Μια ελπιδοφόρα επιστημονική μελέτη του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης φέρνει στο φως τη σπουδαιότητα του ίταμου, ενός σπάνιου δέντρου των ελληνικών βουνών, ως πολύτιμης πηγής για την καταπολέμηση του καρκίνου.
Η έρευνα, που διενεργήθηκε από το Εργαστήριο Δασικής Γενετικής υπό τον καθηγητή Φίλιππο Αραβανόπουλο, εστίασε σε πληθυσμούς του ευρωπαϊκού ίταμου στον Χολομώντα, τον Όλυμπο και τον Βούρινο, αποδεικνύοντας ότι τα δέντρα αυτά παράγουν ταξάνες, φυσικές ενώσεις που αποτελούν τη βάση για τη δημιουργία ευρέως διαδεδομένων αντικαρκινικών φαρμάκων, όπως η πακλιταξέλη. Τα ευρήματα, τα οποία δημοσιεύτηκαν στο έγκριτο περιοδικό PLOS One, αναδεικνύουν για πρώτη φορά την ελληνική χλωρίδα ως μια κρίσιμη δεξαμενή γενετικού υλικού με υψηλή φαρμακευτική αξία, καθώς εντοπίστηκαν σημαντικές συγκεντρώσεις των απαραίτητων ουσιών στις βελόνες των δέντρων, με τον πληθυσμό του Ολύμπου να πρωτοστατεί σε απόδοση.
Πέρα από τη χημική ανάλυση, οι ερευνητές διαπίστωσαν μια αξιοσημείωτη γενετική ποικιλότητα και προσαρμοστικότητα των ελληνικών πληθυσμών, γεγονός που υποδηλώνει ότι το είδος διαθέτει τους απαραίτητους μηχανισμούς για να αντεπεξέλθει στις προκλήσεις της κλιματικής αλλαγής. Η μελέτη ανοίγει τον δρόμο για τη δημιουργία προγραμμάτων γενετικής βελτίωσης και ελεγχόμενου πολλαπλασιασμού δέντρων με στόχο την αυξημένη παραγωγή φαρμακευτικών ενώσεων, χωρίς ωστόσο να διαταράσσεται η φυσική ισορροπία. Παράλληλα, οι επιστήμονες κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για την ανάγκη αυστηρής προστασίας των υφιστάμενων πληθυσμών, οι οποίοι στην Ελλάδα είναι σπάνιοι και συχνά αποκομμένοι, προτείνοντας τη συστηματική παρακολούθηση και την ενίσχυση του νομικού καθεστώτος προστασίας τους. Η έρευνα υλοποιήθηκε μέσω ΕΣΠΑ σε συνεργασία με τον ΕΛΓΟ-Δήμητρα και το ιταλικό ίδρυμα Fondazione Edmund Mach, επιβεβαιώνοντας ότι ο φυσικός πλούτος της χώρας μας μπορεί να προσφέρει λύσεις σε μείζονα παγκόσμια προβλήματα υγείας.
