Προβληματισμό ακόμα και σε πολιτικά στελέχη που στηρίζουν το πρόγραμμα αποκρατικοποιήσεων προκαλούν τα χαμηλά τιμήματα με τα οποία παραχωρούνται «φιλέτα» του Δημοσίου ανά την Ελλάδα, αλλά και η φημολογία περί «πολύ χαμηλών προσφορών» στους προσεχείς διαγωνισμούς του Ταμείου Ιδιωτικοποιήσεων (ΤΑΙΠΕΔ), όπως του Αστέρα Βουλιαγμένης. Τα έσοδα του ΤΑΙΠΕΔ από τις μέχρι σήμερα παραχωρήσεις ακινήτων είναι προκλητικά χαμηλά έως μηδενικά, καθώς δεν έχει εισπράξει το σύνολο του ποσού ούτε από ολοκληρωμένους διαγωνισμούς, όπως το Διεθνές Κέντρο Ραδιοτηλεόρασης (IBC) και η Κασσιόπη. Η Lamda Development του ομίλου Λάτση έχει καταβάλει μέρος του τιμήματος των 81.000.000 ευρώ με το οποίο ανέλαβε την πολυετή εκμετάλλευση (για 99 χρόνια) του IBC και η αμερικανική NCI Capital θα καταβάλει τα 23.000.000 ευρώ που προσέφερε για το ακίνητο της Κασσιόπης.
Δυσμενείς θεωρούνται και οι όροι παραχώρησης των 28 κρατικών κτιρίων, μέσω του διαγωνισμού που προκήρυξε την προηγούμενη εβδομάδα το ΤΑΙΠΕΔ. Προβλέπεται ότι ο αγοραστής (ή οι αγοραστές αφού τα ακίνητα πωλούνται σε δύο τμήματα) θα έχουν έσοδα περί τα 750.000.000 ευρώ την προσεχή 25ετία από τα ενοίκια (που θα είναι σταθερά). Το Δημόσιο θα έχει πολύ λίγα έσοδα, καθώς αναγκάζεται να παραχωρήσει εμβληματικά κτίρια σε περίοδο μεγάλης κρίσης για την αγορά ακινήτων. Την ίδια ώρα που θα πληρώνει στον ιδιώτη 30.000.000 ετησίως για τα 28 κτίρια, μένουν αναξιοποίητα και ρημάζουν δεκάδες ιδιόκτητα ακίνητα οργανισμών του Δημοσίου και των ασφαλιστικών ταμείων.
Οσοι στηρίζουν τις πωλήσεις ακινήτων θεωρούν ότι το Δημόσιο εξασφαλίζει, έστω μικρά, έσοδα, ενώ παράλληλα γλιτώνει και το κόστος συντήρησης των κτιρίων, που δεν είναι χαμηλό. Οσο για τα παραθαλάσσια ακίνητα, προσθέτουν ότι το Δημόσιο είχε μηδενικά έσοδα, οπότε ακόμα και το χαμηλό τίμημα που εξασφαλίζει το ΤΑΙΠΕΔ εν μέσω κρίσης είναι ικανοποιητικό.
Το συγκεκριμένο επιχείρημα μπορεί να ισχύει για τα κτίρια και κάποια από τα παραθαλάσσια οικόπεδα, αλλά δεν έχει εφαρμογή σε ορισμένα από τα «φιλέτα» τα οποία παραχωρούνται αντί πινακίου φακής. Φόβοι για χαμηλά τιμήματα έναντι της αντικειμενικής αξίας του συγκροτήματος (που φτάνει το ένα δισεκατομμύριο) ακούγονται και για τον Αστέρα Βουλιαγμένης, οι μη δεσμευτικές προσφορές για τον οποίο υποβάλλονται την Παρασκευή. Η Αστήρ Παλλάς, η εισηγμένη εταιρία που πωλείται, μαζί με ακίνητο του Δημοσίου, έχει εγγραφεί στα βιβλία της μητρικής Εθνικής Τράπεζας με περίπου 200.000.000 ευρώ, υποστηρίζουν στελέχη που παρακολουθούν τον διαγωνισμό. Οι ίδιοι τονίζουν ότι μια προσφορά κοντά στα 300.000.000 έως 400.000.000 ευρώ μπορεί θα εμφανιστεί ως υπερτίμημα άνω του 50% έναντι της αξίας στην οποία έχει εγγράψει την Αστήρ Παλλάς η Εθνική. Υπενθυμίζουν ότι αυτό που πωλείται είναι η Αστήρ Παλλάς και όχι η χερσόνησος Μικρό Καβούρι, ένα από τα «φιλέτα» της Ελλάδας.
