Σε δραματική ψυχική κατάσταση βρίσκονται χιλιάδες γιατροί και νοσηλευτές σε ολόκληρη την Ευρώπη, σύμφωνα με νέα, εκτενή έρευνα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ). Οι εξαντλητικές συνθήκες εργασίας, οι ελλείψεις προσωπικού και η έκθεση σε περιστατικά βίας οδηγούν ολοένα και περισσότερους επαγγελματίες υγείας στην κατάθλιψη, το άγχος και την εξουθένωση.
Η έρευνα, η μεγαλύτερη του είδους της που έχει διεξαχθεί ποτέ, περιλαμβάνει στοιχεία από 90.171 υγειονομικούς σε 29 χώρες (τα 27 κράτη-μέλη της Ε.Ε., η Ισλανδία και η Νορβηγία). Συμμετείχαν 37.864 γιατροί και χιλιάδες νοσηλευτές, με την πλειονότητα να είναι ηλικίας 41–60 ετών, παντρεμένοι και με παιδιά. Από την Ελλάδα έλαβαν μέρος 979 γιατροί (54% γυναίκες) και 1.355 νοσηλευτές (85% γυναίκες).
Η μελέτη πραγματοποιήθηκε από τον Οκτώβριο του 2024 έως τον Απρίλιο του 2025 και παρουσιάστηκε με αφορμή τη σημερινή Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας (10 Οκτωβρίου).
Επικίνδυνη ψυχική κόπωση – Ένας στους τέσσερις με κατάθλιψη
Τα στοιχεία προκαλούν ανησυχία:
- 28% των υγειονομικών στην Ευρώπη πάσχουν από κατάθλιψη.
- 22% εμφανίζουν αγχώδεις διαταραχές.
- 3% παρουσιάζουν εξάρτηση από το αλκοόλ.
Στην Ελλάδα, τα ποσοστά είναι ακόμη πιο ανησυχητικά:
- 33% των υγειονομικών δηλώνουν ότι βιώνουν κατάθλιψη (9η χειρότερη θέση στην Ευρώπη).
- 25% υποφέρουν από αγχώδεις διαταραχές.
- 3% έχουν εξάρτηση από το αλκοόλ.
Πρωταθλήτριες στη θλίψη και το στρες αναδεικνύονται η Λετονία και η Πολωνία, όπου ένας στους δύο υγειονομικούς (50%) δηλώνει καταθλιπτικός.
Αυτοκτονικός ιδεασμός και εγκατάλειψη του επαγγέλματος
Ακόμη πιο ανησυχητικά είναι τα ευρήματα που αφορούν τον αυτοκτονικό ιδεασμό:
- 1 στους 10 γιατρούς και νοσηλευτές στην Ευρώπη έχει σκεφθεί να βάλει τέλος στη ζωή του.
- Στην Ελλάδα, 10% των γιατρών και 7% των νοσηλευτών έχουν εκφράσει σκέψεις αυτοκτονίας.
Παράλληλα, η επαγγελματική εξουθένωση οδηγεί πολλούς στην έξοδο:
- 9% των γιατρών και 15,4% των νοσηλευτών στην Ευρώπη σκέφτονται να εγκαταλείψουν το επάγγελμα.
- Στην Ελλάδα, τα ποσοστά είναι 8,7% για τους γιατρούς και 21,2% για τους νοσηλευτές.
Η βία στα νοσοκομεία: «Μάστιγα» χωρίς όρια
Οι αριθμοί για τη βία που αντιμετωπίζουν οι υγειονομικοί προκαλούν σοκ.
Σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, το 77,6% έχει δεχθεί τουλάχιστον μία μορφή βίας στον χώρο εργασίας.
Στην Ελλάδα, το ποσοστό εκτοξεύεται στο 90%, κατατάσσοντας τη χώρα στην τρίτη χειρότερη θέση στην Ευρώπη – μετά την Κύπρο και την Πολωνία (91%). Αναλυτικά, οι Έλληνες υγειονομικοί αναφέρουν:
- 43% έχουν υποστεί εργασιακό εκφοβισμό (bullying).
- 80% έχουν δεχθεί λεκτική επίθεση ή οργή από ασθενείς και συγγενείς.
- 12% έχουν υποστεί σωματική βία.
- 14% έχουν πέσει θύματα σεξουαλικής παρενόχλησης.
- 34% έχουν δεχθεί απειλές.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο:
- Οι 7 στους 10 βιώνουν λεκτική βία.
- 1 στους 3 δέχεται εργασιακό εκφοβισμό ή απειλές.
- Πάνω από 10% έχουν δεχθεί σωματική ή σεξουαλική βία.
Οι περισσότερες απειλές καταγράφονται σε Κύπρο, Ελλάδα και Ισπανία, ενώ η σεξουαλική παρενόχληση είναι συχνότερη σε Κροατία, Φινλανδία και Πολωνία. Η σωματική βία εμφανίζεται πιο συχνά σε Ιρλανδία, Πολωνία και Ισπανία.
«Η ψυχική κρίση απειλεί την Υγεία της Ευρώπης»
Ο διευθυντής του ΠΟΥ Ευρώπης, Dr. Hans Henri P. Kluge, εξέφρασε την έντονη ανησυχία του για την κατάσταση. «Η κρίση στην ψυχική υγεία που βιώνουν οι υγειονομικοί μας απειλεί την ακεραιότητα των ευρωπαϊκών συστημάτων Υγείας. Η ευεξία τους δεν αποτελεί απλώς ένα ηθικό καθήκον – είναι θεμελιώδης προϋπόθεση για ασφαλή και ποιοτική φροντίδα ασθενών», ανέφερε.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις του ΠΟΥ, η κατάσταση δεν αναμένεται να βελτιωθεί τα επόμενα χρόνια. Αντίθετα, το πρόβλημα ενδέχεται να οξυνθεί, καθώς η Ευρώπη αναμένεται να αντιμετωπίσει έλλειψη 940.000 υγειονομικών έως το 2030.
«Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε να χάνουμε τους ανθρώπους που σώζουν ζωές, λόγω εξάντλησης, απελπισίας ή βίας», προειδοποίησε κλείνοντας ο Dr. Kluge.
