Μια τεχνητή σπλήνα για τον αποτελεσματικό καθαρισμό του αίματος των ασθενών που κινδυνεύουν με σήψη δημιούργησαν επιστήμονες από το Ινστιτούτο Wyss της Βιολογικά Εμπνευσμένης Μηχανικής του πανεπιστημίου Χάρβαρντ. Η νέα συσκευή, η οποία είναι φορητή, μπορεί να αντιμετωπίσει τις αιματολογικές λοιμώξεις σε ασθενείς με τερματικές ασθένειες, ακόμη και σε στρατιώτες τραυματισμένους στο πεδίο της μάχης.
Προκειμένου να απομακρύνει τα παθογόνα από τον οργανισμό των ασθενών, το αίμα τους που εισέρχεται στην τεχνητή σπλήνα, αναμειγνύεται με μαγνητικά νανοσφαιρίδια που φέρουν περίβλημα από μια πρωτεΐνη του ανθρώπινου αίματος, την οψωνίνη. Η πρωτεϊνη αυτή προσδένεται στα βακτήρια, στους μύκητες, στους ιούς ή στα παράσιτα και τις τοξίνες, τα οποία έχουν εισχωρήσει στο καρδιαγγειακό σύστημα. Καθώς το αίμα των ασθενών περνά μέσα από τις διαύλους της συσκευής, η τεχνητή σπλήνα εφαρμόζει μαγνητικές δυνάμεις, οι οποίες απομακρύνουν τα παθογόνα (που έχουν προσδεθεί στα νανοσφαιρίδια) χωρίς να επηρεάσουν τα αιματολογικά κύτταρα, τις πρωτεϊνες ή τους ηλεκτρολύτες του αίματος. Με άλλα λόγια, λειτουργεί με τρόπο παρόμοιο με αυτόν της ανθρώπινης σπλήνας. Στη συνέχεια, το αίμα επιστρέφει καθαρισμένο στον οργανισμό του ασθενούς.
«Μέσα σε λίγα χρόνια είχαμε τη δυνατότητα να αναπτύξουμε μία σειρά νέων τεχνολογιών και να τις εξελίξουμε, ώστε να δημιουργήσουμε μία “δυνατή” νέα συσκευή, που μπορεί να μεταμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουμε τη σήψη» εξηγεί ο επικεφαλής της έρευνας Ντον Ινγκμπερ. Επόμενο βήμα για την ερευνητική του ομάδα, να δοκιμάσει τη σπλήνα (που ονομάζεται Spleen-on-a-chip) σε κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους, καθώς μέχρι στιγμής τα αποτελέσματά της έχουν επιβεβαιωθεί μόνο σε πειραματόζωα. Η ερευνητική ομάδα έχει επίσης αναπτύξει ένα ειδικό υδρόφοβο κάλυμμα στα εσωτερικά τοιχώματα της συσκευής (με την ονομασία SLIPS), χάρη στο οποίο δεν χρειάζεται να χρησιμοποιούνται αντιπηκτικά για να αποτρέψουν πιθανή θρόμβωση του αίματος του ασθενούς. Η έρευνα για την τεχνητή σπλήνα πραγματοποιείται σε συνεργασία με την ερευνητική υπηρεσία του αμερικανικού υπουργείου Αμυνας DARPA.
Μυρτώ Μπούτση
