Καλώδιο Κάσου: Καρέ καρέ η εκχώρηση κυριαρχικών δικαιωμάτων μέχρι τη συμφωνία

Ε λλάδα, Γαλλία και Τουρκία εφάρμοσαν μια τριγωνική διαπραγμάτευση, με στόχο να πλεύσει ανενόχλητο το υπό γαλλική σημαία πλοίο ερευνών, ελληνικών συμφερόντων, για την πόντιση του ηλεκτρικού καλωδίου στην περιοχή από Κάσο μέχρι τη Μεσόγειο.

• Από την Κύρα Αδάμ

Η συμφωνία φαίνεται ότι επιτεύχθηκε τελικώς ύστερα από ημέρες τριγωνικών μυστικών διαβουλεύσεων, που κατέληξαν στην τέταρτη -και πιθανόν τελική- συμφωνία Γαλλίας – Τουρκίας, μέσω ανταλλαγής ρηματικών διακοινώσεων, για την ασφαλή πόντιση του ηλεκτρικού καλωδίου. Η Τουρκία, με ρηματική διακοίνωσή της προς τη Γαλλία, έδωσε τη συναίνεση της (consensus) να περάσει το καλώδιο από την τουρκική υφαλοκρηπίδα.

Η Γαλλία, με δική της ρηματική διακοίνωση, διαβεβαίωσε την Τουρκία ότι δεν έχει πρόθεση να αναμειχθεί σε «διαφιλονικούμενα θέματα τρίτων χωρών» στην περιοχή. Εκτός άλλων, η γαλλική ρηματική διακοίνωση αναφέρει: «Η Γαλλία δεν εμπλέκεται σε αντιδικίες τρίτων χωρών. Για τον λόγο αυτό σας ενημερώνουμε ότι το πλοίο θα εκτελέσει θαλάσσιες έρευνες για πόντιση καλωδίου στη διαδρομή των κάτωθι συντεταγμένων…»

Η γαλλική ρηματική διακοίνωση:

• Αποδέχεται ότι η Τουρκία έχει λόγο στο τμήμα της Τ/Λ ΑΟΖ από την οποία θα διέλθουν το πλοίο και το καλώδιο, διότι η Γαλλία θεωρεί ότι στην περιοχή υπάρχει αντιδικία με την Ελλάδα.

• Αποδέχεται, όμως και το εξής επικίνδυνο, ότι η Τουρκία έχει λόγο και πέραν της Τ/Λ ΑΟΖ μέχρι και τον 30ό Μεσημβρινό, λόγω ακριβώς της καταγραφής των συντεταγμένων στη γαλλική ρηματική διακοίνωση.

Με άλλα λόγια, η Γαλλία, με τη ρηματική διακοίνωσή της προς την Τουρκία, αποδεχόμενη «τις αντιδικίες» Ελλάδας – Τουρκίας, δεν περιορίζεται απλώς στην ελληνοτουρκική «αντιδικία» στην περιοχή της τουρκικής ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας, αλλά επεκτείνει μόνη της την αντιδικία αυτή μέχρι τον 30ο μεσημβρινό, αυξάνοντας έτσι το εύρος της αντιδικίας που δεν υπήρχε μέχρι στιγμής.

Το consensus που έδωσε η Τουρκία αποδεικνύεται από το γεγονός ότι η ίδια το αναγράφει σαφώς στη ΝΑVTEX 1127/26 που εξέδωσε αμέσως μετά την αναχώρηση του πλοίου από το Ηράκλειο. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη επέλεξε να διαπραγματευθεί με την Τουρκία για την πόντιση του καλωδίου μέσου «παρένθετου διαπραγματευτή» -την πρόθυμη Γαλλία, αφού το πλοίο φέρει τη σημαία της- και απέφυγε οποιαδήποτε απευθείας διαπραγμάτευση με την Τουρκία για αποκλειστικά δικό της θέμα, που είναι η εξασφάλιση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων στην περιοχή Κρήτης – Κάσου – Καρπάθου, καθώς η Τουρκία επιμένει στη δική της οριοθετημένη και επισημοποιημένη στον ΟΗΕ από το 2020 τουρκική υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ, την οποία η κυβέρνηση Μητσοτάκη δεν «εξαφάνισε» με την πλεύση του ηλεκτρικού καλωδίου.

Η Γαλλία, για λογαριασμό της Ελλάδας, και η Τουρκία είχαν καταλήξει το περασμένο Σάββατο σε μια πρώτη ρηματική διακοίνωση Γαλλίας – Τουρκίας χωρίς τη συμμετοχή και υπογραφή της Ελλάδας, στην οποία αναγράφεται, μεταξύ άλλων, ότι «για λογαριασμό των ελληνικών Αρχών, η Γαλλία πληροφορεί την Τουρκία (on behalf of the Hellenic authorities, France informs Turkey) ότι το γαλλικό πλοίο θα κάνει έρευνες σύμφωνα με την ελληνική ΝΑVΤΕΧ.

