, την οποία αναπτύσσεις, verbale. Δηλαδή στην πραγματικότητα είναι η περίληψη αυτού που μπορείς να πεις στην προφορική ανάπτυξη. Με note verbale κηρύσσεται πόλεμος, με note verbale μπορεί να καταγγελθεί μία Συνθήκη»

Τόνισε την ανάγκη «εμείς να είμαστε έτοιμοι να αναλάβουμε πρωτοβουλίες και κόστος», αλλά διαπίστωσε ότι «δεν μπορούμε» κι αυτό γιατί στη χώρα «κυριαρχεί στην εξωτερική πολιτική το… σύνδρομο Ζυρίχης – Λονδίνου» μεγεθύνοντας το πρόβλημα της στρατηγικής.

Τα ίδια ακριβώς, κατά βάθος, σημείωσε, ισχύουν και για την οικονομία, όπου απαιτείται κατά τον ίδιο ένα νέο Κοινωνικό Συμβόλαιο. «Διότι στην οικονομία αυτή τη στιγμή έχουμε και επιτυχίες, η χώρα έχει πάει καλύτερα σε πολλά θέματα, αλλά δεν έκανε την εκτίναξη του ελατηρίου που είχε συμπιεστεί την περίοδο της δεκαετούς κρίσης. Η κοινωνία εισπράττει μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος, μία αδυναμία βελτίωσης της θέσης, ένα φαινόμενο “εργάζομαι αλλά είμαι φτωχός” και βεβαίως και μία αίσθηση ανισοτήτων και μία αίσθηση, ας το πούμε, διάχυτης διαφθοράς». Αργά χθες ο Ευάγγελος Βενιζέλος επισκέφθηκε τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, με τον οποίον επί μιάμιση ώρα συζήτησε τρέχοντα θέματα εξωτερικής και εσωτερικής πολιτικής.

Εκνευρισμός Μαξίμου για την «γκάφα» Χατζηδάκη

Εκδηλος είναι πλέον ο εκνευρισμός στο Μέγαρο Μαξίμου με τον Κωστή Χατζηδάκη, ο οποίος κατάφερε με μία ατάκα του να αιφνιδιάσει πλήρως το κυβερνητικό επιτελείο. Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, μιλώντας σε ραδιοφωνικό σταθμό, προανήγγειλε ότι κατά την επικείμενη ενημέρωση των πολιτικών αρχηγών από τον Γιώργο Γεραπετρίτη θα τους δοθεί το κείμενο της περιβόητης γαλλικής ρηματικής διακοίνωσης προς την Τουρκία. Το πρόβλημα για την κυβέρνηση είναι ότι μια τέτοια κίνηση δεν συμπεριλαμβανόταν σε καμία περίπτωση στον προγραμματισμό του Μαξίμου. Και με δεδομένο ότι οι Χατζηδάκης και Γεραπετρίτης εμφανίζονται σε κάποιες περιπτώσεις… αντίζηλοι, δεν είναι λίγοι αυτοί που αναρωτιούνται εάν επρόκειτο για… γκάφα ή κάτι άλλο.

Υπό αυτή τη βαριά σκιά ο κύκλος των τετ α τετ του υπουργού Εξωτερικών με τους πολιτικούς αρχηγούς προγραμματίζεται να «σπάσει» το Σάββατο και τη Δευτέρα (καθώς είναι πρακτικά αδύνατον να χωρέσουν όλοι σε μία ημέρα). Ηδη ο Δημήτρης Κουτσούμπας έχει απαντήσει θετικά, με τις ακριβείς ώρες των ραντεβού να αναμένεται να οριστικοποιηθούν τις αμέσως επόμενες ώρες. Η ουσία, ωστόσο, του Σαββατοκύριακου συμπυκνώνεται στο κρίσιμο ερώτημα: Θα δοθεί τελικά η ρηματική διακοίνωση στους αρχηγούς; Η κυβέρνηση οχυρώνεται πίσω από το επιχείρημα περί «απορρήτου». Ομως, τα ερωτήματα είναι αμείλικτα: Την έχουν καν στα χέρια τους; Μας λένε ότι είναι απόρρητο, ενώ πρόκειται για έγγραφο της Γαλλίας, όχι του ελληνικού κράτους. Γιατί αρνούνται να το βγάλουν στο φως για να μάθουμε επιτέλους, χωρίς ωραιοποιήσεις, τι πραγματικά συμβαίνει στο πεδίο; Τι ακριβώς φοβούνται ότι θα αποκαλυφθεί;