Αυτοί που εκτιμούν πως εξαιτίας του δυσμενούς διεθνούς κλίματος η Ελλάδα δεν έπρεπε να πωλήσει εμβληματικά ακίνητα προσθέτουν ότι στην ουσία αντλούνται ψίχουλα, μερικές δεκάδες εκατομμύρια, για την αποπληρωμή του χρέους που ανέρχεται σε εκατοντάδες δισεκατομμύρια. «Αν η διοίκηση του ΤΑΙΠΕΔ έχει ως προτεραιότητα τον περιορισμό του δημοσίου χρέους, τότε θα έπρεπε να επικεντρωθεί στην πώληση των μεγάλων κρατικών εταιριών» τονίζουν. Πρόκειται για εταιρίες που «επειδή διαθέτουν μονοπωλιακή παρουσία σε ορισμένους χώρους μπορούν να πωληθούν με πολύ καλά ανταλλάγματα, ακόμα και στις σημερινές συνθήκες απαξίωσης για τη χώρα». Ως παράδειγμα αναφέρουν την περίπτωση της ΔΕΠΑ και του ΔΕΣΦΑ, για την απόκτηση των οποίων έχει κατατεθεί προσφορά περί το 1,9 δισ. ευρώ (η προσφορά θα περιοριστεί με βάση τα στοιχεία που θα προκύψουν από τον έλεγχο των εταιριών, αλλά θα παραμείνει υψηλή).
Οι ίδιοι τονίζουν ότι στην περίπτωση των μεγάλων εταιριών, όπως η ΔΕΠΑ, εξασφαλίζεται επαρκής διεθνής ανταγωνισμός, ενώ στην περίπτωση των ακινήτων υπήρχε ένας και μόνο υποψήφιος. Μόνο η Lamda Development κατέθεσε δεσμευτική προσφορά για το IBC, που ήταν περί τις 300.000 ευρώ υψηλότερη από το εύλογο τίμημα που είχε καθορίσει ο σύμβουλος του Ταμείου, ενώ μόνο η NCH Capital υπέβαλε δεσμευτική προσφορά για το ακίνητο της Κασσιόπης. Πολλοί φοβούνται ότι μόνο ένας ή δύο θα καταθέσουν προσφορές για τα 28 κτίρια. Ενώ περιορισμένο αναμένεται να είναι το ενδιαφέρον για το ακίνητο της Αφάντου στη Ρόδο, για το οποίο εκκρεμούν ακόμα αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ).
Στην ουσία ανταγωνισμός δεν υπάρχει. «Δεν αρκούν τα περί “διαφανούς διεθνούς διαγωνισμού” όταν δεν εξασφαλίζεται ένα καλό τίμημα» επισημαίνουν στελέχη της αγοράς που παρακολουθούν το πρόγραμμα παραχώρησης ακινήτων.
IBC: Πώς η Lamda Development γλίτωσε 171.000.000 ευρώ
Το μοντέλο με βάση το οποίο παραχωρεί τα ακίνητα το ΤΑΙΠΕΔ στηρίζεται σε ένα αρχικό τίμημα που προσφέρει ο επενδυτής και στη συνέχεια προστίθεται το ύψος της επένδυσης που θα πραγματοποιήσει. Ετσι εμφανίζονται νούμερα τα οποία δεν έχουν σχέση με τα έσοδα που μπαίνουν στα ταμεία του Δημοσίου και στην ουσία οδεύουν κατευθείαν για τη μείωση του δημοσίου χρέους, με βάση τον ιδρυτικό νόμο του ΤΑΙΠΕΔ. Για παράδειγμα, στην περίπτωση της Κασσιόπης οι Αμερικανοί της NCI Capital θα πληρώσουν στο Δημόσιο 23.000.000 ευρώ και θα επενδύσουν άλλα 75.000.000, ενώ θα εκμεταλλεύονται το ακίνητο για 99 χρόνια. Στο ΤΑΙΠΕΔ τονίζουν ότι τα πρόσθετα οφέλη είναι οι θέσεις εργασίας, η προστιθέμενη αξία για τον τουρισμό μέσω των ποιοτικών υποδομών κ.λπ.
Αντίστοιχη είναι η εικόνα για το IBC, όπου το ΤΑΙΠΕΔ θα εισπράξει 81.000.000, όταν μόνο το ετήσιο μίσθωμα που καταβάλλει σήμερα το εμπορικό κέντρο «Golden Hall» στο Δημόσιο ανέρχεται σε 7.200.000 ευρώ. Τα επόμενα 35 χρόνια το «Golden Hall», με βάση τα σημερινά δεδομένα θα έπρεπε να πληρώσει ενοίκια 252.000.000 ευρώ, δηλαδή ποσό τριπλάσιο από το τίμημα που καταβάλλει για τη μίσθωση ολόκληρου του IBC για 90 χρόνια. Ακόμα κι αν το Δημόσιο μείωνε το ενοίκιο κατά 40%, πάλι το ποσό παραμένει σχεδόν διπλάσιο του τιμήματος που καταβάλλει στον διαγωνισμό του ΤΑΙΠΕΔ.
Φώτης Κόλλιας