Με αυτήν την πρώτη ρηματική διακοίνωση Γαλλίας – Τουρκίας έγινε κατανοητό ότι το ηλεκτρικό καλώδιο θα ποντιστεί (επομένως με τη σιωπηλή συναίνεση της Τουρκίας) χωρίς καμιά απολύτως ελληνική αναφορά -ούτε αρνητική- στην τουρκική υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ στην περιοχή. Με άλλα λόγια, η κυβέρνηση Μητσοτάκη επιχείρησε αρχικώς να διασφαλίσει την πόντιση του ηλεκτρικού καλωδίου από την περιοχή χωρίς καμιά αναφορά στην τουρκική υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ στην περιοχή και δι’ αυτού του τρόπου άφησε ανοιχτό το θέμα αποδοχής/νομιμοποίησης της τουρκικής ΑΟΖ και εκχώρησης ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων της περιοχής στην Τουρκία.

Αυτό φαίνεται πεντακάθαρα στην πρώτη ελληνική NAVTEX για το καλώδιο. Η ελληνική αυτή NAVTEX 1411/26 εκδόθηκε την Παρασκευή 6 Νοεμβρίου και απλώς ανέφερε τις περιοχές και τις συντεταγμένες πλεύσης του γαλλικού πλοίου χωρίς καμιά απολύτως αναφορά σε περιοχή ελληνικής υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ και χωρίς να αναφέρει ή να ακυρώνει την τουρκική ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα στην περιοχή… Ωστόσο, η Τουρκία δεν αρκέστηκε σ’ αυτήν την επικίνδυνη για τα ελληνικά εθνικά συμφέροντα και ανώδυνη για τα τουρκικά συμφέροντα πρώτη ρηματική διακοίνωση Γαλλίας- Τουρκίας και εξακολούθησε με πείσμα ολόκληρη την προηγούμενη εβδομάδα τη διαπραγμάτευση με τη Γαλλία.

Ασφαλέστατες διπλωματικές πληροφορίες αναφέρουν ότι μέσα στην εβδομάδα υπήρξαν τέσσερις προσπάθειες διαμόρφωσης της οριστικής ρηματικής διακοίνωσης Γαλλίας – Τουρκίας για το ηλεκτρικό καλώδιο. Αρχικώς, η Τουρκία επέμεινε στην απαίτησή της να υπογράψει και η Ελλάδα αυτή την τελική ρηματική διακοίνωση για το καλώδιο. Επιπροσθέτως, η Τουρκία επέμεινε ότι στο κείμενο αυτής της δεύτερης ρηματικής διακοίνωσης Ελλάδας – Γαλλίας – Τουρκίας θα αναγράφεται ότι «εκ μέρους των ελληνικών Αρχών, η Γαλλία αιτείται τη συμφωνία προκειμένου το πλοίο να πλεύσει σε περιοχή συντεταγμένων τουρκικής υφαλοκρηπίδας (οn behalf of the Hellenic authorities France request agreement for the vessel…).

Η ελληνική κυβέρνηση αρνήθηκε να βάλει την υπογραφή της σε αυτή τη δεύτερη υπό διαπραγμάτευση ρηματική διακοίνωση, απειλώντας μάλιστα ότι θα εκδώσει και νέα ΝΑVΤΕΧ. Η Τουρκία έπραξε το ίδιο, απειλώντας μάλιστα ότι, αν η Ελλάδα δεν υπογράψει τη νέα ρηματική διακοίνωση, το πλοίο δεν θα περάσει. Η Τουρκία υλοποίησε πρώτη την απειλή της και εξέδωσε την περασμένη Τρίτη νέα προκλητική ΝΑVΤΕΧ 1127/26 στην οποία αναφέρει ότι οι επιστημονικές έρευνες θα γίνουν στις γραμμές που έχουν συντονιστεί με τις αρμόδιες τουρκικές Αρχές και για τις οποίες (έρευνες) έχει αποκτηθεί η συναίνεση των τουρκικών Αρχών μέσα στην περιοχή αρμοδιότητας των τουρκικών ΝΑVΤΕΧ και εντός της τουρκικής υφαλοκρηπίδας. Η προβοκατόρικη τουρκική ΝΑVΤΕΧ1127/26, που εκδόθηκε μόλις απέπλευσε το πλοίο από το Ηράκλειο, προκάλεσε την έκδοση απαντητικής ελληνικής (αντι-NAVTEX) ΝΑVΤΕΧ1441/26.

