Η Κύπρος και το μοντέλο-έκτρωμα που υιοθετήθηκε, το μοντέλο-παρωδία που υλοποιείται και έχει πλήξει τη σχέση καταθέτη και τράπεζας παρουσιάζεται ως ένα πρότυπο, μεμονωμένο γεγονός που δεν θα επηρεάσει άλλη χώρα της ευρωζώνης.
Ομως με βάση πληροφορίες, στα σχέδια που ακόμη εκπονούνται επί χάρτου περιλαμβάνεται και η συμμετοχή των πλούσιων Ελλήνων. Στην Κύπρο η συμμετοχή των πλούσιων Ρώσων, Ελλήνων και Κυπρίων, συμπεριλαμβανομένων φυσικών προσώπων και εταιριών που έχουν πολλές καταθέσεις, στην αναδιάρθρωση του χρέους της χώρας και στη διάσωση των κυπριακών τραπεζών είναι γεγονός.
Οι μεγαλοκαταθέτες, φυσικά πρόσωπα και εταιρίες Ρώσοι, Ελληνες και Κύπριοι, θα λάβουν μετοχές της τράπεζας Κύπρου συμβάλλοντας στην ανακεφαλαιοποίησή της, ωστόσο θα υποστούν «haircut» 40% επί των καταθέσεων που διατηρούν για ποσά άνω των 100.000 ευρώ. Η εμπλοκή των μεγαλοκαταθετών στην Κύπρο υπήρξε με βασικό στρατηγικό στόχο την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών που ήταν υπό κατάρρευση.
Η περίπτωση της Ελλάδας ίσως είναι λίγο διαφορετική. Με βάση τις ίδιες πηγές, που γνωρίζουν διάφορα σχέδια που έχουν εκπονηθεί για την Ελλάδα μετά τις γερμανικές εκλογές, κατά το λογικό σενάριο θα συμβεί το εξής: «Θα διαπιστωθεί εκ των πραγμάτων ότι το ελληνικό χρέος δεν είναι βιώσιμο. Προφανώς τότε το πολιτικό σύστημα της Ευρώπης θα διαπιστώσει ότι είναι μονόδρομος το «haircut» στα δάνεια του επίσημου τομέα. Εκτιμάται ότι ένα «haircut» 30% στα δάνεια του επίσημου τομέα ή, κατά το ορθότερο, στο πρώτο δάνειο θα ωφελήσει το ελληνικό κράτος κατά περίπου 30 δισ. ευρώ. Ομως για τη λύση αυτή, επειδή θα προκαλέσει θύελλα αντιδράσεων από τους φορολογούμενους πολίτες, θα χρειαστεί να εφεύρουν έναν μηχανισμό αντιστάθμισης της λαϊκής δυσαρέσκειας στην Ευρώπη. Οι πλούσιοι Ελληνες θα συμμετάσχουν στη διάσωση της Ελλάδος.
Με βάση τους σχεδιασμούς, θα επιβληθεί «haircut» ανάλογο του «κουρέματος» του ελληνικού χρέους του επίσημου τομέα, δηλαδή 30% στις καταθέσεις των πλούσιων Ελλήνων εκτός και εντός Ελλάδος.
Αν δεχθούμε ότι οι καταθέσεις των Ελλήνων στο εσωτερικό είναι 160 δισ. ευρώ και στο εξωτερικό 30 με 33 δισ. ευρώ, προκύπτει ότι οι λογαριασμοί πάνω από 100.000 ευρώ αντιστοιχούν περίπου σε 40 δισ ευρώ. «Haircut» 30% σημαίνει 12 δισ. Ευρώ, τα οποία θα καταβάλουν οι πλούσιοι Ελληνες για τη διάσωση της ελληνικής οικονομίας.
Η διαφορά μεταξύ Ελλάδος και Κύπρου είναι ότι οι καταθέτες στην Κύπρο θα διασώσουν τις τράπεζες, ενώ οι καταθέτες στην Ελλάδα θα διασώσουν την οικονομία. Ωστόσο, αν μέχρι τότε προκύψει ότι χρειάζονται πρόσθετα κεφάλαια οι τράπεζες, είναι πιθανό μέρος του «haircut» επί των καταθέσεων να στοχεύσει στην περαιτέρω ανακεφαλαιοποίηση των ελληνικών τραπεζών.
Το πολιτικό σύστημα της Ευρώπης κουράστηκε με τα σχέδια αναδιάρθρωσης που δεν οδηγούν πουθενά. Η Κύπρος άνοιξε έναν δρόμο, της συμμετοχής των καταθετών της χώρας, των εχόντων πλούτο στην αναδιάρθρωση του χρέους της οικονομίας και των τραπεζών. Ο Ευρωπαίος φορολογούμενος πολίτης δεν είναι διατεθειμένος για άλλα πειράματα. Δυστυχώς άνοιξε ο ασκός του Αιόλου και οι καταθέσεις θα αποτελούν μέρος της διάσωσης των οικονομιών της ευρωζώνης και ειδικά χωρών όπως η Ελλάδα που έχουν λάβει δύο πακέτα διάσωσης. Οι καταθέσεις, που βρίσκονται στην κορυφή των ασφαλών επενδύσεων γιατί είναι υπαρκτές και όχι σύνθετα προϊόντα, τέθηκαν σε καθεστώς αμφισβήτησης. Είναι μεν θετικό ότι διασφαλίστηκε το όριο των 100.000 ευρώ, αλλά πάνω από 100.000 ευρώ, οι καταθέσεις χαρακτηρίζονται πλέον μη εξασφαλισμένες. Βέβαια, όπως πολλοί τραπεζικοί αναφέρουν, το όριο σήμερα είναι 100.000 ευρώ ανά λογαριασμό, αλλά το ερώτημα είναι, αν αύριο η κρίση ενταθεί, το όριο των 100.000 ευρώ δεν μπορεί να μετατραπεί σε 80.000 ή 50.000 ευρώ;
Κανείς στον πλανήτη, τραπεζίτης, καταθέτης ή επενδυτής, δεν επιδοκίμασε την απόφαση του Eurogroup και της Κύπρου να υποστούν «haircut» οι καταθέτες. Αυτό αποδεικνύει ότι η εμπλοκή των καταθετών στη διάσωση των οικονομιών μόνο μεγαλύτερα προβλήματα μπορεί να προκαλέσει… Μεγαλύτερο φόβο και μεγαλύτερη αμφισβήτηση στη σχέση καταθέτη και τράπεζας.
* Αρθρο που δημοσιεύτηκε στο www.bankingnews.gr
Πέτρος Λεωτσάκος
