Το Νόμπελ Φυσιολογίας ή Ιατρικής για το 2025 απονεμήθηκε για ανακαλύψεις που εξηγούν πώς το ανοσοποιητικό σύστημα καταπολεμά λοιμώξεις χωρίς να καταστρέφει τα κύτταρά μας. Οι νικητές είναι ο Ιάπωνας Shimon Sakaguchi και οι Αμερικανοί Mary Brunkow και Fred Ramsdell.
Η ομάδα ανακάλυψε τα λεγόμενα «κύτταρα ρυθμιστές» ή regulatory T-cells, που λειτουργούν σαν φύλακες ασφαλείας του ανοσοποιητικού. Αυτά τα κύτταρα εξουδετερώνουν άλλα ανοσοκύτταρα που θα μπορούσαν να επιτεθούν στον ίδιο τον οργανισμό, εξηγώντας γιατί οι περισσότερες από εμάς δεν αναπτύσσουμε σοβαρές αυτοάνοσες ασθένειες.
Η ανακάλυψη ανοίγει τον δρόμο για νέες θεραπείες σε ασθένειες όπως ο διαβήτης τύπου 1, η σκλήρυνση κατά πλάκας και η ρευματοειδής αρθρίτιδα, καθώς και για την αντιμετώπιση ορισμένων μορφών καρκίνου.
Στην περίπτωση του καρκίνου, τα κύτταρα ρυθμιστές εμποδίζουν το σώμα να επιτεθεί στον όγκο, γι’ αυτό η έρευνα επικεντρώνεται στη μείωσή τους. Αντίθετα, σε αυτοάνοσα νοσήματα στόχος είναι η ενίσχυσή τους για να προστατευτεί ο οργανισμός από την ίδια του την επίθεση.
Ο Sakaguchi έδειξε μέσω πειραμάτων σε ποντίκια ότι η έλλειψη θύμου οδηγεί σε αυτοάνοσα προβλήματα, ενώ η μεταμόσχευση άλλων ανοσοκυττάρων μπορεί να τα αποτρέψει. Οι Brunkow και Ramsdell ανακάλυψαν γονίδιο που είναι κρίσιμο για τη λειτουργία αυτών των ρυθμιστικών κυττάρων, αξιοποιώντας μελέτες σε κληρονομικά αυτοάνοσα νοσήματα σε ποντίκια και ανθρώπους.
Όπως σημείωσε η πρόεδρος της Physiological Society του Ηνωμένου Βασιλείου, Annette Dolphin, «η πρωτοποριακή δουλειά τους δείχνει πώς τα κύτταρα κρατούν υπό έλεγχο το ανοσοποιητικό, αποτρέποντας επιθέσεις στον ίδιο μας τον οργανισμό. Είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα πώς η βασική επιστημονική έρευνα μπορεί να έχει τεράστιες επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία».
Το χρηματικό έπαθλο που μοιράζονται οι τρεις επιστήμονες ανέρχεται σε 11 εκατ. σουηδικές κορώνες (περίπου 1.000.000 ευρώ).