Σε αυτή τη νέα ελληνική ΝΑVΤΕΧ, που εκδόθηκε στις 10 Νοεμβρίου, η ελληνική κυβέρνηση «έριξε όλα τα πυρά της» στην αρχή, αλλά στο τέλος της ίδιας NAVTEX… τα πήρε όλα πίσω. Και τούτο διότι στην τελευταία αράδα της ΝΑVΤΕΧ, η Ελλάδα πληροφορεί τους πάντες, την Τουρκία και τον… εαυτόν της, ότι τελικώς η ΝΑVΤΕΧ που ισχύει είναι η πρώτη ελληνική ΝΑVΤΕΧ, η οποία απλώς περιγράφει τις περιοχές από τις οποίες θα περάσει το πλοίο, χωρίς καμιά απολύτως αναφορά σε ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα στην περιοχή και δεν κατονομάζει ούτε ακυρώνει την τουρκική ΑΟΖ στην περιοχή. Δηλαδή αποδέχεται/νομιμοποιεί την τουρκική ΑΟΖ μέσα στην Τ/Λ ΑΟΖ και εκχωρεί ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα διότι δεν τα κατονομάζει καν.

Η ελληνική απαντητική (αντι-ΝΑVTEX) 1441/26 στην Τουρκία είναι ένα μνημείο επικίνδυνης -και δεσμευτικής διεθνώς- προχειρότητας και ασάφειας που βλάπτει σοβαρά τα ελληνικά εθνικά συμφέροντα στην περιοχή. Και τούτο διότι η ελληνική ΝΑVΤΕΧ ενημερώνει τη διεθνή κοινότητα ξαφνικά ότι η περιοχή μέσα στις ελληνικές συντεταγμένες «βρίσκονται μέσα στην ελληνική ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα όπως καθορίζεται από το Διεθνές Δίκαιο και τον εθνικό νόμο 4001/2011…»

Ετσι, η κυβέρνηση Μητσοτάκη εν μια νυκτί προκήρυξε/ανακήρυξε/κατοχύρωσε ελληνική ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα στην περιοχή, παραβιάζοντας απολύτως το Δίκαιο της Θάλασσας, το οποίο επικαλείται κιόλας! Και τούτο διότι το Δίκαιο της Θάλασσας απαγορεύει ρητώς τη μονομερή ανακήρυξη/οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας ενός κράτους – δέχεται μόνο την οριοθέτηση ΑΟΖ/ΥΦ ύστερα από συμφωνία με τα κράτη με αντίθετες ή παρακείμενες ακτές, εν προκειμένω την Τουρκία, κάτι που δεν έχει συμβεί.

Η επικίνδυνη επίκληση του νόμου Μανιάτη για ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα

Το πλέον επικίνδυνο -και ευτράπελο συγχρόνως- είναι το γεγονός ότι η κυβέρνηση Μητσοτάκη επικαλείται έναν εσωτερικό νόμο, τον νόμο Μανιάτη, για να ισχυροποιήσει -υποτίθεται- την ελληνική θέση ότι εν μια νυκτί η κυβέρνηση Μητσοτάκη χάρισε στους Ελληνες οριοθετημένη ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα στην περιοχή. Ο νόμος Μανιάτη, κατά παράβαση του Δίκαιου της Θάλασσας, ορίζει ότι «ελλείψει συμφωνίας οριοθέτησης με γειτονικά κράτη (σ.σ.: εν προκειμένω με την Τουρκία) το εξωτερικό όριο της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ, αφ’ ης κηρυχθεί (σ.σ.: από ποιον μονομερώς;) είναι η μέση γραμμή κάθε σημείο της οποίας απέχει ίση απόσταση από τα εγγυτέρα σημεία των γραμμών βάσης…»

Με άλλα λόγια, η κυβέρνηση διά του νόμου Μανιάτη, στις ευαίσθητες περιοχές εθνικής κυριαρχίας, όπως είναι, για παράδειγμα, οι βορειοανατολικές ακτές της Ρόδου, οι ανατολικές ακτές της Κω κ.λπ., μετατρέπει την εθνική κυριαρχία, δηλαδή τα ελληνικά χωρικά ύδατα στις περιοχές αυτές, με ελληνική βούλα, σε ελληνική ΑΟΖ, δηλαδή σε διεθνή ύδατα, όπου δεν υπάρχει εθνική κυριαρχία αλλά εθνικά συμφέροντα.

Το πλέον επικίνδυνο και ευτράπελο εξ όλων στην ίδια ελληνική ΝΑVΤΕΧ είναι η τελευταία αράδα της, στην οποία η Ελλάδα αναγράφει ότι η τουρκική ΝΑVΤΕΧ είναι άκυρη και ανύπαρκτη, με την προσθήκη ότι η προηγούμενη αρχική ελληνική ΝΑVΤΕΧ, στην οποία δεν γίνεται καμιά αναφορά στην τουρκική ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα, είναι σε ισχύ και ενεργή. Με άλλα λόγια, η κυβέρνηση Μητσοτάκη πληροφορεί επισήμως τη διεθνή κοινότητα ότι τόσο η τουρκική ΝΑVΤΕΧ όσο και η παρούσα ελληνική ΝΑVΤΕΧ είναι άκυρες…